Μπορεί ένας γιατρός να εξετάσει έναν ασθενή χωρίς εκείνος να χρειαστεί να περάσει την πόρτα του νοσοκομείου; Και πως μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να βοηθήσει τον γιατρό να ξεχωρίσει πιο γρήγορα, μέσα στα Επείγοντα, ποιο περιστατικό χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση;
Δύο διαφορετικές εφαρμογές της σύγχρονης τεχνολογίας δοκιμάζονται στην πράξη στο ΝΙΜΤΣ, με κοινό στόχο να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο οργανώνεται και παρέχεται η ιατρική φροντίδα. Για πρώτη φορά στρατιωτικό νοσοκομείο επιχειρεί, πιλοτικά, μια διαφορετική προσέγγιση στην τηλεϊατρική: να φέρει την ιατρική εξέταση στο σπίτι ανθρώπων που δυσκολεύονται να μετακινηθούν, είτε είναι κατάκοιτοι, είτε αντιμετωπίζουν σοβαρά κινητικά, ή νευρολογικά προβλήματα, είτε χρειάζονται έναν επανέλεγχο μετά από μακρά νοσηλεία και η μετακίνηση δεν είναι εφικτή. Την ίδια στιγμή, στο ΤΕΠ του νοσοκομείου εφαρμόζεται ένα καινοτόμο σύστημα διαλογής ασθενών με τη βοήθεια αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης, στο πλαίσιο μελέτης. Τι μπορεί πραγματικά να κάνει σήμερα η τεχνολογία για έναν ασθενή στο σπίτι, αλλά και για έναν ασθενή που φτάνει στα Επείγοντα; Πώς λειτουργούν αυτές οι δύο εφαρμογές; Και ποια είναι τα πρώτα συμπεράσματα των ειδικών; Ο διευθυντής των ΤΕΠ, στο Νοσηλευτικό Ίδρυμα Μετοχικού Ταμείου Στρατού, γενικός αρχίατρος, θωρακοχειρουργός στην ειδικότητα Κωνσταντίνος Νεοφώτιστος, μίλησε στο Πρακτορείο Fm και στην εκπομπή της Τάνιας Μαντουβάλου «104,9 ΜΥΣΤΙΚΑ ΥΓΕΙΑΣ».
Πώς γίνεται η εξ αποστάσεως κατ οίκον φροντίδα – Ποιες εξετάσεις διενεργούνται στο σπίτι
Πρόκειται για μία προσπάθεια σε πιλοτικό στάδιο που ξεκίνησε πριν από περίπου έξι μήνες, αναφέρει ο κ. Νεοφώτιστος, τονίζοντας ότι βασικός σκοπός είναι να αξιοποιηθεί η τεχνολογία για ανθρώπους που, εξαιτίας της κατάστασης της υγείας τους, αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες πρόσβασης στο νοσοκομείο. «Στη διάθεση του υγειονομικού υπάρχει ένα ειδικό κιτ τηλεϊατρικής, ένα φορητό σύστημα που μοιάζει με “βαλιτσάκι” και περιλαμβάνει μια σειρά από εξελιγμένα διαγνωστικά εργαλεία. Με τον εξοπλισμό αυτό μπορούν να πραγματοποιηθούν ηλεκτροκαρδιογράφημα, οξυμετρία, μέτρηση αρτηριακής πίεσης και θερμοκρασίας, αλλά και μέτρηση γλυκόζης. Υπάρχει επίσης ψηφιακό στηθοσκόπιο, μέσω του οποίου οι ήχοι από την κλινική εξέταση μπορούν να μεταφερθούν στον γιατρό που βρίσκεται στο νοσοκομείο. Και οι δυνατότητες δεν σταματούν εκεί. Εφόσον ο υγειονομικός έχει λάβει την απαιτούμενη εκπαίδευση και πιστοποίηση, μπορούν να πραγματοποιηθούν ακόμη και υπερηχογραφήματα. Με αυτόν τον τρόπο, ο γιατρός στο νοσοκομείο δεν βασίζεται μόνο στην περιγραφή του ασθενούς, ή του ανθρώπου που τον φροντίζει. Μπορεί να έχει στη διάθεσή του πραγματικά δεδομένα από την εξέταση, στοιχεία από το ιστορικό, αλλά και εικόνα της κλινικής κατάστασης του ασθενούς».Ο κ. Νεοφώτιστος εξηγεί ότι η διαδικασία μπορεί να συνδυαστεί και με εργαστηριακό έλεγχο. «Μια αιμοληψία ή η λήψη άλλων βιολογικών δειγμάτων μπορεί να πραγματοποιηθεί στον χώρο του ασθενούς και τα δείγματα να μεταφερθούν στη συνέχεια στο νοσοκομείο από το υγειονομικό προσωπικό. Έτσι, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, μπορεί να συγκεντρωθεί ένα σημαντικό μέρος των πληροφοριών που χρειάζεται ο γιατρός για να αξιολογήσει τον ασθενή, χωρίς εκείνος να χρειαστεί να υποστεί την ταλαιπωρία της μετακίνησης».
