Η Αυστραλία βρίσκεται πλέον σε κατάσταση μέγιστης ετοιμότητας, καθώς οι αρχές επιβεβαίωσαν και δεύτερο κρούσμα της υψηλής παθογονικότητας γρίπης των πτηνών H5N1 στο έδαφός της. Μέχρι πρόσφατα, η Αυστραλία αποτελούσε τη μοναδική ήπειρο στον κόσμο που είχε καταφέρει να κρατήσει τον ιό μακριά από την ενδοχώρα της, με εξαίρεση μια καταγραφή στα τέλη του 2025 στο υπο-Ανταρκτικό έδαφος της νήσου Χερντ. Ωστόσο, η ανίχνευση του ιού σε μεταναστευτικά θαλασσοπούλια στην ηπειρωτική χώρα ανατρέπει τα δεδομένα και κινητοποιεί άμεσα τον κρατικό μηχανισμό.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Το νέο κρούσμα εντοπίστηκε σε ένα άρρωστο μεταναστευτικό πτηνό του είδους γιγάντιος πετρέλος (northern giant petrel), το οποίο βρέθηκε σε απομακρυσμένη ακτή κοντά στην παραθαλάσσια πόλη Έσπερανς, περίπου 570 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Περθ. Η εξέλιξη αυτή έρχεται μόλις λίγες ώρες μετά την επιβεβαίωση του πρώτου κρούσματος στην ίδια περιοχή —και συγκεκριμένα στο Εθνικό Πάρκο Κέιπ Λε Γκραντ— σε ένα πτηνό του είδους καφέ σκούα (brown skua).
Η κυβερνητική κινητοποίηση και τα αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας
Η εμφάνιση του θανατηφόρου στελέχους προκάλεσε την άμεση αντίδραση της πολιτικής ηγεσίας της χώρας. Ο Πρωθυπουργός της Αυστραλίας, Άντονι Αλμπανέζι, χαρακτήρισε την κατάσταση ανησυχητική και δεσμεύτηκε ότι η κυβέρνηση θα πράξει ό,τι είναι ανθρωπίνως δυνατό για να περιορίσει τη διασπορά του ιού. Στο ίδιο μήκος κύματος, η Υπουργός Γεωργίας, Τζούλι Κόλινς, δήλωσε ότι υπάρχει στενή και διαρκής συνεργασία με τους κλάδους παραγωγής κοτόπουλου, κρέατος και αυγών, με στόχο τη θωράκιση των μονάδων και την αποτροπή εισόδου του ιού στην εφοδιαστική αλυσίδα. Σε ερώτηση για το αν αυτή η στεγανοποίηση μπορεί να διατηρηθεί επ’ αόριστον, η Υπουργ Vorgώσ σημείωσε με ειλικρίνεια πως κάτι τέτοιο παραμένει υποθετικό.
Προς το παρόν, πάντως, τα νέα είναι ενθαρρυντικά για την εγχώρια οικονομία, καθώς η Υπουργός ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις μαζικών θανάτων πτηνών ούτε ίχνη του ιού στα εμπορικά εκτροφεία ή το γεωργικό σύστημα της χώρας. Για την αντιμετώπιση της απειλής, η Αυστραλία έχει ήδη εφαρμόσει ένα αυστηρό πλέγμα προστασίας που περιλαμβάνει εντατικούς ελέγχους σε παρακράτια πτηνά, εμβολιασμό ευάλωτων ειδών, αυστηρά πρωτόκολλα στα αγροκτήματα, καθώς και ασκήσεις προσομοίωσης για τη διαχείριση πιθανής κρίσης.
Σε πλήρες λοκντάουν οι μεγάλες παραγωγικές μονάδες
Παρά την απουσία κρουσμάτων στην εμπορική πτηνοτροφία, ο ιδιωτικός τομέας λαμβάνει δραστικά προληπτικά μέτρα. Η Inghams, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες παραγωγής πουλερικών στη χώρα, ανακοίνωσε ότι θέτει σε καθεστώς πλήρους αποκλεισμού (lockdown) όλες τις φάρμες και τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας της στη Δυτική Αυστραλία. Η εταιρεία έσπευσε να καθησυχάσει το καταναλωτικό κοινό, επιβεβαιώνοντας ότι δεν έχει ανιχνευθεί απολύτως τίποτα στις δικές της επιχειρήσεις ή την αλυσίδα εφοδιασμού της, και ότι το μέτρο αυτό έχει καθαρά προστατευτικό χαρακτήρα.
Οι παγκόσμιες επιπτώσεις και ο κίνδυνος για τον άνθρωπο
Αν και οι μολύνσεις σε ανθρώπους παραμένουν εξαιρετικά σπάνιες, η παγκόσμια εξάπλωση της υψηλής παθογονικότητας γρίπης των πτηνών τα τελευταία χρόνια έχει προκαλέσει τεράστια γεωργική και οικονομική ζημιά. Η ανάγκη για θανάτωση εκατοντάδων εκατομμυρίων πτηνών παγκοσμίως έχει πλήξει ανεπανόρθωτα πολλά οικοσυστήματα, έχει διαταράξει τη διεθνή αγορά τροφίμων και έχει οδηγήσει σε κατακόρυφη αύξηση των τιμών σε βασικά αγαθά. Η επιστημονική κοινότητα και οι αρχές της Αυστραλίας παρακολουθούν στενά την κατάσταση, καθώς η προστασία της μοναδικής πανίδας της χώρας και η διατήρηση της σταθερότητας στην αγορά τροφίμων αποτελούν πλέον ζήτημα πρώτης προτεραιότητας.