Η τελευταία έκδοση των Παγκόσμιων Στατιστικών Υγείας (World Health Statistics 2024) που δημοσιεύτηκε σήμερα, Παρασκευή 24 Μαΐου 2024, από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) αποκαλύπτει ότι η πανδημία COVID-19 ανέτρεψε τη σταθερή τάση αύξησης και του προσδόκιμου ζωής κατά τη γέννηση και του προσδόκιμου υγιούς ζωής κατά τη γέννηση.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Η πανδημία εξάλειψε σχεδόν μια δεκαετία προόδου στη βελτίωση του προσδόκιμου ζωής μέσα σε μόλις δύο χρόνια. Μεταξύ 2019 και 2021, το παγκόσμιο προσδόκιμο ζωής μειώθηκε κατά 1,8 χρόνια στα 71,4 χρόνια (επιστροφή στο επίπεδο του 2012). Ομοίως, το παγκόσμιο προσδόκιμο υγιούς ζωής μειώθηκε κατά 1,5 έτος σε 61,9 χρόνια το 2021 (επιστροφή στο επίπεδο του 2012).
Η έκθεση του 2024 υπογραμμίζει επίσης πώς οι επιπτώσεις έγιναν άνισα αισθητές σε όλο τον κόσμο.
- Οι περιοχές του ΠΟΥ για την Αμερική και τη Νοτιοανατολική Ασία επλήγησαν περισσότερο, με το προσδόκιμο ζωής να μειώνεται κατά περίπου 3 χρόνια και το προσδόκιμο υγιούς ζωής κατά 2,5 χρόνια μεταξύ 2019 και 2021.
- Αντίθετα, η περιοχή του Δυτικού Ειρηνικού επηρεάστηκε ελάχιστα τα δύο πρώτα χρόνια της πανδημίας, με απώλειες μικρότερες των 0,1 ετών στο προσδόκιμο ζωής και 0,2 ετών στο προσδόκιμο υγιούς ζωής.
«Συνεχίζει να σημειώνεται σημαντική πρόοδος στην παγκόσμια υγεία, με δισεκατομμύρια ανθρώπους που απολαμβάνουν καλύτερη υγεία, καλύτερη πρόσβαση σε υπηρεσίες και καλύτερη προστασία από έκτακτες ανάγκες υγείας», δήλωσε ο Δρ. Tedros Adhanom Ghebreyesus, Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ. «Αλλά πρέπει να θυμόμαστε πόσο εύθραυστη μπορεί να είναι η πρόοδος. Μέσα σε μόλις δύο χρόνια, η πανδημία της COVID-19 διέγραψε μια δεκαετία αυξήσεων στο προσδόκιμο ζωής. Γι’ αυτό η νέα Συμφωνία για την Πανδημία είναι τόσο σημαντική: όχι μόνο για την ενίσχυση της παγκόσμιας ασφάλειας υγείας, αλλά για την προστασία των μακροπρόθεσμων επενδύσεων στην υγεία και την προώθηση της ισότητας εντός και μεταξύ των χωρών».
Οι μη μεταδοτικές ασθένειες παραμένουν η πρώτη αιτία θανάτου
Η COVID-19 αναδείχθηκε γρήγορα ως η κύρια αιτία θανάτου, κατατάσσοντας ως την τρίτη υψηλότερη αιτία θνησιμότητας παγκοσμίως το 2020 και τη δεύτερη το 2021. Σχεδόν 13 εκατομμύρια ζωές χάθηκαν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Οι πιο πρόσφατες εκτιμήσεις αποκαλύπτουν ότι εκτός από τις περιοχές της Αφρικής και του Δυτικού Ειρηνικού, η COVID-19 ήταν μεταξύ των πέντε κορυφαίων αιτιών θανάτων, και έγινε η κύρια αιτία θανάτου στην Αμερική και για τα δύο χρόνια.
