Η λήψη υψηλής δόσης βιταμίνης D συνδέθηκε με καλύτερες νοητικές επιδόσεις σε μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους που είχαν ήδη ήπια προβλήματα μνήμης και διαταραχές ύπνου, σύμφωνα με νέα έρευνα του Πανεπιστημίου Emory.
Στις ΗΠΑ περισσότεροι από 7 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σήμερα με άνοια λόγω Αλτσχάιμερ, ενώ ο αριθμός αυτός αναμένεται να πλησιάσει τα 13 εκατομμύρια έως το 2050. Οι ερευνητές θέλησαν λοιπόν να εξετάσουν εάν ένας παράγοντας που μπορεί να τροποποιηθεί σχετικά εύκολα, όπως η πρόσληψη βιταμίνης D, σχετίζεται με τη λειτουργία του εγκεφάλου σε άτομα που βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο άνοιας.
Τι έδειξε η μελέτη
Στη μελέτη συμμετείχαν 54 ενήλικες με προβλήματα ύπνου και ήπια γνωστική διαταραχή (MCI). Η ήπια γνωστική διαταραχή θεωρείται ένα ενδιάμεσο στάδιο ανάμεσα στις φυσιολογικές αλλαγές που συμβαίνουν στη μνήμη με την ηλικία και στην άνοια.
Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, όσοι ανέφεραν ότι λάμβαναν καθημερινά τουλάχιστον 5.000 IU βιταμίνης D είχαν καλύτερες επιδόσεις στα τεστ γνωστικής λειτουργίας σε σχέση με όσους δεν λάμβαναν καθόλου βιταμίνη D.
Συγκεκριμένα, οι συμμετέχοντες που έπαιρναν τουλάχιστον 5.000 IU την ημέρα πέτυχαν πάνω από 13% υψηλότερη βαθμολογία στο Montreal Cognitive Assessment (MoCA), ακόμη και όταν οι επιστήμονες έλαβαν υπόψη άλλους παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα.
Το MoCA είναι ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο τεστ που αξιολογεί μεταξύ άλλων τη μνήμη και άλλες νοητικές ικανότητες και χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό πιθανών προβλημάτων γνωστικής λειτουργίας.
Αντίθετα, οι χαμηλότερες ημερήσιες δόσεις βιταμίνης D δεν συνδέθηκαν με καλύτερες επιδόσεις στα γνωστικά τεστ.
Ένα πιθανό «παράθυρο» για την προστασία του εγκεφάλου
Οι ερευνητές θεωρούν ιδιαίτερα ενδιαφέρον το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες βρίσκονταν σε σχετικά πρώιμο στάδιο γνωστικής έκπτωσης.
«Σε μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους που αντιμετωπίζουν τόσο διαταραχές ύπνου όσο και ήπια γνωστική διαταραχή, αυτή μπορεί να είναι μια κρίσιμη περίοδος παρέμβασης, όταν οι γνωστικές αλλαγές έχουν αρχίσει να εμφανίζονται, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν δυνατότητες υποστήριξης της υγείας του εγκεφάλου», εξηγεί η Victoria Pak, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Emory University.
Σύμφωνα με την ίδια, καθώς τα περιστατικά Αλτσχάιμερ αυξάνονται, γίνεται όλο και πιο σημαντικό να εντοπιστούν παράγοντες που μπορούν να τροποποιηθούν, όπως ενδεχομένως η πρόσληψη βιταμίνης D.
Βιταμίνη D2 ή D3;
Οι επιστήμονες εξέτασαν επίσης εάν υπήρχε διαφορά ανάμεσα στις δύο μορφές της βιταμίνης.
Τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια τόσο για τη βιταμίνη D2, η οποία προέρχεται κυρίως από φυτικές πηγές και μύκητες, όσο και για τη βιταμίνη D3, την οποία παράγει ο οργανισμός μας όταν το δέρμα εκτίθεται στον ήλιο και η οποία υπάρχει επίσης σε ορισμένες τροφές ζωικής προέλευσης.
Η βιταμίνη D είναι απαραίτητη για πολλές λειτουργίες του οργανισμού, μεταξύ άλλων για τη λειτουργία των μυών και των νεύρων. Παράλληλα, φαίνεται ότι συμμετέχει στη ρύθμιση της ποιότητας του ύπνου και του κύκλου ύπνου-εγρήγορσης.
Αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή οι διαταραχές ύπνου είναι συχνές στους ανθρώπους με Αλτσχάιμερ. Περίπου οι μισοί ασθενείς με μέτρια έως σοβαρή νόσο αναφέρουν προβλήματα ύπνου, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο κακός ύπνος και η γνωστική έκπτωση μπορεί να επηρεάζουν ο ένας τον άλλο.
Τι σημαίνουν πραγματικά τα αποτελέσματα
Προηγούμενες έρευνες έχουν συνδέσει την έλλειψη βιταμίνης D με προβλήματα ύπνου, όπως αϋπνία και συχνότερα ξυπνήματα κατά τη διάρκεια της νύχτας. Η νέα μελέτη είναι, σύμφωνα με τους ερευνητές, η πρώτη που εξετάζει ειδικά τη σχέση ανάμεσα στα συμπληρώματα βιταμίνης D και τη γνωστική λειτουργία σε ανθρώπους που έχουν ταυτόχρονα ήπια γνωστική διαταραχή και προβλήματα ύπνου.
Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή στην ερμηνεία των ευρημάτων. Η μελέτη είναι μικρή, με μόλις 54 συμμετέχοντες, και δείχνει συσχέτιση — δεν αποδεικνύει ότι η βιταμίνη D βελτιώνει τη μνήμη ή προλαμβάνει την άνοια. Χρειάζονται μεγαλύτερες και καλύτερα ελεγχόμενες μελέτες για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει πραγματικά αιτιώδης σχέση.
Επιπλέον, οι 5.000 IU την ημέρα αποτελούν σχετικά υψηλή δόση και τα συγκεκριμένα αποτελέσματα δεν σημαίνουν ότι κάποιος πρέπει να αρχίσει να λαμβάνει αυτή την ποσότητα χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Sleep Medicine και χρηματοδοτήθηκε από το National Institute on Aging των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ (NIH).