Η χειρουργική του θυρεοειδούς έχει εξελιχθεί ραγδαία τα τελευταία χρόνια. Η εισαγωγή νέων τεχνολογιών έχει καταστήσει δυνατή την πραγματοποίηση ριζικών αλλά αναίμακτων επεμβάσεων, με απόλυτο σεβασμό σε σημαντικές ανατομικές δομές όπως τα λαρυγγικά νεύρα και οι παραθυρεοειδείς αδένες.
«Οι τεχνικές αυτές προσφέρουν ταχεία ανάρρωση χωρίς μετεγχειρητικό πόνο και καλύτερο αισθητικά αποτέλεσμα, χάρη στη μικρότερη τομή που απαιτείται σε σύγκριση με την κλασική ανοικτή θυρεοειδεκτομή», αναφέρει ο κ. Αριστοτέλης Κεχαγιάς MD PhD FACS, Χειρουργός Ενδοκρινών Αδένων, Διευθυντής της Θ’ Χειρουργικής Κλινικής του Metropolitan General.
Ανατομία και λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα
Ο θυρεοειδής αδένας βρίσκεται στην πρόσθια επιφάνεια του τραχήλου και είναι υπεύθυνος για τη ρύθμιση του μεταβολισμού μέσω της παραγωγής των θυρεοειδικών ορμονών. Πίσω από τον θυρεοειδή αδένα και κολλημένοι σε αυτόν βρίσκονται τέσσερα μικροσκοπικά όργανα, οι παραθυρεοειδείς αδένες που ρυθμίζουν την ομοιόσταση του ασβεστίου. Επίσης, σε άμεση επαφή με την οπίσθια επιφάνεια του θυρεοειδούς αδένα βρίσκονται τα λαρυγγικά νεύρα που είναι υπεύθυνα για την φωνή.
«Παθήσεις όπως οι ύποπτοι όζοι, περιπτώσεις θυρεοειδίτιδας, ο υπερθυρεοειδισμός και φυσικά ο καρκίνος του θυρεοειδούς, απαιτούν χειρουργική αντιμετώπιση με αφαίρεση του θυρεοειδούς αδένα, αλλά και λεμφαδένων σε περίπτωση κακοήθειας. Τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί σημαντικά η ανάγκη θυρεοειδεκτομής λόγω των περισσότερων ελέγχων με υπερηχογράφημα, αλλά πιθανώς λόγω και της αύξησης της ίδιας της συχνότητας παθήσεων του αδένα», επισημαίνει.
Η κλασική ανοικτή θυρεοειδεκτομή
Μέχρι πριν λίγα χρόνια η βασική μέθοδος αφαίρεσης του οργάνου ήταν η κλασική (ανοικτή) θυρεοειδεκτομή η οποία για λόγους οικειότητας επικρατεί ακόμη και σήμερα στα περισσότερα κέντρα χειρουργικής ενδοκρινών αδένων. Η κλασική θυρεοειδεκτομή στην ουσία πραγματοποιείται με την χρήση εργαλείων ανοικτής χειρουργικής με μεγαλύτερη τομή, αλλά και με την ανάγκη για την τοποθέτηση παροχέτευσης (πλαστικού σωλήνα που αφήνεται εντός του τραχήλου για να αποστραγγίζει υγρά των ιστών που συχνά έχουν πρόσμιξη αίματος).
Οι νέες τεχνολογίες στη χειρουργική του θυρεοειδούς
«Αντίθετα, η σύγχρονη προσέγγιση βασίζεται στη χρήση καινοτόμων τεχνολογιών όπως η τρισδιάστατη κάμερα υψηλής ευκρίνειας η οποία δείχνει σε μεγέθυνση τα ευαίσθητα ανατομικά στοιχεία (νεύρα, παραθυρεοειδείς), η νευροπαρακολούθηση και η εφαρμογή ενδοσκοπικού εξοπλισμού. Χάρη στις νέες τεχνολογίες η μικρότερη τομή είναι επαρκής για την ακριβή προσπέλαση του αδένα χωρίς διαταραχή των γύρω ιστών. Η χρήση ενδοσκοπικών εργαλείων και συσκευών υπερήχων (ultracision) επιτυγχάνει την αναίμακτη και ακριβή αποκόλληση των ιστών με πλήρη αφαίρεση της νόσου και σχεδόν καθόλου μετεγχειρητικό πόνο. Η χρήση υπέρυθρης κάμερας (fluobeam) ανιχνεύει και προφυλάσσει τους παραθυρεοειδείς αδένες ώστε να μην υπάρχει μετεγχειρητικό πρόβλημα με την ομοιόσταση του ασβεστίου. Η συνεχής νευροπαρακολούθηση προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια και προστασία των λαρυγγικών νεύρων», τονίζει ο ειδικός.
Τα πλεονεκτήματα της mini τομής
«Η τεχνική της mini τομής δεν είναι απλώς καλύτερη αισθητικά. Επιτρέπει την γρήγορη κινητοποίηση του ασθενούς, τη μείωση της νοσηλείας και την ελαχιστοποίηση των επιπλοκών. Σε έμπειρα χέρια, ο ασθενής θα μιλήσει άμεσα και θα φάει λίγη ώρα μετά το χειρουργείο. Σε εξειδικευμένα κέντρα, η επέμβαση πραγματοποιείται με εξατομικευμένη προσέγγιση, ανάλογα με την έκταση της νόσου και τις ανάγκες του ασθενούς. Η εμπειρία του χειρουργού στην ενδοσκοπική τεχνολογία και η χρήση σύγχρονων μέσων καθιστούν δυνατή την ασφαλή και ριζική αφαίρεση του θυρεοειδούς ακόμη και σε δύσκολες περιπτώσεις, όπως επανεπεμβάσεις ή μεγάλοι όζοι με παραμόρφωση του τραχήλου, καθώς και σε καρκίνο με εκτεταμένους κεντρικούς και πλάγιους λεμφαδενικούς καθαρισμούς», εξηγεί.
Η σύγχρονη φιλοσοφία της χειρουργικής αντιμετώπισης
«Η εξέλιξη αυτή δεν αφορά μόνο την τεχνική, αλλά και τη φιλοσοφία της χειρουργικής. Η ελάχιστα επεμβατική προσέγγιση προάγει την ποιότητα ζωής του ασθενούς, μειώνει το άγχος της επέμβασης και ενισχύει την εμπιστοσύνη στο ιατρικό σύστημα. Η συνεργασία με ενδοκρινολόγους, η χρήση προεγχειρητικής χαρτογράφησης (για περιπτώσεις καρκίνου ή ύποπτων όζων), η διεγχειρητική φροντίδα από έμπειρους αναισθησιολόγους, και η μετεγχειρητική υποστήριξη με ορμονική υποκατάσταση αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία της σύγχρονης θεραπείας», σημειώνει.
Από τις μεγάλες τομές στη χειρουργική ακρίβεια
«Καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται, η χειρουργική του θυρεοειδούς μεταβαίνει από την εποχή των μεγάλων τομών στην εποχή της ακρίβειας και της ελάχιστης παρέμβασης, ακόμα και για ογκολογικά περιστατικά με λεμφαδενικό καθαρισμό. Ο στόχος είναι σαφής: ασφαλής και ριζική θεραπεία με σεβασμό στην ανατομία και την αισθητική του ασθενούς», καταλήγει ο κ. Κεχαγιάς.