Τα φάρμακα απώλειας βάρους τύπου GLP-1, όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη, έχουν μεταμορφώσει την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας παγκοσμίως. Ωστόσο, μία νέα εκτεταμένη ανάλυση δείχνει ότι δεν φαίνεται να μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνων που σχετίζονται με την παχυσαρκία, τουλάχιστον με τα μέχρι τώρα διαθέσιμα δεδομένα.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Annals of Internal Medicine* και αξιολόγησε στοιχεία από 48 κλινικές δοκιμές με συνολικά 94.245 συμμετέχοντες με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 ή υπερβάλλον βάρος/παχυσαρκία. Οι συμμετέχοντες είχαν τυχαιοποιηθεί σε θεραπεία με φάρμακα GLP-1 ή σε εικονικό φάρμακο (placebo).
Τι έδειξε η μεγάλη ανάλυση
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η λήψη GLP-1 πιθανότατα δεν επηρεάζει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου σε βασικά όργανα και συστήματα, όπως:
- θυρεοειδή
- πάγκρεας
- παχύ έντερο και ορθό
- στομάχι και οισοφάγο
- ήπαρ και χοληδόχο κύστη
- μαστό
- ωοθήκες
- ενδομήτριο
- νεφρά
- πολλαπλό μυέλωμα (αιματολογικός καρκίνος)
- μηνιγγίωμα (καλοήθης όγκος του εγκεφάλου)
Οι επιστήμονες σημειώνουν, επίσης, ότι πολλές μελέτες δεν είχαν σχεδιαστεί ειδικά για την αξιολόγηση καρκινικού κινδύνου, γεγονός που περιορίζει τη βεβαιότητα των αποτελεσμάτων για ορισμένους τύπους καρκίνου.
Ποια φάρμακα περιλήφθηκαν στη μελέτη
Αναλυτικότερα, στις 48 δοκιμές εξετάστηκαν:
- 20 μελέτες για τη σεμαγλουτίδη, δραστική ουσία των Ozempic, Wegovy και Rybelsus της Novo Nordisk.
- 10 μελέτες για τη λιραγλουτίδη (Victoza, Saxenda).
- 8 μελέτες για την τρζεπτατίδη της Eli Lilly (Mounjaro, Zepbound).
- 11 μελέτες για άλλα GLP-1 φάρμακα, όπως το Adlyxin/Lyxumia της Sanofi, το Trulicity της Lilly και το Byetta της AstraZeneca.
Η κατανομή αυτή καλύπτει σχεδόν όλα τα σύγχρονα φάρμακα της κατηγορίας GLP-1, προσφέροντας μια ευρεία εικόνα των μέχρι τώρα διαθέσιμων δεδομένων.
Χρειάζονται μακροχρόνιες μελέτες για ασφαλή συμπεράσματα
Παρότι η παρούσα ανάλυση είναι από τις πιο μεγάλες και περιεκτικές μέχρι σήμερα, οι ερευνητές τονίζουν ότι απαιτούνται μακροχρόνιες μελέτες με σχεδιασμό που να εστιάζει ειδικά στους καρκίνους.
Οι υπάρχουσες δοκιμές επικεντρώνονται κυρίως στην απώλεια βάρους, τον γλυκαιμικό έλεγχο και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, όχι στον καρκίνο. Συνεπώς, τα τωρινά ευρήματα προσφέρουν μια πρώτη εικόνα, αλλά δεν αρκούν για οριστικά συμπεράσματα σχετικά με ενδεχόμενο όφελος ή κίνδυνο.
Τι σημαίνει αυτό για τους ασθενείς
Τα GLP-1 παραμένουν ιδιαίτερα αποτελεσματικά για:
- ρύθμιση σακχάρου
- απώλεια βάρους
- μείωση καρδιαγγειακού κινδύνου σε άτομα με διαβήτη
Ωστόσο, δεν θα πρέπει να θεωρούνται φάρμακα που μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου, τουλάχιστον με βάση τα σημερινά δεδομένα.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι τα άτομα που λαμβάνουν ή σκέφτονται να ξεκινήσουν θεραπεία με GLP-1 πρέπει να ενημερώνονται πλήρως από τον γιατρό τους και να ακολουθούν τις κλασικές στρατηγικές πρόληψης καρκίνου, όπως έλεγχο βάρους, άσκηση, υγιεινή διατροφή και προληπτικές εξετάσεις.
*Περισσότερα στοιχεία για τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Annals of Internal Medicine είναι διαθέσιμα στον σύνδεσμο: https://www.acpjournals.org/doi/10.7326/ANNALS-25-02237?utm_source=Sailthru&utm_medium=Newsletter&utm_campaign=Health-Rounds&utm_term=120925&lctg=63e121d07a7ced439a0e2587