Η τηλεϊατρική δεν αντικαθιστά το νοσοκομείο
Η τηλεϊατρική δεν αντικαθιστά το νοσοκομείο όταν αυτό είναι πραγματικά απαραίτητο, υπογραμμίζει ο κ Νεοφώτιστος, για να συμπληρώσει στη συνέχεια ότι εάν από την εξ αποστάσεως αξιολόγηση προκύψει πως ο ασθενής χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση, ή αντιμετώπιση στο νοσοκομείο, τότε θα μεταφερθεί σε αυτό. «Στην Ελλάδα, η τηλεϊατρική αναπτύχθηκε από νωρίς, κυρίως λόγω της γεωγραφικής ιδιαιτερότητας της χώρας και της ανάγκης να καλυφθούν υγειονομικά απομακρυσμένες περιοχές και νησιά. Στην περίπτωση του ΝΙΜΤΣ, όμως, η τεχνολογία χρησιμοποιείται για να αντιμετωπιστεί ένα άλλο είδος απόστασης– την αδυναμία ενός ασθενούς να μετακινηθεί. Αντίστοιχες εφαρμογές έχουν ήδη αναπτυχθεί εδώ και χρόνια στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ τα τελευταία χρόνια εξελίσσονται και στη Μεγάλη Βρετανία». Η εφαρμογή στο ΝΙΜΤΣ παραμένει προς το παρόν περιορισμένη και αφορά ασθενείς του νοσοκομείου στην Αττική. Οι γιατροί εντάσσουν κατά περίπτωση ασθενείς στο πιλοτικό πρόγραμμα, ανάλογα με τις ανάγκες τους. Το μεγαλύτερο ζήτημα για την επέκταση της δράσης, όπως εξηγεί ο κ. Νεοφώτιστος, είναι αυτή τη στιγμή οι ανθρώπινοι πόροι. «Η φιλοδοξία είναι, εφόσον αυτοί εξασφαλιστούν, καθώς και ο συντονισμός με άλλους φορείς, το πρόγραμμα να αναπτυχθεί περαιτέρω και να εξυπηρετεί περισσότερους ανθρώπους».
Το ΑΙ στα ΤΕΠ – Μείωση χρόνου αναμονής περίπου 50%
Όσον αφορά το καινοτόμο σύστημα διαλογής όπου η τεχνητή νοημοσύνη δοκιμάζεται εδώ και 9 μήνες σε έναν εντελώς διαφορετικό ρόλο στην καρδιά των επειγόντων, ο κ. Νεοφώτιστος αναφέρει ότι καταγράφονται εντυπωσιακές διαφορές σε βασικούς δείκτες, όπως ο χρόνος αναμονής και η αξιολόγηση της βαρύτητας των περιστατικών. «Τα προκαταρκτικά στοιχεία της μελέτης, καταγράφουν μείωση της τάξης του 40% στην υποαξιολόγηση της βαρύτητας των περιστατικών, ενώ ο χρόνος αναμονής εμφανίζεται μειωμένος περίπου κατά 50%. Παράλληλα, από τα μέχρι στιγμής δεδομένα, προκύπτει πιο ορθολογική διαχείριση των διαθέσιμων πόρων υγείας» .Ο γιατρός διευκρινίζει, ωστόσο, ότι πρόκειται για προκαταρκτικά αποτελέσματα, καθώς η μελέτη, που μέχρι στιγμής έχει καταγράψει περί τα 2.500 άτομα, βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Η τελική αξιολόγηση θα προκύψει μετά την ολοκλήρωσή της και η ερευνητική ομάδα ευελπιστεί ότι μέχρι το τέλος του έτους θα μπορεί να προχωρήσει και στη δημοσίευση των αποτελεσμάτων.