Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Ο πόνος στην πλάτη αποτελεί μια από τις πιο συχνές αιτίες επίσκεψης σε γιατρό. Μπορεί να εκδηλωθεί ξαφνικά ή σταδιακά και να είναι οξύς ή χρόνιος, περιορίζοντας την κίνηση, προκαλώντας δυσκαμψία, μυϊκή ένταση, ακόμη και μούδιασμα στα άκρα.
Πρόκειται για μια επώδυνη κατάσταση, που επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα, την εργασία και την ποιότητα ζωής του πάσχοντα. Υπολογίζεται ότι περίπου το 80% των ενηλίκων θα βιώσουν πόνο στην πλάτη τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους.
Τι προκαλεί πόνο στην πλάτη
Περίπου το 90% των ατόμων με πόνο στην πλάτη διαγιγνώσκονται με μη ειδικό, ιδιοπαθή οξύ πόνο χωρίς αναγνωρίσιμη υποκείμενη παθολογία.
Πιθανές αιτίες που μπορεί να ευθύνονται για το πόνο στην πλάτη θεωρούνται ότι είναι:
• Σκύψιμο ή σήκωμα βάρους
Ο πόνος στην πλάτη που εμφανίζεται μετά από σκύψιμο, σήκωμα ή μεταφορά βαριών αντικειμένων οφείλεται συνήθως σε μυϊκή καταπόνηση ή διάταση συνδέσμων. Η απότομη φόρτιση της σπονδυλικής στήλης μπορεί να προκαλέσει δυσκαμψία, πόνο στη μέση και την πλάτη και περιορισμό κινήσεων. Αν ο πόνος επιμένει ή συνοδεύεται από μούδιασμα στα άκρα, απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
• Έλλειψη άσκησης
Η καθιστική ζωή αποδυναμώνει τους μυς που στηρίζουν τη σπονδυλική στήλη, οδηγώντας σε δυσκαμψία και πόνο στη πλάτη. Η τακτική άσκηση και οι διατάσεις βοηθούν στη διατήρηση καλής μυϊκής υγείας, μειώνοντας τον κίνδυνο επιδείνωσης και τα επεισόδια πόνου.
• Καταπόνηση μυών ή συνδέσμων
Αδέξιες κινήσεις, συνεχείς στροφές ή υπερβολικό τέντωμα καταπονούν τους μύες και τους συνδέσμους της πλάτης. Σε άτομα με χαμηλή φυσική κατάσταση μπορεί να προκαλέσουν έντονους σπασμούς. Αν αγνοηθεί, η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί σε χρόνια ενόχληση, ικανή να περιορίσει τη λειτουργικότητα.
• Κακή στάση σώματος
Η λανθασμένη στάση στο γραφείο, στο περπάτημα ή κατά την άσκηση αυξάνει την πίεση στη σπονδυλική στήλη. Αυτό οδηγεί σε χρόνιο πόνο στην πλάτη, μυϊκή κόπωση και τραυματισμούς. Η τήρηση βασικών κανόνων σωστής στάσης μειώνει σημαντικά τα επεισόδια πόνου και δυσκαμψίας.
• Κύφωση ή σκολίωση
Οι παραμορφώσεις της σπονδυλικής στήλης, όπως η κύφωση και η σκολίωση, μεταβάλλουν την ευθυγράμμιση του σώματος και την κατανομή φορτίων στο σώμα. Οι μικρές καμπύλες μπορεί να μην προκαλούν συμπτώματα, αλλά οι πιο μεγάλες καμπύλες δημιουργούν μηχανική καταπόνηση και πόνο στην πλάτη.
• Οστεοαρθρίτιδα
Η εκφύλιση του χόνδρου που προστατεύει τις αρθρώσεις οδηγεί σε πόνο και δυσκαμψία στη σπονδυλική στήλη. Με τον χρόνο οι κινήσεις, ακόμη και οι πιο απλές, γίνονται δύσκολες και επώδυνες. Η πάθηση είναι χρόνια και επιδεινώνεται προοδευτικά, επηρεάζοντας την καθημερινότητα του ασθενούς.
• Δισκοκήλη
Η δισκοκήλη εμφανίζεται όταν ο δίσκος μεταξύ των σπονδύλων, που λειτουργεί σαν μαξιλαράκι απορρόφησης κραδασμών, “σπάει” και μέρος του υλικού του πιέζει τα γύρω νεύρα. Συνήθως συμβαίνει στη μέση, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και στην άνω πλάτη, προκαλώντας έντονο πόνο, μούδιασμα και αδυναμία στα άκρα.
• Τραυματισμοί
Πτώσεις ή ατυχήματα μπορούν να προκαλέσουν κακώσεις μυών, συνδέσμων ή οστών της σπονδυλικής στήλης. Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να υπάρξουν κατάγματα ή πίεση νεύρων, με έντονο πόνο και περιορισμό κινήσεων.
• Παθήσεις
Ορισμένες ασθένειες, όπως νεφρικές λοιμώξεις, παγκρεατίτιδα ή καρκίνος, μπορούν να προκαλέσουν πόνο εξ αντανακλάσεως στην πλάτη. Επίσης, η σπονδυλική λοίμωξη (οστεομυελίτιδα) μπορεί να είναι αιτία πόνου. Ο επίμονος ή επιδεινούμενος πόνος απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση.
• Υπερβολικό στρες
Το έντονο στρες προκαλεί σφίξιμο μυών και «κόμπους» στην πλάτη και τον αυχένα. Η αυξημένη μυϊκή ένταση, η κακή στάση και η έλλειψη διατάσεων σε περιόδους άγχους μπορούν να εντείνουν τον πόνο. Ο έλεγχος του στρες και η σωστή φροντίδα του σώματος μειώνουν τα συμπτώματα.
Η πρόληψη μειώνει τον κίνδυνο
Η κατανόηση των πιθανών αιτιών και των συμπτωμάτων είναι κρίσιμη για την έγκαιρη αντιμετώπιση και τη διατήρηση της καλής λειτουργίας της σπονδυλικής στήλης. Η πρόληψη μέσω της άσκησης, της σωστής στάσης σώματος και της φροντίδας της σωματικής και ψυχικής υγείας μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης πόνου στην πλάτη.
Πότε πρέπει να επισκεφθείτε ΑΜΕΣΑ το γιατρό
Εάν έχετε οποιοδήποτε από τα παρακάτω συμπτώματα, είναι σημαντικό να δείτε άμεσα τον γιατρό σας:
• Πόνος που επιμένει πάνω από ένα μήνα.
• Πόνος που δεν βελτιώνεται με φαρμακευτική αγωγή ή άλλες θεραπείες.
• Απώλεια βάρους χωρίς εμφανή λόγο.
• Πυρετός.
• Οίδημα ή ερυθρότητα στην πλάτη.
• Πόνος που κατεβαίνει και απλώνεται κάτω από τα γόνατα.
• Μυρμήγκιασμα ή μούδιασμα στην πλάτη και τα πόδια.
• Πόνος μετά από τραυματισμό ή πτώση.
• Δυσκολία στο περπάτημα ή αδυναμία στα πόδια.
• Δυσκολία στην ούρηση.
Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να είναι σημάδια σοβαρότερων προβλημάτων, γι’ αυτό η έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση μπορεί να σας βοηθήσει να αντιμετωπιστούν γρήγορα και αποτελεσματικά.