Τι ειπώθηκε στο 5ο Συνέδριο «Προσεγγίζοντας τον Σακχαρώδη Διαβήτη στον Καρδιοπαθή»: νέες θεραπείες για παχυσαρκία και διαβήτη, καρδιαγγειακός κίνδυνος, πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» και ο ρόλος της νέας γενιάς επιστημόνων.
Ένας άνθρωπος με διαβήτη, περιττά κιλά και καρδιακό πρόβλημα συχνά περνά από τρία διαφορετικά ιατρεία. Κάθε γιατρός βλέπει το κομμάτι της δικής του ειδικότητας, ενώ η νόσος είναι μία και αλληλοσυνδεόμενη. Πάνω σε αυτή την αντίφαση στηρίχθηκε το 5ο Συνέδριο «Προσεγγίζοντας τον Σακχαρώδη Διαβήτη στον Καρδιοπαθή», που πραγματοποιήθηκε στις 30 και 31 Οκτωβρίου 2026 στο Κεντρικό Κτήριο του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Οι εξελίξεις στην αντιμετώπιση του σακχαρώδη διαβήτη, της παχυσαρκίας και των καρδιονεφρομεταβολικών νοσημάτων βρέθηκαν στο επίκεντρο της διοργάνωσης.
Μια διεπιστημονική διοργάνωση με πάνω από 190 ομιλητές
Το Συνέδριο συνδιοργανώθηκε για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά από την Γ’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική του Ε.Κ.Π.Α. και τη Συμμαχία για την Καταπολέμηση της Παχυσαρκίας (Action4Obesity). Η συνεργασία αυτή υπογραμμίζει τη σημασία της διεπιστημονικής προσέγγισης για την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των χρόνιων νοσημάτων. Με τη συμμετοχή περισσότερων από 190 ομιλητών, το επιστημονικό πρόγραμμα κάλυψε ένα ευρύ φάσμα σύγχρονων διαγνωστικών και θεραπευτικών προσεγγίσεων στα καρδιομεταβολικά νοσήματα. Η έμφαση δόθηκε στις νέες δυνατότητες της ιατρικής επιστήμης, στις προκλήσεις της καθημερινής κλινικής πρακτικής και στην εξατομικευμένη προσέγγιση.
Το βασικό συμπέρασμα ήταν η ανάγκη να περάσει η ιατρική από την αποσπασματική αντιμετώπιση των επιμέρους επιπλοκών σε ένα ολοκληρωμένο μοντέλο φροντίδας. Το μοντέλο αυτό συνδυάζει την έγκαιρη διάγνωση, τις σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές και την εξατομικευμένη εκτίμηση κινδύνου. Βασίζεται, επίσης, στη συνεργασία διαφορετικών ιατρικών ειδικοτήτων και στην ανθρωποκεντρική φροντίδα υγείας. Παρακάτω, παρουσιάζονται τα θέματα που ξεχώρισαν για τη συμβολή τους στον σύγχρονο διάλογο γύρω από την πρόληψη, τη διάγνωση και την αντιμετώπιση του σακχαρώδη διαβήτη, της παχυσαρκίας, των καρδιαγγειακών νοσημάτων και της χρόνιας νεφρικής νόσου.
Το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» στο επίκεντρο
Κεντρική θέση στο πρόγραμμα και στην επίσημη τελετή έναρξης είχε η συνεδρία «Το Εθνικό Πρόγραμμα “ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ” και η νέα εποχή της πρόληψης στην Ελλάδα». Στην τελετή απηύθυναν χαιρετισμούς ο Νικόλαος Κ. Τεντολούρης, Καθηγητής Παθολογίας της Ιατρικής Σχολής του Ε.Κ.Π.Α., και ο Χριστόδουλος Στεφανάδης, Ομότιμος και Επίτιμος Καθηγητής Καρδιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Ε.Κ.Π.Α. Χαιρέτισαν επίσης ο Νικόλαος Αρκαδόπουλος, Καθηγητής Χειρουργικής και Πρόεδρος της Ιατρικής Σχολής του Ε.Κ.Π.Α., και ο Πρύτανης του Ε.Κ.Π.Α. Γεράσιμος Σιάσος.
«Το πρόγραμμα καθιερώνεται», δήλωσε η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη. Παρουσίασε τον απολογισμό του πρώτου κύκλου εφαρμογής του εθνικού προγράμματος και τις στρατηγικές προτεραιότητες για τα επόμενα χρόνια. Ο κ. Σιάσος υπογράμμισε τις αναδυόμενες δυνατότητες αξιοποίησης των δεδομένων του «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του καρδιαγγειακού κινδύνου και τη βελτίωση της φροντίδας του πληθυσμού. Η Καθηγήτρια Παθολογίας-Ενδοκρινολογίας της Ιατρικής Σχολής του Ε.Κ.Π.Α., Βάια Λαμπαδιάρη, ανέδειξε τις διαστάσεις της «επιδημίας της παχυσαρκίας» στην Ελλάδα, όπως χαρακτηρίζεται, και τη συμβολή των οργανωμένων παρεμβάσεων δημόσιας υγείας στον περιορισμό των επιπτώσεων της νόσου. Οι εισηγήσεις τόνισαν την αξία της έγκαιρης διάγνωσης, της αξιοποίησης των επιστημονικών δεδομένων και της εφαρμογής στοχευμένων πολιτικών υγείας. Στόχος είναι η μείωση του φορτίου από τα χρόνια νοσήματα και η βελτίωση της υγείας και της ποιότητας ζωής του πληθυσμού.
