Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Τρίτης Ηλικίας, η Ελληνική Γεροντολογική και Γηριατρική Εταιρεία ζητά μεταρρυθμίσεις για μια χώρα που γερνά, ενώ το Ινστιτούτο Prolepsis υπενθυμίζει ότι μια απλή ανθρώπινη επαφή μπορεί να αλλάξει μια ολόκληρη μέρα.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Σε μια χώρα όπου σχεδόν ένας στους τέσσερις κατοίκους είναι άνω των 65 ετών, και όπου μέσα σε έναν χρόνο καταγράφονται περίπου 57.500 περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις, το ερώτημα δεν είναι πια αν θα ζήσουμε περισσότερα χρόνια. Αυτό ήδη συμβαίνει. Το ερώτημα είναι πώς θα τα ζήσουμε: με υγεία, αυτονομία και παρέα, ή μόνοι και στο περιθώριο. Η 1η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα των Μεγαλύτερων Ηλικιακά Ανθρώπων, είναι μια καλή αφορμή να το σκεφτούμε. Αυτή τη χρονιά δύο φορείς, από δύο διαφορετικές πλευρές, δίνουν την ίδια απάντηση: η μακροζωία χρειάζεται και σωστά συστήματα και ανθρώπινες σχέσεις.
Η Ελληνική Γεροντολογική και Γηριατρική Εταιρεία (Ε.Γ.Γ.Ε.) ευθυγραμμίζεται με το φετινό μήνυμα του ΟΗΕ, «Η Εποχή της Μακροζωίας: Επανεκτίμηση των Συστημάτων για μεγαλύτερη διάρκεια ζωής», και υπογραμμίζει ότι η δημογραφική γήρανση είναι μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις αλλά και μία από τις μεγαλύτερες ευκαιρίες της εποχής μας. Το Ινστιτούτο Prolepsis, από την πλευρά του, αναδεικνύει τη σημασία της ανθρώπινης επαφής και καλεί νέους εθελοντές να στηρίξουν το πρόγραμμα «Φιλία σε κάθε Ηλικία».
Μια ημέρα με σκοπό: ευαισθητοποίηση και μάχη ενάντια στον ηλικιακό ρατσισμό
Η Παγκόσμια Ημέρα των Μεγαλύτερων Ηλικιακά Ανθρώπων καθιερώθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 1990 και εορτάζεται κάθε χρόνο την 1η Οκτωβρίου. Δίνει στην παγκόσμια κοινότητα την ευκαιρία να ευαισθητοποιηθεί στα προβλήματα, τις προκλήσεις και τις ανάγκες των ηλικιωμένων και να καταπολεμήσει τον ηλικιακό ρατσισμό. Ταυτόχρονα υπογραμμίζει τη σημασία της ενεργού και υγιούς γήρανσης και την ανάγκη στήριξης των δομών πρόνοιας και των δικαιωμάτων των μεγαλύτερων σε ηλικία ανθρώπων.
Το θέμα της φετινής χρονιάς εκκινεί από μια απλή διαπίστωση: η ανθρωπότητα ζει περισσότερο από ποτέ. Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής είναι μία από τις μεγαλύτερες κατακτήσεις της επιστήμης, της ιατρικής και της κοινωνικής προόδου. Δημιουργεί όμως και μια νέα πραγματικότητα, για την οποία οι κοινωνίες καλούνται να προετοιμαστούν.
Ένας κόσμος που γερνά: τι δείχνουν οι αριθμοί
Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, οι άνθρωποι ηλικίας 60 ετών και άνω ανέρχονται σήμερα σε περίπου 1,2 δισεκατομμύρια παγκοσμίως. Έως το 2050 αναμένεται να φτάσουν τα 2,1 δισεκατομμύρια, δηλαδή περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πληθυσμού. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες δημογραφικές μεταβολές της εποχής μας.
Ο πληθυσμός γερνά για δύο παράλληλους λόγους: οι άνθρωποι ζουν περισσότερο και οι οικογένειες αποκτούν λιγότερα παιδιά. Ο ΟΗΕ εκτιμά ότι έως τα τέλη της δεκαετίας του 2070 οι άνθρωποι ηλικίας 65 ετών και άνω θα ξεπεράσουν για πρώτη φορά σε αριθμό τα παιδιά κάτω των 18 ετών. Ακόμη νωρίτερα, ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 2030, οι άνθρωποι ηλικίας 80 ετών και άνω αναμένεται να είναι περισσότεροι από τα βρέφη κάτω του ενός έτους.
