Η κατάσταση στις προνοιακές δομές της χώρας και ειδικότερα στη Μονάδα Κοινωνικής Φροντίδας Λασιθίου έχει ξεπεράσει προ πολλού το όριο του συναγερμού, αγγίζοντας τα όρια της ανθρωπιστικής κρίσης.
Η πρόσφατη μαρτυρία του Προέδρου της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλη Γιαννάκου, αποκαλύπτει μια ζοφερή πραγματικότητα, όπου η έλλειψη προσωπικού και οι λανθασμένοι κυβερνητικοί χειρισμοί μετατρέπουν τη φροντίδα ευάλωτων πολιτών σε καθημερινή δοκιμασία επιβίωσης.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Η δραματική συρρίκνωση του προσωπικού: 18 άτομα για 80 περιθαλπόμενους
Στην Προνοιακή Μονάδα Λασιθίου φιλοξενούνται σήμερα περίπου 80 άτομα με βαριές αναπηρίες και νοητική υστέρηση, κατανεμημένα σε δύο ορόφους. Ενώ πριν από δύο χρόνια η μονάδα στελεχωνόταν από 36 νοσηλευτές και φροντιστές, σήμερα ο αριθμός αυτός έχει μειωθεί στο μισό: μόλις 18 εργαζόμενοι καλούνται να καλύψουν όλες τις βάρδιες.
Η καθημερινότητα στη μονάδα είναι εφιαλτική:
- Μονοβάρδιες υψηλού κινδύνου: Πολλές φορές ένας μόνο εργαζόμενος παραμένει στον όροφο για 40 περιστατικά, καθώς ο δεύτερος αναγκάζεται να συνοδεύσει ασθενείς σε εξωτερικά νοσοκομεία.
- Πολυδιάσπαση ρόλων: Το νοσηλευτικό προσωπικό, πέρα από τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής, εκτελεί χρέη καθαριστή, σιτιστή, φύλακα, ακόμη και τεχνικού.
- Ατομική περιποίηση: Η φύση των περιστατικών απαιτεί συνεχή προσωπική φροντίδα, η οποία είναι πρακτικά αδύνατο να παρασχεθεί με τους παρόντες ρυθμούς στελέχωσης.
Η «βόμβα» των εισαγγελικών εντολών και το κενό στις δομές
Ένα από τα πλέον ακανθώδη ζητήματα είναι η μετατροπή των προνοιακών μονάδων σε άτυπα ψυχιατρεία. Με εισαγγελικές εντολές, εισάγονται στη μονάδα επικίνδυνα ψυχιατρικά περιστατικά που απαιτούν ειδική διαχείριση. Σε αντίθεση με τα ψυχιατρικά νοσοκομεία, όπου επιτρέπεται η ολιγόωρη καθήλωση για την προστασία του ασθενούς και των γύρω του, στις προνοιακές δομές αυτό απαγορεύεται. Αυτό αφήνει τους εργαζόμενους και τους υπόλοιπους περιθαλπόμενους εκτεθειμένους σε βίαια ξεσπάσματα, χωρίς τα απαραίτητα μέσα προστασίας ή την υποστήριξη εξειδικευμένων γιατρών και ψυχολόγων.
Το «τείχος» στην αποϊδρυματοποίηση και τα κοινωνικά περιστατικά
Η αποϊδρυματοποίηση, στην Κρήτη, παραμένει ένα κενό γράμμα. Η παντελής έλλειψη στεγαστικών δομών στην κοινότητα εγκλωβίζει τους ανθρώπους σε ιδρυματικές συνθήκες, αντί για μια αξιοπρεπή ένταξη στο κοινωνικό σύνολο.
Την ίδια στιγμή, παρατηρείται το εξής παράδοξο:
- Εγκλωβισμένοι στα νοσοκομεία: Περισσότερα από 500 άτομα παραμένουν στα νοσοκομεία ως «κοινωνικά περιστατικά» για μήνες ή χρόνια, επειδή δεν υπάρχουν κενές θέσεις σε προνοιακές μονάδες.
- Λίστες αναμονής: Οι κοινωνικές υπηρεσίες των νοσοκομείων συναντούν ένα αδιαπέραστο τείχος, καθώς μια θέση σε προνοιακή δομή ανοίγει συνήθως μόνο μετά τον θάνατο κάποιου περιθαλπόμενου.
- Παιδιά σε κίνδυνο: Περίπου 80 κακοποιημένα παιδιά παραμένουν «ξεχασμένα» σε παιδιατρικά νοσοκομεία με εισαγγελική εντολή, λόγω έλλειψης εξειδικευμένων προνοιακών δομών υποδοχής.
Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής: Η σιωπή και η άρνηση προσλήψεων
Παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις προς το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, τα αιτήματα των εργαζομένων φαίνεται να πέφτουν στο κενό.
- Υποστελέχωση 50%: Από τις 5.000 οργανικές θέσεις στις προνοιακές μονάδες της χώρας, υπηρετούν μόνο 2.500 υπάλληλοι.
- Οικονομική εξαθλίωση: Οι «ήρωες» των 800 ευρώ εργάζονται σε συνθήκες υψηλής επικινδυνότητας, χωρίς καν την αναθεώρηση του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας.
- Αβεβαιότητα: Η κυβέρνηση αρνείται τις μόνιμες προσλήψεις, περιοριζόμενη σε επισφαλείς ανανεώσεις συμβάσεων επικουρικού προσωπικού.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: Η πρόνοια δεν μπορεί να λειτουργεί με ηρωισμό
Η μαρτυρία από το Λασίθι αποτελεί έναν καθρέφτη της συνολικής κατάρρευσης της κοινωνικής φροντίδας στην Ελλάδα. Εάν δεν υπάρξει άμεση ενίσχυση με μόνιμο προσωπικό (γιατρούς, νοσηλευτές, εργοθεραπευτές, λογοθεραπευτές) και εάν δεν προχωρήσει ουσιαστικά το σχέδιο αποϊδρυματοποίησης, οι συνθήκες περίθαλψης θα συνεχίσουν να επιδεινώνονται, εκθέτοντας τη χώρα σε διεθνή ανυποληψία και θέτοντας σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές.