Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες παραμένει ζητούμενο. Μικρά νησιά, ορεινοί οικισμοί και ακριτικές κοινότητες αντιμετωπίζουν καθημερινά πρακτικές προκλήσεις που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής των κατοίκων τους, από την υγεία και την εκπαίδευση έως τις υποδομές και τις δυνατότητες ανάπτυξης.
Σε αυτά τα σημεία δραστηριοποιείται η Axion Hellas, μια εθελοντική πρωτοβουλία που τα τελευταία χρόνια επιχειρεί να καλύψει ουσιαστικά κενά και να στηρίξει τις τοπικές κοινωνίες. Η πρόεδρος της οργάνωσης, Αλίκη Δρακούλη, σε συνέντευξη της στο ΑΠΕ/ΜΠΕ και το δημοσιογράφο Αλέκο Λιδωρίκη περιγράφει το έργο με σαφήνεια και χωρίς υπερβολές, εστιάζοντας στην ουσία της δράσης. «Η ισότητα δεν πρέπει να εξαρτάται από το πού ζεις», σημειώνει, συνοψίζοντας τη φιλοσοφία που διέπει κάθε αποστολή της ομάδας.
Σε διάστημα εννέα ετών, η Axion Hellas έχει πραγματοποιήσει δεκάδες αποστολές και περισσότερες από 54.000 ιατρικές εξετάσεις, αριθμοί που αποτυπώνουν την έκταση της δράσης. Ωστόσο, όπως εξηγεί η ίδια, το αποτύπωμα δεν περιορίζεται σε αυτά τα μεγέθη. «Η μεγαλύτερη ανάγκη που συναντάμε δεν είναι πάντα μόνο ιατρική. Είναι η αίσθηση ότι “δεν είμαι μόνος”», αναφέρει, αναδεικνύοντας μια λιγότερο ορατή αλλά κρίσιμη διάσταση της παρουσίας τους.
Η εικόνα στο πεδίο δράσης είναι συγκεκριμένη. Κάτοικοι που περιμένουν από νωρίς για εξετάσεις, ηλικιωμένοι που δυσκολεύονται να μετακινηθούν, άνθρωποι που δεν έχουν συστηματική πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας. Παράλληλα, αναπτύσσονται δράσεις που ξεπερνούν την ιατρική φροντίδα, αγγίζοντας την εκπαίδευση και τον πολιτισμό. «Η ιατρική παρέμβαση σώζει το παρόν, αλλά ο πολιτισμός και η εκπαίδευση χτίζουν το μέλλον», επισημαίνει. Πέρα όμως από τα οργανωμένα στοιχεία, υπάρχουν και οι στιγμές που αποτυπώνουν πιο καθαρά την πραγματικότητα. Όπως εκείνη που ένας κάτοικος ακριτικής περιοχής τους είπε: «Τα χωριά μας αδειάζουν… Και όταν έρχεστε, μας φέρνετε κάτι που δεν μετριέται εύκολα: μια ανάσα ασφάλειας». Μια φράση που όπως αναφέρει η Αλίκη Δρακούλη, συνοψίζει την ουσία της παρουσίας τους.
Σε ένα περιβάλλον όπου οι ανάγκες παραμένουν σύνθετες η Axion Hellas επιχειρεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά μέσα από συνεργασίες και με τη συμβολή εθελοντών. «Η πραγματική πρόοδος δεν μετριέται σε αποστάσεις που καλύπτεις, αλλά στους ανθρώπους που αγγίζεις», τονίζει η Αλίκη Δρακούλη.
Η συνέντευξη που ακολουθεί και την οποία παραχώρησε η κα. Δρακούλη, με αφορμή το 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, που διεξάγεται από τις 22 έως τις 25 Απριλίου 2026, συγκεντρώνοντας προσωπικότητες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, όπου θα συζητηθούν οι κρίσιμες εξελίξεις της περιόδου, αποτυπώνει αυτή την εμπειρία μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα και μαρτυρίες από το πεδίο δράσης.