Η Ευρώπη στην πρώτη γραμμή της δημογραφικής γήρανσης
Η Ευρώπη βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της μετάβασης. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την 1η Ιανουαρίου 2025, 99 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν 65 ετών και άνω, δηλαδή το 22% του συνολικού πληθυσμού, ενώ το 6% ήταν 80 ετών και άνω. Σε ορισμένες χώρες η εικόνα είναι πιο έντονη: στην Ιταλία το ποσοστό των 80+ πλησιάζει το 8%, ενώ στη Γερμανία, την Ελλάδα και την Πορτογαλία φτάνει περίπου το 7%.
Η διάμεση ηλικία του πληθυσμού της ΕΕ έφτασε τα 44,9 έτη το 2025. Στην Ελλάδα ανέρχεται στα 47,2 έτη, από 39,2 έτη το 2005, μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις στην Ευρώπη. Παράλληλα, η ΕΕ αντιμετωπίζει διαρκή φυσική μείωση του πληθυσμού: το 2024 καταγράφηκαν περίπου 1,3 εκατομμύρια περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις, και η συνολική αύξηση του πληθυσμού οφειλόταν στη θετική καθαρή μετανάστευση.
Ελλάδα: μια χώρα που γερνά
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, την 1η Ιανουαρίου 2025 ο εκτιμώμενος πληθυσμός της χώρας ήταν 10.372.335 κάτοικοι. Το 23,7% ήταν 65 ετών και άνω, σχεδόν ένας στους τέσσερις Έλληνες, ενώ μόλις το 12,8% ήταν ηλικίας 0-14 ετών.
Ο δείκτης γήρανσης έφτασε το 185,4. Με άλλα λόγια, για κάθε 100 παιδιά ηλικίας 0-14 ετών αντιστοιχούν περίπου 185 άτομα 65 ετών και άνω. Το 2024 καταγράφηκαν στην Ελλάδα 68.309 γεννήσεις έναντι 125.873 θανάτων, δηλαδή περίπου 57.500 περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις. Η χώρα είχε μόλις 6,6 γεννήσεις ανά 1.000 κατοίκους, από τα χαμηλότερα ποσοστά στην ΕΕ. Η φυσική μείωση του πληθυσμού δεν είναι πια μελλοντική υπόθεση. Είναι η σημερινή δημογραφική πραγματικότητα.
Πώς η μακροζωία αλλάζει τα συστήματα υγείας
Η δημογραφική γήρανση δεν αφορά μόνο αριθμούς. Αλλάζει τις ανάγκες ολόκληρης της κοινωνίας. Τα συστήματα υγείας καλούνται να ανταποκριθούν σε όλο και περισσότερους ανθρώπους που φτάνουν στις δεκαετίες των 80, των 90 και των 100 ετών. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη ανάγκη για πρόληψη, πρωτοβάθμια φροντίδα, γηριατρική αξιολόγηση, αποκατάσταση, κατ’ οίκον και μακροχρόνια φροντίδα, καθώς και για υπηρεσίες που διατηρούν την αυτονομία και τη λειτουργικότητα.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) επισημαίνει ότι η γήρανση του πληθυσμού δημιουργεί σημαντικές απαιτήσεις για την υγειονομική περίθαλψη, το ανθρώπινο δυναμικό υγείας και τη μακροχρόνια φροντίδα, αλλά και για τη στέγαση, τις μεταφορές και τον σχεδιασμό των πόλεων. Στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ, ο πληθυσμός 60 ετών και άνω αναμένεται να αυξηθεί από 215 εκατομμύρια το 2021 σε περισσότερα από 300 εκατομμύρια έως το 2050, ενώ οι 80+ αναμένεται να υπερδιπλασιαστούν.
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι απλώς περισσότερα νοσοκομεία και περισσότερες δομές φροντίδας. Χρειάζεται επανασχεδιασμός των συστημάτων, με έμφαση στην πρόληψη, στην έγκαιρη παρέμβαση, στην ολοκληρωμένη φροντίδα, στην αποκατάσταση και στη διατήρηση της λειτουργικότητας. Η υγιής γήρανση, όπως την ορίζει ο ΠΟΥ, δεν σημαίνει απουσία κάθε ασθένειας. Σημαίνει τη δυνατότητα να διατηρεί κανείς τη λειτουργικότητα που του επιτρέπει να ζει με ευεξία, αυτονομία και συμμετοχή.
