Η προληπτική ιατρική στην Ελλάδα αλλάζει σελίδα, περνώντας από την περιστασιακή φροντίδα σε έναν συστηματικό, εθνικό σχεδιασμό. Στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, κορυφαίοι εκπρόσωποι της πολιτικής ηγεσίας, της ακαδημαϊκής κοινότητας και της αγοράς υγείας ανέλυσαν τη στρατηγική σημασία των προληπτικών ελέγχων, με επίκεντρο τη βιωσιμότητα των προγραμμάτων και την επέκτασή τους σε νέα πεδία.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Δέσμευση για μόνιμο χαρακτήρα στο πρόγραμμα «Προλαμβάνω»
Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, προχώρησε σε μια σημαντική είδηση για τη δημόσια υγεία, ανακοινώνοντας ότι το πρόγραμμα δωρεάν προληπτικής μαστογραφίας θα συνεχιστεί κανονικά με εθνικούς πόρους, ακόμη και μετά την ολοκλήρωση της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Τα στοιχεία που παρέθεσε ο Υπουργός αποδεικνύουν την επιτυχία του εγχειρήματος:
- 30.000 γυναίκες εντόπισαν εγκαίρως τον καρκίνο του μαστού σε αρχικό στάδιο.
- Οι ασθενείς αυτές έλαβαν άμεση θεραπεία, γεγονός που σώζει ζωές και μειώνει το κόστος για το σύστημα υγείας.
«Το “Προλαμβάνω” αποτελεί το μεγαλύτερο πρόγραμμα πρόληψης που εφαρμόστηκε ποτέ στη χώρα μας», τόνισε ο κ. Γεωργιάδης, εξηγώντας ότι η τεράστια βάση δεδομένων που δημιουργήθηκε μέσω του Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας αποτελεί πλέον το θεμέλιο για τη χάραξη μελλοντικών πολιτικών. Μάλιστα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ένταξης και του γονιδιακού ελέγχου στις δωρεάν παροχές, ενώ στάθηκε ιδιαίτερα στην παιδευτική αξία του προγράμματος, καθώς η αρχική διστακτικότητα των πολιτών μετατράπηκε σε μαζική συμμετοχή.
Η επιστημονική ματιά: Από τη μαζική κλίμακα στην εξατομίκευση
Για μια πραγματική «επανάσταση» στον χώρο της υγείας έκανε λόγο η Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ. Σύμφωνα με την ίδια, η επιτυχία του «Προλαμβάνω» έγκειται στο ότι κατάφερε να συνδυάσει τη μαζική εφαρμογή με τον εξατομικευμένο χαρακτήρα.
Η κα Ψαλτοπούλου σημείωσε ότι οι χώρες του ευρωπαϊκού Νότου διεκδικούν πλέον σθεναρά περισσότερα κονδύλια για την πρόληψη, υπογραμμίζοντας όμως ότι η χρηματοδότηση δεν αρκεί. Απαιτείται συστηματικός σχεδιασμός και διαρκής αξιολόγηση, ώστε οι παρεμβάσεις να προσαρμόζονται στα δεδομένα και να μειώνουν ουσιαστικά τη νοσηρότητα από καρκίνους και καρδιαγγειακά νοσήματα.
Διεύρυνση της πρόληψης σε παχυσαρκία και κάπνισμα
Στο τραπέζι των συζητήσεων τέθηκαν και άλλοι κρίσιμοι τομείς, όπως η παχυσαρκία και οι εξαρτήσεις. Ο Ιγνάτιος Οικονομίδης, Καθηγητής Καρδιολογίας στο «Αττικόν», ανέφερε πως το νοσοκομείο συμμετέχει ήδη ενεργά στο πρόγραμμα κατά της παχυσαρκίας, σημειώνοντας μεγάλη προσέλευση πολιτών.
Ο κ. Οικονομίδης κατέθεσε μια ενδιαφέρουσα πρόταση: τη δημιουργία ενός αντίστοιχου προγράμματος «Προλαμβάνω» ειδικά για το κάπνισμα. Με δεδομένο ότι υπάρχουν εξειδικευμένες μελέτες για τη διακοπή του καπνίσματος και τη βελτίωση της καρδιακής λειτουργίας, μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να θωρακίσει περαιτέρω την καρδιαγγειακή υγεία του πληθυσμού.
Νέα μοντέλα αποζημίωσης και ο ρόλος της ιδιωτικής ασφάλισης
Η βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας παγκοσμίως περνά μέσα από την αποτελεσματικότητα. Η Νικολέττα Χαλιώτη (Medtronic Hellas) πρότεινε ένα μοντέλο αποζημίωσης που βασίζεται στο αποτέλεσμα (outcome-based). Αντί για εφάπαξ πληρωμές στην αρχή, η αποζημίωση θα πρέπει να συνδέεται με το αν ο ασθενής ζει καλύτερα και αν αποφεύγει τις επανεισαγωγές σε βάθος δεκαετίας.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η Φιλίππα Μιχάλη, CEO της NN Hellas, υπογράμμισε την ανάγκη μετάβασης από τη «διαχείριση της ασθένειας» στη «διατήρηση της καλής υγείας». Τόνισε ότι η ιδιωτική ασφάλιση μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά και συντονισμένα με το δημόσιο, επενδύοντας στην τεχνολογία και την έγκαιρη διάγνωση για να προσφέρει πραγματική αξία στον πολίτη.
Ρυθμιστικό πλαίσιο και εναλλακτικά προϊόντα νικοτίνης
Τέλος, η Martina Branconi (BAT) αναγνώρισε την Ελλάδα ως πρωτοπόρο στη νομοθέτηση περιορισμών για την προστασία των ανηλίκων από τη νικοτίνη. Ωστόσο, επισήμανε την ανάγκη για μια ρεαλιστική προσέγγιση όσον αφορά τα εναλλακτικά προϊόντα για τους ενήλικες. Υποστήριξε ότι η ύπαρξη προϊόντων με χαμηλή περιεκτικότητα σε νικοτίνη υπό αυστηρούς περιορισμούς, αντί για πλήρη απαγόρευση, μπορεί συχνά να αποδώσει καλύτερα αποτελέσματα στον έλεγχο του καπνίσματος.