Ερώτηση: Πώς θα περιγράφατε σε ένα μέσο πολίτη επιγραμματικά την Axion Hellas και πιο το όραμα της;
Η Axion Hellas είναι μια ομάδα ανθρώπων που έχουν τον συνάνθρωπο στο κέντρο της σκέψης και της δράσης τους. Είμαστε εθελοντές και μας ενώνει η πεποίθηση ότι η ισότητα δεν πρέπει να εξαρτάται από το πού ζεις. Ταξιδεύουμε σε απομακρυσμένες και ακριτικές περιοχές της Ελλάδας και φέρνουμε εκεί αυτό που για πολλούς θεωρείται αυτονόητο: πρόσβαση στην υγεία, στην εκπαίδευση, στον πολιτισμό και σε βασικές υποδομές, δίνοντας παράλληλα ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία του περιβάλλοντος και τη βιωσιμότητα. Το όραμά μας είναι απλό αλλά και απαιτητικό: να μη χρειάζεται κανείς να φεύγει από τον τόπο του για να έχει ίσες ευκαιρίες. Θέλουμε να συμβάλλουμε ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των τοπικών κοινωνιών, σε πνευματικό, κοινωνικό και επαγγελματικό επίπεδο. Και μακάρι να έρθει μια μέρα που η παρουσία μας δεν θα είναι πια απαραίτητη. Μέχρι τότε, συνεχίζουμε να γεφυρώνουμε αποστάσεις, όχι μόνο γεωγραφικές, αλλά κυρίως ανθρώπινες.
Ερώτηση: Η Axion Hellas έχει πραγματοποιήσει πάνω από 24.000 ιατρικές εξετάσεις σε ακριτικές περιοχές. Ποια είναι σήμερα η μεγαλύτερη ανάγκη που εντοπίζετε στις τοπικές κοινωνίες; Αν σας ζητούσαν να θυμηθείτε μια στιγμή από αποστολή της Axion Hellas που σας σημάδεψε πραγματικά, ποια θα ήταν και γιατί;
Έχουμε πραγματοποιήσει περισσότερες από 54.000 ιατρικές εξετάσεις μέσα σε 9 χρόνια δράσης. Ωστόσο, η μεγαλύτερη ανάγκη που συναντάμε δεν είναι πάντα μόνο ιατρική. Είναι η αίσθηση ότι «δεν είμαι μόνος». Υπάρχουν άνθρωποι που δεν έχουν τη δυνατότητα να κάνουν προληπτικές εξετάσεις, είτε γιατί δεν έχουν την ενημέρωση να αντιληφθούν τη σημασία της πρόληψης, είτε λόγω ηλικίας, είτε επειδή οι καιρικές ή γεωγραφικές συνθήκες καθιστούν δύσκολη τη μετακίνησή τους, είτε απλά γιατί το κόστος είναι αποτρεπτικό.
Και κάπου εκεί, πέρα από τους αριθμούς, βρίσκεται η ουσία. Μια στιγμή που δεν θα ξεχάσω ποτέ είναι όταν ένας κάτοικος μας είπε: «Τα χωριά μας αδειάζουν. Οι νέοι φεύγουν, όχι από επιλογή, αλλά από ανάγκη. Γιατί η καθημερινότητα γίνεται πιο δύσκολη όταν η πρόσβαση σε υγεία και ευκαιρίες δεν είναι δεδομένη. Και όταν έρχεστε, μας φέρνετε κάτι που δεν μετριέται εύκολα: μια ανάσα ασφάλειας, προσφέροντας το πιο πολύτιμο αγαθό, την πρόληψη στην υγεία.»
Ερώτηση: Έχετε πραγματοποιήσει χιλιάδες ιατρικές εξετάσεις σε ακριτικές περιοχές. Πίσω από αυτούς τους αριθμούς, ποια είναι η πραγματική εικόνα που συναντάτε καθημερινά;
Οι αριθμοί είναι σημαντικοί, δείχνουν την έκταση του έργου. Αλλά η πραγματικότητα είναι πιο ανθρώπινη. Είναι οι ουρές από ανθρώπους νωρίς το πρωί έξω από τα ιατρεία. Είναι η χαρά των κατοίκων όταν μας περιμένουν. Είναι οι ιστορίες που κουβαλούν. Και είναι και οι περιπτώσεις που εντοπίζονται έγκαιρα σοβαρά περιστατικά, περιπτώσεις που ίσως να είχαν χαθεί αν δεν βρισκόμασταν εκεί. Πίσω από κάθε εξέταση υπάρχει ένας άνθρωπος που νιώθει λίγο πιο ασφαλής.