Η τρίτη ηλικία δεν είναι παρακμή, είναι μια νέα περίοδος ζωής
Μέσα σε αυτή τη νέα πραγματικότητα πρέπει να αλλάξει και ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε την ηλικία. Το να μεγαλώνει κανείς δεν σημαίνει απαραίτητα παρακμή, αδυναμία ή κοινωνική απόσυρση. Η μεγαλύτερη ηλικία μπορεί να είναι περίοδος νέων δραστηριοτήτων, δημιουργικότητας, εθελοντισμού, εκπαίδευσης, ταξιδιών, άθλησης, κοινωνικής προσφοράς και μεταφοράς γνώσης στις νεότερες γενιές.
Οι μεγαλύτεροι άνθρωποι δεν είναι μόνο αποδέκτες υπηρεσιών υγείας και φροντίδας. Είναι γονείς και παππούδες, εργαζόμενοι, επιστήμονες, επαγγελματίες, εθελοντές, δημιουργοί, μέντορες και ενεργά μέλη των κοινοτήτων τους. Ο ΠΟΥ υπογραμμίζει ότι η επένδυση στην υγιή και ενεργό γήρανση επιτρέπει να συνεχίσουν να συνεισφέρουν ουσιαστικά στην οικογένεια και στην κοινωνία. Όπως σημειώνει ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, António Guterres, τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας είναι ηγέτες και φροντιστές, με καθοριστικό ρόλο στις οικογένειες, τις κοινότητες και τις οικονομίες. Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι μια κοινωνία που απλώς «φροντίζει» τους ηλικιωμένους, αλλά μια κοινωνία όπου οι άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας παραμένουν ορατοί, χρήσιμοι, ενεργοί και ισότιμοι.
Μακροζωία ή εμμονή με τη νεότητα;
Υπάρχει και μια άλλη πλευρά της συζήτησης. Ζούμε σε μια εποχή όπου η νεότητα έχει γίνει κοινωνικό και αισθητικό πρότυπο. Η αγορά της αντιγήρανσης, οι αισθητικές παρεμβάσεις και επεμβάσεις, οι θεραπείες που υπόσχονται «νεανική» εμφάνιση και η διαρκής αναζήτηση του «ελιξιρίου της νεότητας» αποτυπώνουν μια βαθύτερη επιθυμία: να ζήσουμε περισσότερο, χωρίς όμως να φαίνεται ότι μεγαλώνουμε.
Εδώ χρειάζεται ένας ουσιαστικός διαχωρισμός. Η μακροζωία είναι η δυνατότητα να έχουμε περισσότερα χρόνια ζωής. Η υγιής γήρανση είναι η προσπάθεια τα χρόνια αυτά να είναι χρόνια με υγεία, λειτουργικότητα, αυτονομία και ποιότητα ζωής. Η εμμονή με το να δείχνουμε διαρκώς νέοι μπορεί αντίθετα να οδηγήσει στην αντίληψη ότι η ίδια η ηλικία είναι κάτι που πρέπει να κρύψουμε ή να «διορθώσουμε». Δεν χρειάζεται να φοβόμαστε τις ρυτίδες, τις αλλαγές στο σώμα ή την ηλικία μας. Περισσότερο πρέπει να φοβόμαστε μια κοινωνία που κάνει τον άνθρωπο να νιώθει ότι χάνει την αξία του επειδή μεγαλώνει. Η πραγματική πρόκληση δεν είναι να βρούμε το ελιξίριο που θα μας κάνει να μη φαινόμαστε μεγαλύτεροι, αλλά να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε να μεγαλώνουμε καλά.
Η μακροζωία χτίζεται από νωρίς
Η μακροζωία δεν είναι μόνο θέμα γονιδίων ούτε αποτέλεσμα μιας «μαγικής» θεραπείας. Χτίζεται σε μεγάλο βαθμό από τις καθημερινές μας επιλογές, σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Η τακτική σωματική δραστηριότητα, η ισορροπημένη διατροφή, η αποφυγή του καπνίσματος και της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ, ο επαρκής και ποιοτικός ύπνος, η πρόληψη και η έγκαιρη αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου, καθώς και η διατήρηση ισχυρών κοινωνικών σχέσεων και πνευματικής δραστηριότητας είναι βασικοί πυλώνες της υγιούς γήρανσης.
