Κοινή διαπίστωση η περιορισμένη διαθεσιμότητα μεγάλου αριθμού φαρμακευτικών σκευασμάτων
Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
Παρά την ελαφρά μείωση του αριθμού των φαρμάκων που βρίσκονταν σε περιορισμένη διαθεσιμότητα, τα οποία ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων περιλάμβανε στην τελευταία μηνιαία λίστα που δημοσίευσε πριν λίγες μέρες (με τα φάρμακα περιορισμένης διαθεσιμότητας στην ελληνική αγορά τον Αύγουστο, να φτάνουν στα 287 σκευάσματα, από τα 306 τον Ιούλιο) και παρά τη σημαντικά βελτιωμένη εικόνα που καταγράφεται γενικότερα σε σχέση με πριν 3 χρόνια, το πρόβλημα των ελλείψεων δεν παύει να ταλαιπωρεί φαρμακοποιούς και ασθενείς.
Οι ελλείψεις αφορούν στη μεγάλη τους πλειοψηφία σκευάσματα που διακινούνται στην κοινότητα από τα φαρμακεία (210 σκευάσματα) ενώ σε περιορισμένη διαθεσιμότητα καταγράφονται ακόμη 53 νοσοκομειακά φάρμακα, ένα μη συνταγογραφούμενο, τρία εμβόλια, ένα σκιαγραφικό και 19 σκευάσματα που αφορούν έκτακτες εισαγωγές από το Ινστιτούτο Φαρμακευτικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΙΦΕΤ), στο σύνολο τους νοσοκομειακά.
Ως μέτρο για τη διατήρηση μίας επάρκειας ο ΕΟΦ απαγόρευσε για τρεις μήνες –από τις 27/8 έως τις 27/11/2026 τις παράλληλες εξαγωγές και την αποθεματοποίηση 91 φαρμάκων μεταξύ των οποίων αντιβιοτικά, αντιδιαβητικά, αντιπηκτικά, αντινεοπλασματικά, βρογχοδιασταλτικά, φάρμακα για γυναικολογικά προβλήματα, διεγερτικά της ωορρηξίας, αντιψυχωσικά κ.ά.
Το πρόβλημα, όπως προαναφέρθηκε, σε σχέση με το τι συνέβαινε τρία χρόνια πριν και το τι συμβαίνει και στην υπόλοιπη Ευρώπη σήμερα σε μεγάλο βαθμό ελέγχεται λόγω των μέτρων που έχουν ληφθεί και εφαρμοστεί. Σε αυτό βοήθησαν πολύ και τα ΜΜΕ με το DailyPharmaNews να είναι στην πρώτη γραμμή ώστε το διαχρονικό αυτό βάσανο για την καθημερινότητα των φαρμακοποιών να είναι συνεχώς στην επικαιρότητα.
Ωστόσο δεν παύει να απασχολεί την ηγεσία του κλάδου των φαρμακοποιών.
Ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου κ. Απόστολος Βαλτάς απαντώντας σε σχετική με το θέμα αυτό ερώτηση, ανέφερε στον ΑΝΤ1 ότι από τη μία οι χαμηλότερες στη χώρα μας τιμές των φαρμάκων σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη καθιστά ασύμφορη για τις φαρμακευτικές εταιρείες την εισαγωγή καινοτόμων, πρωτότυπων φαρμάκων τους στην Ελλάδα, ενώ από την άλλη επανέλαβε για μία ακόμη φορά ότι και οι φαρμακαποθήκες έχουν ευθύνη που δεν εξασφαλίζουν μηνιαίως τις ανάγκες της ελληνικής αγοράς, τονίζοντας ότι είναι ανάγκη τα κυβερνητικά μέτρα να δώσουν έμφαση στο κομμάτι αυτό, στο να μπορούν οι φαρμακαποθήκες να εξάγουν μόνο φάρμακα που πραγματικά περισσεύουν, αφού πρώτα έχουν ικανοποιηθεί οι εγχώριες ανάγκες.
Η ελληνική αγορά τροφοδοτείται με το… «σταγονόμετρο»
Ο Γενικός Γραμματέας του ΠΦΣ κ. Μανόλης Κατσαράκης σε δήλωσή του στο DailyPharmaNews σημείωσε τα εξής δίνοντας μία εικόνα που -σε σχέση με τις ανακοινώσεις του ΕΟΦ- εξηγεί γιατί εάν μπει κανείς σ’ ένα φαρμακείο θα δει ότι οι φαρμακοποιοί πάντα εξακολουθούν να βλέπουν το εν λόγω θέμα ως μεγάλο πρόβλημα στην καθημερινότητά τους:
«Η κοινή διαπίστωση των φαρμακοποιών και των συλλόγων ασθενών είναι ότι έχουμε εισέλθει σε μια νέα κατάσταση, η οποία χαρακτηρίζεται από εκτεταμένη μειωμένη διαθεσιμότητα μεγάλου αριθμού φαρμακευτικών σκευασμάτων. Πρόκειται για φάρμακα τα οποία, χωρίς να βρίσκονται σε καθολική έλλειψη, παρουσιάζουν σοβαρά προβλήματα στην ομαλή διακίνησή τους.
Η αγορά τροφοδοτείται “με το σταγονόμετρο”, με αποτέλεσμα τα φαρμακεία να καταβάλλουν καθημερινά μεγάλη προσπάθεια για να εξασφαλίσουν τις αναγκαίες ποσότητες, χωρίς παράλληλα να μπορούν να διατηρήσουν επαρκή αποθέματα ασφαλείας. Ως συνέπεια, οι ασθενείς σε πολλές περιπτώσεις δεν εξυπηρετούνται άμεσα και αναγκάζονται είτε να επιστρέψουν εκ νέου στο φαρμακείο είτε να αναζητήσουν το φάρμακό τους από φαρμακείο σε φαρμακείο.
Ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος έχει επανειλημμένως αναδείξει το συγκεκριμένο φαινόμενο και έχει επισημάνει στον ΕΟΦ εμπορικές πρακτικές ορισμένων εταιρειών που επηρεάζουν την ομαλή τροφοδοσία της αγοράς. Παράλληλα, διαπιστώνεται ότι σημαντικός αριθμός φαρμακευτικών εταιρειών δεν ανταποκρίνεται πλήρως στις υποχρεώσεις του, είτε ως προς τη διατήρηση των προβλεπόμενων τρίμηνων αποθεμάτων είτε ως προς την τροφοδοσία της αγοράς με ποσότητες που υπερβαίνουν κατά 25% τις ανάγκες, όπως αυτές προκύπτουν από την ηλεκτρονική συνταγογράφηση, όπως οφείλει.
Την ίδια στιγμή, το φαινόμενο των παράλληλων εξαγωγών εξακολουθεί να υφίσταται. Για τον λόγο αυτό απαιτείται η θέσπιση ουσιαστικών περιορισμών ως προς το ύψος των εξαγωγών που μπορεί να πραγματοποιεί κάθε φαρμακαποθήκη, καθώς και η δυνατότητα του αρμόδιου ελεγκτικού μηχανισμού να προελέγχει τις προς εξαγωγή ποσότητες, ώστε να αποτρέπεται η μετάπτωση της μειωμένης διαθεσιμότητας σε καθεστώς γενικευμένων ελλείψεων.
Προτεραιότητα πρέπει να αποτελεί πάντοτε η πλήρης κάλυψη των αναγκών του Έλληνα ασθενή και μόνο κατόπιν αυτής να ακολουθεί οποιαδήποτε εξαγωγική δραστηριότητα».