Της Ρούλας Σκουρογιάννη
Η συγκεκριμένη δραστική δεν έχει καμία μετρήσιμη αναλγητική επίδραση στην οξεία οσφυαλγία, σύμφωνα με μια νέα μελέτη. Θα πρέπει να εξακολουθεί να χρησιμοποιείται για τη θεραπεία μυοσκελετικών πόνων;
Για τα περισσότερα άτομα που υποφέρουν από πόνους στην πλάτη, πονοκεφάλους, πυρετό ή κρυολόγημα, το συνηθέστερο φάρμακο επιλογής είναι η παρακεταμόλη. Το φάρμακο εισήχθη στην αγορά το 1956 και έκτοτε φαίνεται να αποτελεί το πιο συχνά συνταγογραφούμενο αναλγητικό και αντιπυρετικό. Χαρακτηριστικό είναι ότι στοιχεία του εθνικού συστήματος Υγείας της Βρετανίας αποδεικνύουν 22,9 εκατομμύρια συνταγογραφήσεις της παρακεταμόλης, μόνο για το περσινό έτος. Έτσι, είναι λογικό να προκαλεί απορία και ανησυχία η δημοσίευση στο Evidently Cochrane –ένα επιστημονικό blog που δημοσιεύει τα δεδομένα μελετών της διεθνούς ερευνητικής ομάδας Cochrane– των διαπιστώσεων έρευνας πάνω στην παρακεταμόλη, που υποστηρίζουν ότι η δραστική είναι σε μεγάλο βαθμό αναποτελεσματική, για την οξεία οσφυαλγία.
Σε ποιες περιπτώσεις είναι αποτελεσματική η παρακεταμόλη
Κατευθυντήριες οδηγίες του National Institute for Health and Care Excellence (NICE) συνιστoύν την παρακεταμόλη ως πρώτης γραμμής παυσίπονο για την οσφυαλγία. Ωστόσο, η ερευνητική ομάδα Cochrane υποστηρίζει ότι για την οξεία οσφυαλγία, τα 4g παρακεταμόλης την ημέρα δεν είναι αποτελεσματικότερα από ένα εικονικό φάρμακο.
Για τον πόνο στο ισχίο και στο γόνατο εξαιτίας της οστεοαρθρίτιδας, το φάρμακο παρέχει ελάχιστη ανακούφιση, σύμφωνα με τους ερευνητές που αναρωτιούνται αν ωφελεί να το παίρνουν οι πάσχοντες. Στο κρυολόγημα, η παρακεταμόλη μειώνει την καταρροή, αλλά δε βοηθά στη μείωση των άλλων συμπτωμάτων, όπως ο βήχας, η δυσφορία, η κόπωση ή ο πονόλαιμος.
Για τις ημικρανίες, αποδεικνύεται αποτελεσματικότερη από το εικονικό φάρμακο, αλλά όχι τόσο, όπως άλλα παυσίπονα. Συγκεκριμένα, στην κεφαλαλγία τάσης, υπάρχει μόνο μια πιθανότητα 10% να δράσει καλύτερα από το εικονικό φάρμακο. Το φάρμακο φαίνεται να μειώνει τον πονόδοντο. Είναι αποτελεσματικό αντιπυρετικό για τα παιδιά – αλλά ομάδα Cochrane λέει ότι χρειάζονται επιπλέον μελέτες αξιολόγησης.
Η παρακεταμόλη μειώνει την παραγωγή των προσταγλανδινών που εμπλέκονται στη φλεγμονή, κάνοντας, έτσι, τις νευρικές απολήξεις λιγότερο ευαίσθητες στον πόνο. Το ότι είναι αποτελεσματικότερο για μερικούς ανθρώπους από ό, τι για τους άλλους, καθορίζεται και από γενετικούς παράγοντες. Είναι αρκετά ασφαλές φάρμακο, καθώς σπάνια μπορεί να προκαλέσει ηπατική ανεπάρκεια, κατά τη μέγιστη τυπική δόση (οκτώ δισκία 500mg ημερησίως).
Ο πόνος και τα αναλγητικά
Ο καθηγητής Phillip Conaghan, στο Ινστιτούτο του Λιντς για τις ρευματικές παθήσεις και τη μυοσκελετική Ιατρική, συντάκτης ενός εγγράφου σχετικά με την ασφάλεια της παρακεταμόλης, αναφέρει ότι, για σχεδόν έναν αιώνα, έχουν περιοριστεί τα παυσίπονα σε τρεις τύπους δραστικών, μία από τις οποίες είναι η παρακεταμόλη. Οι άλλες δύο είναι: τα μη-στεροειδή αντι-φλεγμονώδη φάρμακα και τα οπιοειδή, στα οποία ανήκει και η κωδεΐνη. Η τελευταία ομάδα (εκτός από τις παρενέργειες) μπορεί, επίσης, να προκαλέσει εξάρτηση.
Ο καθηγητής Conaghan προσθέτει ότι ένα παυσίπονο δεν είναι πάντα η απάντηση στον πόνο. Για την οσφυαλγία και την οστεοαρθρίτιδα, η ενίσχυση των μυών μπορεί να λειτουργήσει καλύτερα από ό, τι τα παυσίπονα. Μπορούμε να αποφύγουμε τον πονοκέφαλο, κοιτάζοντας μακριά από τις οθόνες των υπολογιστών μας για λίγα λεπτά ή λαμβάνοντας αρκετά υγρά για την αποφυγή αφυδάτωσης. Σε όσους η παρακεταμόλη λειτουργεί αποτελεσματικά ως αναλγητικό, μπορούν να συνεχίσουν να την παίρνουν, συμβουλεύει, ωστόσο να περιορίσουν το αλκοόλ, δεδομένου ότι ο συνδυασμός τους μπορεί να βλάψει το συκώτι.