Ερώτηση: Σε αυτές τις αποστολές, τι είναι αυτό που σας λένε οι άνθρωποι και δεν αποτυπώνεται ποτέ σε μια έκθεση ή έναν απολογισμό;
Μας λένε για τον φόβο του να είσαι απομονωμένος όταν φυσάει 9 μποφόρ. Στις εκθέσεις γράφουμε αποτελέσματα, αλλά δεν μπορούμε να αποτυπώσουμε το αίσθημα της κοινωνικής απομόνωσης και της μοναξιάς που βιώνουν οι ακρίτες μας. Δεν αποτυπώνεται το βλέμμα. Δεν αποτυπώνεται η ανακούφιση. Ο τρόπος που σε κρατούν από το χέρι. Το «ευχαριστώ» που δεν είναι τυπικό, αλλά αληθινό. Και δεν αποτυπώνεται η σχέση που χτίζεται. Πολλές φορές επιστρέφουμε στα ίδια μέρη και νιώθουμε ότι πηγαίνουμε σε δικούς μας ανθρώπους.
Ερώτηση: Ποια θεωρείτε σήμερα τη μεγαλύτερη ανάγκη των απομακρυσμένων περιοχών: την υγεία, την εκπαίδευση, τις υποδομές ή κάτι βαθύτερο;
Όλα είναι κρίσιμα, αλλά αν έπρεπε να το συνοψίσω, θα έλεγα: η συνέχεια και η προοπτική. Η προληπτική ιατρική είναι ουσιαστική και οι ιατρικές εξετάσεις άμεσης ανάγκης. Η εκπαίδευση δίνει δυνατότητες. Οι υποδομές δημιουργούν συνθήκες. Αλλά αυτό που λείπει συχνά είναι η αίσθηση ότι υπάρχει μέλλον στον τόπο σου. Ότι δεν χρειάζεται να φύγεις για να έχεις ευκαιρίες.
Ερώτηση: Σε μια περίοδο που το κράτος δοκιμάζεται, ο ρόλος σας λειτουργεί συμπληρωματικά ή, σε κάποιες περιπτώσεις, καλύπτει κενά που δεν θα έπρεπε να υπάρχουν;
Ο ρόλος μας δεν είναι να αντικαταστήσουμε το κράτος. Είναι να λειτουργούμε συμπληρωματικά. Πιστεύουμε πολύ στις συνεργασίες. Με δημόσιους φορείς, με ιδρύματα, με την κοινωνία των πολιτών.
Η λύση δεν είναι ένας φορέας μόνος του, αλλά η σύμπραξη.
Ερώτηση: Η Axion Hellas δεν περιορίζεται μόνο στην ιατρική φροντίδα, αλλά επενδύει και σε εκπαίδευση και πολιτισμό. Ποια από αυτές τις παρεμβάσεις βλέπετε να αφήνει το πιο βαθύ αποτύπωμα;
Η ιατρική παρέμβαση σώζει το παρόν, αλλά ο πολιτισμός και η εκπαίδευση χτίζουν το μέλλον. Στην πραγματικότητα, δεν είναι ανταγωνιστικά. Είναι συμπληρωματικά.
Και αυτό προσπαθούμε να κάνουμε: να έχουμε ολιστική προσέγγιση.
Ερώτηση: Η δράση σας βασίζεται στους εθελοντές. Τι είναι αυτό που βλέπετε σε αυτούς τους ανθρώπους και τι θα λέγατε σε κάποιον που σκέφτεται να συμμετάσχει για πρώτη φορά;
Οι εθελοντές μας είναι η κινητήριος δύναμη. Στους εθελοντές βλέπω κάτι πολύ σπάνιο: την επιλογή να δώσεις χρόνο, ενέργεια και γνώση χωρίς αντάλλαγμα. Κάθε εθελοντής εκτός από τα παραπάνω πληρώνει για να συμμετέχει.Είναι άνθρωποι που αφήνουν τη δουλειά τους, τις οικογένειες τους, την καθημερινότητά τους, και έρχονται για να προσφέρουν. Σε κάποιον που σκέφτεται να συμμετάσχει, θα έλεγα:
Δεν είναι αυτό που θα προσφέρεις, είναι αυτό που θα πάρεις πίσω.
Μια εμπειρία που σε αλλάζει. Για εμένα, η πραγματική πρόοδος δεν μετριέται σε αποστάσεις που καλύπτεις, αλλά στους ανθρώπους που αγγίζεις. Ο πραγματικός αντίκτυπος δεν μετριέται με αριθμούς, αλλά με την ποιοτική κάλυψη των πραγματικών αναγκών μιας μικρής κοινωνίας και τη σταδιακή μείωση των ανισοτήτων. Και οι εθελοντές της Axion Hellas το αποδεικνύουν σε κάθε αποστολή με αγάπη, ποιότητα και αίσθημα ευθύνης.
ΑΠΕ-ΜΠΕ