Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Η ορθοστατική υπόταση αποτελεί μια διαταραχή της αρτηριακής πίεσης, η οποία εκδηλώνεται με σημαντική πτώση της συστολικής ή της διαστολικής πίεσης κατά τη μετάβαση από την ύπτια ή καθιστή θέση σε όρθια.
Τα άτομα με ορθοστατική υπόταση παρουσιάζουν συχνά μείωση της αρτηριακή πίεσης κατά 20/10 mmHg κατά τα 3 πρώτα λεπτά μετά τη μετάβαση σε όρθια θέση.
Η μελέτη και η κατανόηση της ορθοστατικής υπότασης έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς επηρεάζουν άμεσα την ποιότητα ζωής και την πρόγνωση των ασθενών, ενώ συχνά απαιτούν διεπιστημονική προσέγγιση για τη διάγνωση και θεραπεία.
Ποια συμπτώματα εκδηλώνει
Το κύριο σύμπτωμα της ορθοστατικής υπότασης είναι η ζάλη που εμφανίζεται όταν το άτομο σηκώνεται απότομα από καθιστή ή ύπτια θέση.
Επιπλέον, οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν θολή όραση, πονοκεφάλους,ίλιγγο, ναυτία, αίσθημα ζέστης ή έντονης εφίδρωσης, πόνο στο στήθος, στον ώμο ή στον αυχένα, δυσκολία στη συγκέντρωση, αίσθημα παλμών της καρδιάς, δύσπνοια και σε πιο έντονες περιπτώσεις λιποθυμικό επεισόδιο.
Τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν με την τοποθέτηση του ατόμου σε ύπτια και ανάρροπη θέση.
Ποιοι εκδηλώνουν συχνότερα ορθοστατική υπόταση
Οποιοδήποτε άτομο μπορεί να εκδηλώσει ορθοστατική υπόταση, ωστόσο η κατάσταση αυτή εμφανίζεται συχνότερα σε ηλικιωμένα άτομα, εγκύους, άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, άτομα με καρδιακές ή νευρολογικές παθήσεις, άτομα που παίρνουν ορισμένα φάρμακα (π.χ. διουρητικά, αντικαταθλιπτικά, β-αναστολείς), καθώς και σε άτομα με αφυδάτωση, αναιμία ή άλλες ενδοκρινικές διαταραχές.
Πιθανές αιτίες ορθοστατικής υπότασης αποτελούν επίσης το στρες, η απότομη απώλεια σωματικού βάρους, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης Β12, φυλλικού οξέος και σιδήρου.
Πώς γίνεται η διάγνωση της ορθοστατικής υπότασης
Εφόσον δεν οφείλεται σε κάποιο υποκείμενο πρόβλημα, η ορθοστατική υπόταση συνήθως δεν θεωρείται μια σοβαρή ιατρική κατάσταση. Ωστόσο, όταν σχετίζεται με καρδιαγγειακές, νευρολογικές ή ενδοκρινικές διαταραχές, απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση και ιατρική παρακολούθηση.
Ο γιατρός θα λάβει πλήρες ιατρικό ιστορικό, θα κάνει κλινική εξέταση και μπορεί να ζητήσει επιπλέον εξετάσεις για να διερευνήσει την υποκείμενη αιτία.
Για τη διάγνωση της ορθοστατικής υπότασης, η αρτηριακή πίεση μετριέται αρχικά όταν το άτομο είναι ξαπλωμένο ή καθιστό και ξαναμετριέται όταν σηκωθεί όρθιο. Οι δύο μετρήσεις συγκρίνονται και αν υπάρχει σημαντική πτώση της πίεσης, αυτό επιβεβαιώνει τη διάγνωση.
Πότε χρειάζεται άμεσος ιατρικός έλεγχος
Ο ορθοστατική υπόταση, γενικά, δεν εμπνέει ανησυχία, ωστόσο υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις που απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Θα πρέπει να αναζητήσετε ιατρική συμβουλή εάν:
• Εμφανίζετε συχνά ορθοστατική υπόταση με πτώσεις, επεισόδια λιποθυμίας ή τραυματισμούς.
• Εκτός από πτώση της αρτηριακής πίεσης, εμφανίζετε συνοδά καρδιακά συμπτώματα , όπως πόνο στο στήθος ή δύσπνοια.
• Εμφανίζετε ανεξήγητη απώλεια βάρους, πυρετό ή αναιμία.
• Δεν λαμβάνετε σωστά τα φάρμακά σας ή υποψιάζεστε ότι η ορθοστατική υπόταση που εκδηλώνετε είναι παρενέργεια φαρμάκου.
Μέτρα πρόληψης της ορθοστατικής υπότασης
Η ορθοστατική υπόταση, εφόσον δεν οφείλεται σε κάποιο υποκείμενο πρόβλημα υγείας, μπορεί να αντιμετωπιστεί με απλές αλλαγές στον τρόπο ζωής όπως:
• Σταδιακή έγερση – και όχι απότομη – από το κρεβάτι ή την καρέκλα.
• Αποφυγή παρατεταμένης ορθοστασίας.
• Αποφυγή αλκοόλ.
• Επαρκής ενυδάτωση.
• Αύξηση της πρόσληψης αλατιού, εφόσον κάτι τέτοιο δεν αντενδείκνυται.
• Μικρά και συχνά γεύματα κατά τη διάρκεια της ημέρας.
• Αύξηση της φυσικής δραστηριότητας.
• Ρύθμιση της φαρμακευτικής αγωγής.
• Χρήση καλτσών συμπίεσης.