Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Το γλαύκωμα είναι μια σοβαρή οφθαλμική νόσος και αποτελεί τη δεύτερη αιτία τύφλωσης μετά την ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, στις ηλικίες άνω των 60 ετών παγκοσμίως.
Η νόσος προκαλείται από αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση, με συνέπεια την σταδιακή καταστροφή του οπτικού νεύρου που συνδέει το πίσω μέρος του ματιού με τον εγκέφαλο.
Οι δύο κύριοι τύποι γλαυκώματος είναι το χρόνιο γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας και το γλαύκωμα κλειστής γωνίας. Η οφθαλμική αυτή νόσος μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, ωστόσο αναπτύσσεται συχνότερα σε ενήλικες άνω των 40-50 ετών.
Το γλαύκωμα δεν είναι ιάσιμο και η απώλεια της όρασης στα προχωρημένα στάδια της νόσου είναι μη αναστρέψιμη. Οι περισσότεροι ασθενείς αντιμετωπίζονται με τοπική φαρμακευτική αγωγή (οφθαλμικές σταγόνες) ή laser και τακτική παρακολούθηση.
Η πρώιμη ανίχνευση του γλαυκώματος είναι ζωτικής σημασίας για την αποτροπή της εξέλιξης της νόσου και της απώλειας της όρασης.
Ποια συμπτώματα εκδηλώνει το γλαύκωμα
Τα συμπτώματα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τον τύπο του γλαυκώματος και το στάδιο της νόσου. Στα αρχικά στάδια η νόσος δεν εκδηλώνει εμφανή συμπτώματα. Συνήθως ο ασθενής επισκέπτεται τον οφθαλμίατρο στα τελευταία στάδια της νόσου, όταν πλέον έχει επέλθει σημαντική απώλεια της όρασης.
Τα πιο συχνά συμπτώματα που εκδηλώνονται στα προχωρημένα στάδια της νόσου είναι:
• Οπτικά στίγματα ή σκοτεινές κηλίδες.
• Θολή όραση και μείωση της οπτικής οξύτητας.
• Μείωση της περιφερειακής όρασης.
• «Τυφλό» σημείο στο οπτικό πεδίο, στο ένα ή και στα δύο μάτια.
• Ερυθρότητα στα μάτια.
• Πόνος ή αίσθημα πίεσης στα μάτια.
• Ευαισθησία στα φώτα το βράδυ («φωτοστέφανα» γύρω από τα φώτα).
• Έμετος και ναυτία.
• Σοβαρός πονοκέφαλος.
Οι κύριοι παράγοντες κινδύνου
Παρά το γεγονός ότι η ενδοφθάλμια πίεση είναι η κύρια αιτία για την βλάβη του οπτικού νεύρου, υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό στην εκδήλωση του γλαυκώματος. Οι κυριότεροι είναι:
• Το οικογενειακό ιστορικό γλαυκώματος.
• Η ηλικία άνω των 40 ετών.
• Η υψηλή πίεση των ματιών.
• Η αυξημένη μυωπία ή υπερμετρωπία.
• Το λεπτό πάχος του κερατοειδούς.
• Ορισμένες ιατρικές παθήσεις όπως ο διαβήτης, η υψηλή αρτηριακή πίεση και οι καρδιακές παθήσεις.
• Κάποιος τραυματισμός στα μάτια.
• Ορισμένα φάρμακα που λαμβάνονται για μεγάλο χρονικό διάστημα, ειδικά με τη μορφή οφθαλμικών σταγόνων, όπως τα κορτικοστεροειδή.
Εάν δεν διαγνωσθεί και δεν αντιμετωπισθεί έγκαιρα, το γλαύκωμα μπορεί να οδηγήσει σε μη αναστρέψιμη απώλεια της όρασης. Είναι επομένως αναγκαίο όλα τα άτομα άνω των 40 ετών να υποβάλλονται σε τακτικό οφθαλμολογικό έλεγχο, ιδίως αν υπάρχει κληρονομικότητα γλαυκώματος.