Εξίσου σημαντικό είναι να παραμένουμε ενεργοί, να μαθαίνουμε, να δημιουργούμε, να συμμετέχουμε στην κοινωνία και να έχουμε στόχους σε κάθε ηλικία. Δεν μπορούμε να σταματήσουμε τον χρόνο, μπορούμε όμως να επηρεάσουμε σημαντικά το πώς θα τον ζήσουμε. Και εδώ οι κοινωνικές σχέσεις παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο, γεγονός που μας φέρνει στο δεύτερο μισό αυτής της ιστορίας.
Τι ζητά η Ε.Γ.Γ.Ε. για την ελληνική κοινωνία
Η Ε.Γ.Γ.Ε. εντάσσει τη φετινή παρέμβασή της στην εν εξελίξει «Δεκαετία Υγιούς Γήρανσης» του ΟΗΕ και επισημαίνει την επιτακτική ανάγκη να μεταφραστούν οι παγκόσμιοι στόχοι σε άμεσες και ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις. Εστιάζει σε τρεις άξονες.
Ο πρώτος αφορά τον επανασχεδιασμό της κοινωνίας με όρους ισότητας και αξιοπρέπειας. Η ελληνική κοινωνία οφείλει να περάσει από το μοντέλο της παθητικής φροντίδας σε ένα μοντέλο ενεργού, υγιούς και παραγωγικής γήρανσης. Αυτό απαιτεί την καταπολέμηση του ηλικιακού ρατσισμού (ageism) και ίσες ευκαιρίες κοινωνικής συμμετοχής. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία συμπολίτες μας δεν είναι βάρος, αλλά πολύτιμο κεφάλαιο γνώσης, εμπειρίας και κοινωνικής συνοχής.
Ο δεύτερος άξονας είναι ο μετασχηματισμός των συστημάτων υγείας και κοινωνικής προστασίας. Η ελληνική πραγματικότητα αναδεικνύει σοβαρά κενά στις υποδομές μακροχρόνιας φροντίδας και στη διασύνδεση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας με την εξειδικευμένη Γηριατρική. Η Ε.Γ.Γ.Ε. ζητά αναβάθμιση και επέκταση των δημόσιων δομών μακροχρόνιας φροντίδας και προγραμμάτων όπως το «Βοήθεια στο Σπίτι», καθώς και ενίσχυση και θεσμοθέτηση της ειδικότητας της Γηριατρικής στο ελληνικό σύστημα υγείας, για την ορθή αντιμετώπιση των πολλαπλών και σύνθετων προβλημάτων της τρίτης ηλικίας. Ζητά επίσης ανάπτυξη της εξειδικευμένης εκπαίδευσης στη Γεροντολογία. Η ειδικότητα αυτή έχει θεσπιστεί στη Νοσηλευτική τα τελευταία τρία χρόνια και βρίσκεται σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης, ενώ χρειάζεται να επεκταθεί και σε άλλες επιστήμες υγείας. Τέλος, ζητά στήριξη των άτυπων φροντιστών, δηλαδή της οικογένειας, που στην Ελλάδα επωμίζεται το μεγαλύτερο βάρος της φροντίδας, μέσω ψυχολογικής, εκπαιδευτικής και οικονομικής αρωγής.
Ο τρίτος άξονας αφορά ένα φιλικό και υποστηρικτικό περιβάλλον και τη δια βίου μάθηση. Η πρόληψη, η αποκατάσταση, η βελτίωση της παροχής φροντίδας υγείας και η ενδυνάμωση των ανθρώπων ώστε να παραμένουν ενεργοί και ανεξάρτητοι για περισσότερο χρόνο είναι τα σημεία όπου πρέπει να επενδύσουμε, ώστε να υποστηριχθεί η ισότιμη συμμετοχή των μεγαλύτερων ατόμων στην κοινωνική, οικονομική και επαγγελματική ζωή της κοινότητάς τους. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με αυτό που ο ΠΟΥ ονομάζει «φιλικό προς την ηλικία περιβάλλον». Η προσαρμογή των ελληνικών πόλεων και κοινοτήτων αποτελεί προτεραιότητα: ασφαλείς δημόσιοι χώροι, δρόμοι και πεζοδρόμια με επαρκή φωτισμό, προσβάσιμα μέσα μεταφοράς και ψηφιακά εργαλεία σχεδιασμένα με βάση τις ανάγκες των μεγαλύτερων ανθρώπων, ώστε να αποφευχθεί ο αποκλεισμός τους. Παράλληλα, τα προγράμματα δια βίου μάθησης πρέπει να επεκταθούν και να προσφέρουν ευκαιρίες απόκτησης νέων δεξιοτήτων, ιδιαίτερα ψηφιακών.
