Η 26η Σεπτεμβρίου είναι αφιερωμένη κάθε χρόνο στο μεσοθηλίωμα, μια σπάνια αλλά ιδιαίτερα επιθετική μορφή καρκίνου που συνδέεται στενά με την έκθεση στον αμίαντο. Η ημέρα αυτή αποτελεί υπενθύμιση της σημασίας της πρόληψης, της ενημέρωσης και της προστασίας εργαζομένων και κοινωνιών από έναν σιωπηλό αλλά διαχρονικά επικίνδυνο εχθρό.
Τι είναι το μεσοθηλίωμα
Το μεσοθηλίωμα είναι ένας καρκίνος που αναπτύσσεται στο λεπτό περίβλημα που καλύπτει τα όργανα του θώρακα και της κοιλιάς. Παρότι σπάνιο, είναι ο δεύτερος συχνότερος καρκίνος που οφείλεται σε επαγγελματική έκθεση στην Ευρώπη.
Η νόσος συνδέεται κυρίως με την εισπνοή ινών αμιάντου, ενός υλικού που χρησιμοποιήθηκε εκτενώς τον 20ό αιώνα σε οικοδομές, ναυπηγεία και βιομηχανίες λόγω της αντοχής του στη θερμότητα και στη φωτιά.
Διάγνωση και συμπτώματα
Η ασθένεια εμφανίζεται πολλά χρόνια μετά την επαγγελματική ή περιβαλλοντική έκθεση – συχνά 20 έως 50 χρόνια αργότερα. Αυτό καθιστά δύσκολη την έγκαιρη διάγνωση ακόμη και σε άτομα με γνωστή έκθεση.
Τα συνηθέστερα συμπτώματα περιλαμβάνουν δύσπνοια, πόνο στο στήθος και παθολογική συλλογή υγρού στη θωρακική κοιλότητα. Λόγω της καθυστερημένης εκδήλωσης, η πρόγνωση είναι συχνά δυσμενής, καθιστώντας την πρόληψη τον πιο κρίσιμο παράγοντα προστασίας.
Η σημασία της πρόληψης
Η αποφυγή της έκθεσης στον αμίαντο αποτελεί το βασικότερο και αποτελεσματικότερο μέτρο προστασίας από το μεσοθηλίωμα. Από την 1η Ιανουαρίου 2005, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει απαγορεύσει την παραγωγή, διάθεση και χρήση όλων των μορφών αμιάντου. Ωστόσο, το επικίνδυνο αυτό υλικό συνεχίζει να χρησιμοποιείται σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες.
Στην Ελλάδα, η πιθανότητα έκθεσης αφορά κυρίως εργαζόμενους στην οικοδομή και στη ναυπηγική βιομηχανία, ιδιαίτερα κατά την κατεδάφιση ή επισκευή παλαιών κτιρίων, καθώς και στη διάλυση παλαιών πλοίων και υποδομών, όπως σωλήνες ύδρευσης. Σε τέτοιες εργασίες, είναι απαραίτητη η τήρηση αυστηρών κανονισμών και μέτρων προστασίας κατά την απομάκρυνση υλικών που περιέχουν αμίαντο.
Θεραπευτικές εξελίξεις και δικαιώματα ασθενών
Η ιατρική έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη, με νέες θεραπείες και συνδυασμούς φαρμάκων να στοχεύουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και της επιβίωσης των ασθενών. Ταυτόχρονα, οργανώσεις ασθενών σε όλο τον κόσμο διεκδικούν καλύτερη πρόσβαση σε θεραπείες, αυστηρότερη νομοθεσία για τον περιορισμό της χρήσης αμιάντου και δίκαιες αποζημιώσεις για όσους εκτέθηκαν επαγγελματικά. Σε αρκετές χώρες, οι ασθενείς με μεσοθηλίωμα έχουν ήδη λάβει τέτοιες αποζημιώσεις.
Ένα μήνυμα στήριξης και δράσης
Η Παγκόσμια Ημέρα Μεσοθηλιώματος δεν είναι απλώς μια επέτειος· είναι μια αφορμή να σταθούμε δίπλα στους ασθενείς, να στηρίξουμε τις οικογένειές τους και να ενισχύσουμε τις προσπάθειες για ένα ασφαλέστερο περιβάλλον για όλους.
Η γνώση, η ευαισθητοποίηση και κυρίως η πρόληψη μπορούν να σώσουν ζωές.
Παρακάτω, αναφέρονται χρονολογικά οι απαγορεύσεις για τη χρήση αμίαντου στην ΕΕ
