Η καθημερινή κατανάλωση καφέ μπορεί να επιβραδύνει τη βιολογική γήρανση σε άτομα με ψυχική ασθένεια

Η μέτρια πρόσληψη καφέ ίσως επιβραδύνει τη γήρανση των κυττάρων σε σοβαρές ψυχικές διαταραχές, ενώ η υπερβολική κατανάλωση ανατρέπει το όφελος.

Ο καφές και η κυτταρική γήρανση

Η κατανάλωση έως 3–4 φλιτζανιών καφέ ημερησίως φαίνεται να επιβραδύνει τη βιολογική γήρανση σε άτομα με σοβαρές ψυχικές ασθένειες, σύμφωνα με ευρήματα που δημοσιεύθηκαν στο BMJ Mental Health. Σε αυτή την ποσότητα, ο καφές συσχετίστηκε με μακρύτερα τελομερή — μικρές δομές στα άκρα των χρωμοσωμάτων που λειτουργούν ως δείκτες γήρανσης. Τα άτομα που έπιναν αυτή την ποσότητα καφέ είχαν τελομερή που αντιστοιχούσαν σε βιολογική ηλικία περίπου πέντε χρόνια νεότερη σε σχέση με όσους δεν έπιναν καθόλου καφέ. Αντίθετα, η υπέρβαση των 4 φλιτζανιών ημερησίως δεν σχετιζόταν με οφέλη και ενδέχεται να προκαλεί κυτταρική καταπόνηση. Οι συστάσεις αυτές ευθυγραμμίζονται με οδηγίες οργανισμών όπως το NHS και ο FDA, που προτείνουν έως 400 mg καφεΐνης ημερησίως.

Ποιοι συμμετείχαν στη μελέτη

Η έρευνα περιέλαβε 436 ενήλικες του νορβηγικού προγράμματος TOP (Thematically Organised Psychosis), με δεδομένα από το 2007 έως το 2018. Από αυτούς:

• 259 είχαν σχιζοφρένεια
• 177 είχαν διαταραχές του συναισθήματος, όπως διπολική διαταραχή ή σοβαρή κατάθλιψη με ψύχωση

Οι συμμετέχοντες κατατάχθηκαν με βάση την ημερήσια κατανάλωση καφέ:

• 0 φλιτζάνια (44 άτομα)
• 1–2 φλιτζάνια
• 3–4 φλιτζάνια (110 άτομα)
• 5+ φλιτζάνια

Καταγράφηκαν επίσης τα χρόνια καπνίσματος, καθώς το κάπνισμα επηρεάζει τον μεταβολισμό της καφεΐνης. Το 77% των συμμετεχόντων ήταν καπνιστές, με μέσο όρο 9 χρόνια καπνίσματος. Όσοι έπιναν 5+ φλιτζάνια καφέ είχαν και τα περισσότερα χρόνια καπνίσματος.

Μετρήσεις τελομερών & αποτελέσματα

Τα τελομερή μετρήθηκαν σε λευκοκύτταρα αίματος. Οι διαφορές μεταξύ των ομάδων κατανάλωσης καφέ σχημάτισαν μια «καμπύλη J»:

• 3–4 φλιτζάνια/ημέρα → μακρύτερα τελομερή
• 5+ φλιτζάνια → μηδενικό όφελος ή πιθανή βλάβη
• Καθόλου καφές → πιο σύντομα τελομερή σε σχέση με μέτρια κατανάλωση

Η ομάδα των 4 φλιτζανιών εμφάνισε τελομερή αντίστοιχα με βιολογική ηλικία περίπου 5 χρόνια νεότερη, ακόμη και όταν συνυπολογίστηκαν παράγοντες όπως:

• ηλικία
• φύλο
• εθνικότητα
• κάπνισμα
• είδος ψυχικής διαταραχής

Ωστόσο, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι:  «Η υπέρβαση της συνιστώμενης ημερήσιας ποσότητας καφέ μπορεί να προκαλέσει κυτταρική βλάβη και βράχυνση των τελομερών μέσω της παραγωγής αντιδραστικών μορφών οξυγόνου.»  Οι ειδικοί προτείνουν μέγιστη πρόσληψη 400 mg καφεΐνης την ημέρα, περίπου 4 φλιτζάνια καφέ.