Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Μια νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι χιλιάδες μικροσκοπικά σωματίδια πλαστικού που υπάρχουν στο έδαφος φαίνεται πως μπορούν να εισχωρούν στα λαχανικά και να φτάνουν μέχρι το πιάτο μας.
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Πλίμουθ στη Μεγάλη Βρετανία, έδειξε ότι νανοπλαστικά από πολυστυρένιο – ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο είδος πλαστικού – μπορούν να απορροφηθούν από τα λαχανικά και να μετακινηθούν στους ιστούς τους.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν πως η πλαστική ρύπανση έχει εισβάλει πια και στην τροφική αλυσίδα, ακόμη και στα πιο υγιεινά προϊόντα της φύσης.
Εκατομμύρια μικροσωματίδια σε κάθε μπουκιά που καταναλώνουμε
Οι ερευνητές τοποθέτησαν ραπανάκια σε ένα υδροπονικό σύστημα – δηλαδή ένα περιβάλλον καλλιέργειας βασισμένο στο νερό – που περιείχε νανοσωματίδια πλαστικού.
Μέσα σε πέντε ημέρες, σχεδόν το 5% των σωματιδίων είχε περάσει στις ρίζες των φυτών. Από αυτά, το 25% εντοπίστηκε στο βρώσιμο μέρος του ραπανιού, ενώ περίπου το 10% μετακινήθηκε στα φύλλα, παρακάμπτοντας τα φυσικά ανατομικά εμπόδια που διαθέτουν οι ρίζες.
«Οι ρίζες των φυτών διαθέτουν ένα στρώμα, γνωστό ως λωρίδα του Κασπαρίου, το οποίο λειτουργεί ως φίλτρο απέναντι σε επιβλαβή σωματίδια. Είναι η πρώτη φορά που αποδεικνύεται πως τα νανοπλαστικά μπορούν να περάσουν αυτό το φράγμα, να συσσωρευτούν στα φυτά και να μεταφερθούν στον άνθρωπο μέσω της κατανάλωσης λαχανικών. Επιπλέον, έχουμε λόγους να πιστεύουμε ότι το φαινόμενο δεν αφορά μόνο τα ραπανάκια. Είναι πολύ πιθανό τα νανοπλαστικά να απορροφώνται σε διάφορα είδη καλλιεργειών παγκοσμίως», εξηγεί ο Δρ. Νάθανιελ Κλαρκ, λέκτορας φυσιολογίας και επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, ακόμη και τα πιο φρέσκα και «καθαρά» λαχανικά μπορεί να περιέχουν εκατομμύρια μικροσκοπικά κομμάτια πλαστικού ανά μπουκιά. Ορισμένα μάλιστα από αυτά τα νανοπλαστικά έχουν μέγεθος μικρότερο από ένα εκατομμυριοστό του εκατοστού.
Οι επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία
Αν και η μελέτη δεν βασίστηκε σε πραγματικές συνθήκες καλλιέργειας, τα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι τα νανοπλαστικά μπορούν να παρακάμπτουν τους φυσικούς μηχανισμούς προστασίας των φυτών και να εισέρχονται στη διατροφική αλυσίδα.
Είναι ήδη γνωστό από μελέτες ότι τα μικροπλαστικά και τα νανοπλαστικά μπορούν να διεισδύσουν βαθιά στον ανθρώπινο οργανισμό, οι πραγματικές επιπτώσεις τους ωστόσο στην υγεία παραμένουν ασαφείς. Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι μπορεί να προκαλούν φλεγμονές, ορμονικές διαταραχές, ακόμη και κυτταρικές βλάβες.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η ρύπανση από νανοπλαστικά αποτελεί ένα παγκόσμιο ζήτημα που μπορεί να επηρεάζει κάθε πτυχή της ζωής μας, από το νερό που πίνουμε μέχρι τα τρόφιμα που θεωρούμε πιο υγιεινά. Τα ευρήματα της μελέτης προσθέτουν ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο στις αυξανόμενες ανησυχίες για τη διάχυση των πλαστικών στη διατροφική αλυσίδα.
Τα ευρήματα της μελέτης δημοσιεύτηκαν στο Environmental Research.