Γηριατρική: η εκκρεμότητα που δεν περιμένει
Μέσα σε αυτή τη δημογραφική πραγματικότητα, η ενίσχυση της Γηριατρικής δεν είναι πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα. Η Ελλάδα είναι μία από τις πιο γηράσκουσες χώρες της Ευρώπης και, παρ’ όλα αυτά, η Γηριατρική δεν έχει ακόμη αναγνωριστεί ως αυτοτελής ιατρική ειδικότητα. Έτσι υπάρχει σημαντικό κενό στην οργανωμένη και εξειδικευμένη φροντίδα ενός πληθυσμού που μεγαλώνει διαρκώς. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Γηριατρική είναι ήδη αναγνωρισμένη ειδικότητα σε σχεδόν όλες τις χώρες, με οργανωμένα προγράμματα εκπαίδευσης και εξειδικευμένη φροντίδα για τις σύνθετες ανάγκες των μεγαλύτερων ανθρώπων.
Η Ε.Γ.Γ.Ε. αναδεικνύει την ανάγκη ανάπτυξης της Γηριατρικής εδώ και τρεις δεκαετίες και αγωνίζεται για τη θεσμική της αναγνώριση. Παρά την ομόφωνη απόφαση της Ολομέλειας του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας ήδη από το 2011, η σχετική υπουργική απόφαση δεν εκδόθηκε ποτέ. Η εταιρεία κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: δεν είναι δυνατόν η χώρα να γερνά με τόσο γρήγορους ρυθμούς και ταυτόχρονα να μην διαθέτει ένα σύγχρονο, οργανωμένο και επαρκώς στελεχωμένο σύστημα γηριατρικής ιατρικής.
Η γηριατρική προσέγγιση δεν αφορά μόνο τη θεραπεία ασθενειών, αλλά τον ίδιο τον άνθρωπο και τη διατήρηση της λειτουργικότητας, της αυτονομίας και της ποιότητας ζωής του. Απαιτεί εξειδικευμένη γνώση για την πολυνοσηρότητα, την πολυφαρμακία, την ευπάθεια, τις πτώσεις, τις γνωστικές διαταραχές, την αποκατάσταση και όλες τις σύνθετες καταστάσεις που συχνά χαρακτηρίζουν την προχωρημένη ηλικία. Η αναγνώριση της ειδικότητας, η δημιουργία οργανωμένων γηριατρικών υπηρεσιών και η εκπαίδευση επαρκούς αριθμού γηριάτρων είναι βασικές προϋποθέσεις για ένα σύστημα υγείας που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες του μέλλοντος. Η «Εποχή της Μακροζωίας» απαιτεί ιατρική φροντίδα προσαρμοσμένη στη μακροζωία, και η Ελλάδα οφείλει να προετοιμαστεί τώρα, όχι όταν οι δημογραφικές εξελίξεις θα έχουν κάνει το πρόβλημα μεγαλύτερο και δυσεπίλυτο.
Όταν η μοναξιά βαραίνει: η δύναμη της ανθρώπινης επαφής
Ούτε το πιο σύγχρονο σύστημα υγείας μπορεί να αντικαταστήσει κάτι βασικό: την ανθρώπινη παρουσία. Η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των ανθρώπων μεγαλύτερης ηλικίας. Μια τηλεφωνική κλήση, μια συνάντηση, μια κοινή δραστηριότητα ή απλώς η παρουσία κάποιου που είναι διαθέσιμος να ακούσει μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία.
Αυτό ακριβώς επιδιώκει το Ινστιτούτο Prolepsis με το πρόγραμμα «Φιλία σε κάθε Ηλικία»: να δημιουργεί ευκαιρίες για ουσιαστική επικοινωνία και κοινωνικοποίηση για άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω. Μέχρι σήμερα, 644 άτομα μεγαλύτερης ηλικίας έχουν συνδεθεί με 803 εθελοντές, χτίζοντας σχέσεις εμπιστοσύνης, επικοινωνίας και φιλίας. Παράλληλα, η Τηλεφωνική Γραμμή για τη Μοναξιά στην Τρίτη Ηλικία (210 61 01 300) έχει προσφέρει 11.349 ώρες ουσιαστικής επικοινωνίας και αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς για όσους αναζητούν μια ανθρώπινη κουβέντα.
