Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Στην υπογραφή εκτελεστικού διατάγματος για μείωση του κόστους των φαρμάκων για τους Αμερικανούς πολίτες προχώρησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στις αρχές της εβδομάδας. Σύμφωνα με δηλώσεις του, ο Τραμπ δεσμεύτηκε ότι οι τιμές των φαρμάκων θα πρέπει να μειωθούν κατά τουλάχιστον 59% και σε ορισμένες περιπτώσεις έως και 80 ή 90%.
Σύμφωνα με το εκτελεστικό διάταγμα, ορίζεται προθεσμία 30 ημερών για τις φαρμακευτικές εταιρείες να μειώσουν προαιρετικά το κόστος των συνταγογραφούμενων φαρμάκων στις ΗΠΑ, διαφορετικά θα αντιμετωπίσουν νέους περιορισμούς στο μέλλον όσον αφορά το ποσό που θα πληρώνει η κυβέρνηση.
Το φαρμακευτικό λόμπι της χώρας, το οποίο εκπροσωπεί τις κορυφαίες φαρμακοβιομηχανίες των ΗΠΑ, αντέδρασε άμεσα στο διάταγμα του Ντόναλντ Τραμπ, αποκαλώντας το «μια κακή συμφωνία για τους Αμερικανούς ασθενείς». Όπως υποστηρίζουν, οποιαδήποτε μείωση τέτοιου μεγέθους στα κέρδη τους θα μπορούσε να επηρεάσει και να παρεμποδίσει την έρευνα και την ανάπτυξη νέων φαρμάκων.
«Η εισαγωγή ξένων τιμών από σοσιαλιστικές χώρες θα ήταν μια κακή συμφωνία τόσο για τους Αμερικανούς ασθενείς όσο και για τους εργαζόμενους. Θα σήμαινε λιγότερες θεραπείες για τους ασθενείς και θα έθετε σε κίνδυνο τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια που οι εταιρείες-μέλη μας σχεδιάζουν να επενδύσουν στην Αμερική», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο Stephen J. Ubl, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Οργανισμού Φαρμακευτικής Έρευνας και Κατασκευαστών Αμερικής (PhRMA), που εκπροσωπεί καινοτόμες εταιρείες του φαρμακευτικού κλάδου και της βιοφαρμακευτικής έρευνας.
Κατά την υπογραφή του εκτελεστικού διατάγματος για την μείωση του κόστους των φαρμάκων, ο Αμερικανός πρόεδρος κατηγόρησε την Ευρωπαϊκή Ένωση για «βάναυσες τακτικές» που έχουν ως στόχο να αναγκάσουν τις φαρμακευτικές εταιρείες να πωλούν φάρμακα σε χαμηλότερες τιμές στην επικράτειά τους, κάτι που σημαίνει ότι οι εταιρείες στη συνέχεια αυξάνουν τις τιμές στις Ηνωμένες Πολιτείες για να διατηρήσουν υψηλά τα κέρδη τους.
«Οι Αμερικανοί πολίτες επιδοτούσαν ουσιαστικά τα σοσιαλιστικά συστήματα υγειονομικής περίθαλψης στη Γερμανία αλλά σε όλα τα μέρη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πλέον, θα πληρώνουμε όλοι το ίδιο. Θα πληρώνουμε ό,τι πληρώνει και η Ευρώπη», δήλωσε ο Τραμπ.
Που οφείλεται το υψηλό κόστος φαρμάκων στις ΗΠΑ
Οι τιμές των φαρμάκων στις ΗΠΑ παραμένουν από τις υψηλότερες στον κόσμο. Σύμφωνα με οικονομικούς αναλυτές, το 2022 οι Αμερικανοί δαπάνησαν 617,2 δισεκατομμύρια δολάρια (542,7 δισεκατομμύρια ευρώ) για φάρμακα, σε σύγκριση με 233,5 δισεκατομμύρια δολάρια (205,3 δισεκατομμύρια ευρώ) που δαπανήθηκαν σε 24 ευρωπαϊκές χώρες μαζί.
Γιατί όμως οι τιμές των φαρμάκων στις ΗΠΑ είναι τόσο υψηλές; Οι ΗΠΑ διαθέτουν ένα ιδιαίτερα πολύπλοκο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης, που περιλαμβάνει έναν μεγάλο ιδιωτικό ασφαλιστικό κλάδο, επιδοτήσεις από τους εργοδότες και δημόσια χρηματοδοτούμενα ασφαλιστικά προγράμματα για τους ηλικιωμένους και τους φτωχούς, γνωστά ως Medicare και Medicaid αντίστοιχα.
Καθώς τα επώνυμα φάρμακα αντιπροσωπεύουν πλέον το 77% όλων των δαπανών για συνταγογραφούμενα φάρμακα, οι ασθενείς αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος φαρμακείου, υψηλότερα ασφάλιστρα και υψηλότερες εκπιπτόμενες εισφορές ως αποτέλεσμα των υψηλών τιμών των επώνυμων φαρμάκων.
Επιπλέον, οι αυξημένες δαπάνες για τα συνταγογραφούμενα φάρμακα οδηγούν σε αύξηση των δαπανών για το Medicare και το Medicaid. Με το αυξανόμενο κόστος των επώνυμων φαρμάκων να είναι μη βιώσιμο, αναπόφευκτα όλο το βάρος το επωμίζονται οι αμερικανοί πολίτες.
Αυτή η κρίση στις τιμές των φαρμάκων τροφοδοτείται επίσης από τις υψηλές τιμές κυκλοφορίας νέων βιολογικών φαρμάκων και από τις ετήσιες αυξήσεις τιμών επώνυμων φαρμάκων που δεν αντιμετωπίζουν ανταγωνισμό στην αγορά για πολλά χρόνια λόγω καταχρήσεων του συστήματος διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Μια πρόσφατη έκθεση δείχνει ότι η μέση ετήσια τιμή των εξειδικευμένων φαρμάκων στις ΗΠΑ έχει τριπλασιαστεί τα τελευταία δέκα χρόνια από σχεδόν 18.000 σε περισσότερα από 52.000 δολάρια σήμερα.
Ποιος τελικά ωφελείται από όλη αυτή την κατάσταση; Σύμφωνα με το Σύνδεσμο για Προσβάσιμα Φάρμακα στις ΗΠΑ ( Association for Accessible Medicines – AAM), όταν 3 στα 4 δολάρια της τιμής ενός φαρμάκου παρακρατούνται από τις μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες, αυτές οι εταιρείες είναι που επωφελούνται περισσότερο από τις υψηλές τιμές των φαρμάκων. Και οι ασθενείς, χωρίς πρόσβαση σε πιο προσιτά, εγκεκριμένα από τον FDA γενόσημα ή βιοομοειδή φάρμακα, είναι αναγκασμένοι είτε να πληρώσουν το ακριβό φάρμακο, είτε – ακόμη χειρότερα – να μην αγοράσουν καθόλου το φάρμακο λόγω αδυναμίας πληρωμής.