Η έκθεση του ΠΟΥ υπογραμμίζει επίσης ότι οι μη μεταδοτικές ασθένειες, όπως η ισχαιμική καρδιοπάθεια και το εγκεφαλικό επεισόδιο, οι καρκίνοι, η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, η νόσος Αλτσχάιμερ και άλλες άνοιες και ο διαβήτης ήταν οι κύριες αιτίες θανάτου πριν από την πανδημία, υπεύθυνες για το 74% όλων των θανάτων στην 2019. Ακόμη και κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι μη μεταδοτικές ασθένειες συνέχισαν να αποτελούν το 78% των θανάτων εκτός COVID.
Αύξηση της παχυσαρκίας και του υποσιτισμού
Ο κόσμος αντιμετωπίζει ένα τεράστιο και περίπλοκο διττό πρόβλημα, όπου ο υποσιτισμός συνυπάρχει με το υπερβολικό βάρος και την παχυσαρκία. Το 2022, πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι ηλικίας πέντε ετών και άνω ζούσαν με παχυσαρκία, ενώ πάνω από μισό δισεκατομμύριο ήταν λιποβαρείς. Ο υποσιτισμός στα παιδιά ήταν επίσης εντυπωσιακός, με 148 εκατομμύρια παιδιά κάτω των πέντε ετών να επηρεάζονται από την καθυστέρηση (πολύ μικρή για την ηλικία), 45 εκατομμύρια να υποφέρουν από απώλεια (πολύ αδύνατη για το ύψος) και 37 εκατομμύρια υπέρβαρα.
Η έκθεση υπογραμμίζει περαιτέρω τις σημαντικές προκλήσεις για την υγεία που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία, οι πρόσφυγες και οι μετανάστες. Το 2021, περίπου 1,3 δισεκατομμύρια άνθρωποι, ή το 16% του παγκόσμιου πληθυσμού, είχαν αναπηρία. Αυτή η ομάδα επηρεάζεται δυσανάλογα από τις ανισότητες στην υγεία που προκύπτουν από συνθήκες που μπορούν να αποφευχθούν, άδικες και άδικες.
Η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη για πρόσφυγες και μετανάστες παραμένει περιορισμένη, με μόνο τις μισές από τις 84 χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα μεταξύ 2018 και 2021 να παρέχουν υπηρεσίες υγείας που χρηματοδοτούνται από την κυβέρνηση σε αυτές τις ομάδες σε επίπεδα συγκρίσιμα με τους πολίτες τους. Αυτό υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη προσαρμογής των συστημάτων υγείας και αντιμετώπισης των συνεχιζόμενων ανισοτήτων και των μεταβαλλόμενων δημογραφικών αναγκών των παγκόσμιων πληθυσμών.
Πρόοδος προς την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) στην Υγεία
Παρά τις οπισθοδρομήσεις που προκλήθηκαν από την πανδημία, ο κόσμος έχει σημειώσει κάποια πρόοδο προς την επίτευξη των δεικτών που σχετίζονται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs).
Από το 2018, επιπλέον 1,5 δισεκατομμύριο άνθρωποι πέτυχαν καλύτερη υγεία και ευεξία. Παρά τα κέρδη, η αυξανόμενη παχυσαρκία, η υψηλή χρήση καπνού και η επίμονη ατμοσφαιρική ρύπανση εμποδίζουν την πρόοδο.
Η καθολική κάλυψη υγείας επεκτάθηκε σε 585 εκατομμύρια περισσότερους ανθρώπους. Επιπλέον, περίπου 777 εκατομμύρια περισσότεροι άνθρωποι αναμένεται να είναι προστατευμένοι επαρκώς σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης για την Υγεία μέχρι το 2025. Αυτή η προστασία είναι ολοένα και πιο σημαντική καθώς οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και άλλων παγκόσμιων κρίσεων απειλούν ολοένα και περισσότερο την ασφάλεια της υγείας.
Η έκθεση World Health Statistics 2024 παροτρύνει τις χώρες να διπλασιάσουν τις προσπάθειές τους προς την κατεύθυνση της επίτευξης των Sustainable Development Goals (SDGs) έως το 2030.