Πώς μπορεί να βοηθήσει ένας εθελοντής
Οι εθελοντές του προγράμματος επικοινωνούν τηλεφωνικά ή συναντώνται με άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, προσφέροντας συντροφιά και ανθρώπινη επαφή. Συμμετέχουν στη στελέχωση της Τηλεφωνικής Γραμμής, συνομιλώντας με ανθρώπους που χρειάζονται κάποιον να τους ακούσει, και παίρνουν μέρος σε συλλογικές δράσεις που ενισχύουν την κοινωνική σύνδεση και την ενεργό συμμετοχή. Καθένας προσφέρει με τον δικό του τρόπο και στον χρόνο που μπορεί.
Για την ουσιαστική και ασφαλή συμμετοχή τους, όλοι οι εθελοντές λαμβάνουν εξειδικευμένη εκπαίδευση, καθοδήγηση και συνεχή υποστήριξη από την επιστημονική ομάδα του Ινστιτούτου Prolepsis. Περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα και τη συμμετοχή στην εθελοντική ομάδα υπάρχουν στη διεύθυνση filiasekatheilikia.gr.
Μια διεθνής συνεργασία για τη μάχη ενάντια στη μοναξιά
Το πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία με τον διεθνή οργανισμό Les Petits Frères des Pauvres (PFP), που διαθέτει πολυετή εμπειρία στην αντιμετώπιση της μοναξιάς και της κοινωνικής απομόνωσης των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας. Από τον Δεκέμβριο του 2025, το Ινστιτούτο Prolepsis συμμετέχει ως ισότιμο μέλος στη διεθνή Ομοσπονδία του PFP, ένα δίκτυο οργανώσεων από 14 χώρες: ΗΠΑ, Καναδά, Μεξικό, Γερμανία, Πολωνία, Ρουμανία, Ισπανία, Γαλλία, Ουκρανία, Ελλάδα, Ακτή Ελεφαντοστού, Ινδία, Ιρλανδία και Βέλγιο.
Μέσα από τη συνεργασία αυτή, το Ινστιτούτο ανταλλάσσει εμπειρία και καλές πρακτικές με οργανώσεις από όλο τον κόσμο και ενισχύει την τεχνογνωσία και τη δικτύωσή του στην αντιμετώπιση της μοναξιάς στην τρίτη ηλικία. Στις 21-23 Οκτωβρίου θα φιλοξενήσει στην Αθήνα το European Strategy Lab της Ομοσπονδίας, με τη συμμετοχή εκπροσώπων ευρωπαϊκών οργανώσεων-μελών. Το πρόγραμμα «Φιλία σε κάθε Ηλικία» υλοποιείται με την υποστήριξη του Μέγα Δωρητή NN Hellas και του PFP, ενώ Ιδρυτικός Δωρητής είναι το ΤΙΜΑ Κοινωφελές Ίδρυμα.
Ο στόχος: περισσότερα χρόνια, αλλά κυρίως περισσότερη ζωή στα χρόνια
Η Ελλάδα και η Ευρώπη πρέπει να προετοιμαστούν για μια κοινωνία όπου οι άνθρωποι θα ζουν περισσότερα χρόνια. Αυτό σημαίνει επένδυση στην πρόληψη και στην υγιή γήρανση, ενίσχυση της γηριατρικής φροντίδας, ολοκληρωμένη σύνδεση υπηρεσιών υγείας και κοινωνικής φροντίδας, στήριξη των οικογενειών και των φροντιστών, και δημιουργία περιβάλλοντος όπου οι μεγαλύτεροι άνθρωποι μπορούν να συμμετέχουν ενεργά. Σημαίνει όμως και κάτι πιο απλό, που δεν απαιτεί νόμους ούτε προϋπολογισμούς: να μη νιώθει κανείς αόρατος επειδή μεγάλωσε.
Η εποχή της μακροζωίας δεν είναι εικόνα από το μέλλον, είναι η κοινωνία του σήμερα. Το ερώτημα δεν είναι αν θα ζήσουμε περισσότερα χρόνια, αλλά πώς. Και η απάντηση πρέπει να είναι: με υγεία, αυτονομία, αξιοπρέπεια, δραστηριότητα, κοινωνική συμμετοχή και ποιότητα ζωής, σε κάθε ηλικία.