Διαβήτης και καρδιά: Από τη διάγνωση στις σύγχρονες παρεμβάσεις
Η σύνθετη σχέση του σακχαρώδη διαβήτη με τη στεφανιαία νόσο, οι σύγχρονες διαγνωστικές δυνατότητες και οι νεότερες επεμβατικές πρακτικές αποτέλεσαν βασικούς άξονες του επιστημονικού προγράμματος. Παρουσιάστηκαν οι εξελίξεις στην έγκαιρη αναγνώριση της σιωπηλής στεφανιαίας νόσου και στη διαστρωμάτωση του καρδιαγγειακού κινδύνου. Συζητήθηκε επίσης η αξιοποίηση των μη επεμβατικών λειτουργικών δοκιμασιών ισχαιμίας και των σύγχρονων απεικονιστικών μεθόδων.
Παράλληλα, εξετάστηκαν κρίσιμα θεραπευτικά διλήμματα. Ένα από αυτά ήταν η προσαρμογή της αντιδιαβητικής αγωγής πριν από διαδερμικές στεφανιαίες επεμβάσεις. Άλλο ήταν η επιλογή ανάμεσα στην αορτοστεφανιαία παράκαμψη και τη διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση, ενώ συζητήθηκαν και οι ενδείξεις επαναγγείωσης σε ασθενείς με χρόνια ολική απόφραξη στεφανιαίας αρτηρίας. Η επιστημονική συζήτηση επεκτάθηκε στην πολυοργανική διάσταση του σακχαρώδη διαβήτη και των επιπλοκών του. Καλύφθηκαν η χρόνια νεφρική νόσος και η αποφρακτική υπνική άπνοια, τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, η διαβητική νευροπάθεια, η αμφιβληστροειδοπάθεια και η περιφερική αρτηριακή νόσος.
Παχυσαρκία: Νέες θεραπείες, διατροφή και άσκηση σε μία ενιαία στρατηγική
Οι σημαντικές εξελίξεις στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και οι δυνατότητες εξατομικευμένης θεραπείας αναδείχθηκαν σε συνεδρίες που συνέδεσαν τις νεότερες φαρμακευτικές και χειρουργικές παρεμβάσεις με τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα και τη μακροχρόνια υποστήριξη των ασθενών. Από τη μία πλευρά, παρουσιάστηκαν οι σύγχρονες φαρμακευτικές θεραπείες, μεταξύ των οποίων οι αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1 και οι διπλοί και τριπλοί αγωνιστές. Από την άλλη, παρουσιάστηκαν οι ενδείξεις και τα καρδιομεταβολικά οφέλη της μεταβολικής (βαριατρικής) χειρουργικής. Αναλύθηκαν, επίσης, τα κριτήρια επιλογής της καταλληλότερης θεραπευτικής στρατηγικής, με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες κάθε ασθενούς.
Σημαντικό μέρος της θεματολογίας αφιερώθηκε στις επικαιροποιημένες διατροφικές συστάσεις και στη διατροφική θεραπεία της παχυσαρκίας και του σακχαρώδη διαβήτη. Αφιερώθηκε επίσης στον ρόλο της συστηματικής σωματικής άσκησης ως ουσιαστικής θεραπευτικής παρέμβασης για τα καρδιονεφρομεταβολικά νοσήματα. Οι εισηγήσεις τόνισαν ότι η παχυσαρκία, ως χρόνια και πολυπαραγοντική νόσος, απαιτεί ολοκληρωμένη, μακροχρόνια και διεπιστημονική διαχείριση. Ο συνδυασμός των σύγχρονων θεραπευτικών επιλογών με την εξατομικευμένη διατροφική υποστήριξη, τη σωματική δραστηριότητα και τη συνεχή παρακολούθηση θεωρείται βασική προϋπόθεση. Έτσι, μειώνονται οι καρδιομεταβολικές επιπλοκές και βελτιώνεται η ποιότητα ζωής των ατόμων που ζουν με παχυσαρκία.
Η νέα γενιά επιστημόνων παίρνει τον λόγο
Η ενεργός συμμετοχή φοιτητών και νέων επιστημόνων ξεχώρισε στη φετινή διοργάνωση, που έδωσε βήμα στη νέα γενιά και ενθάρρυνε τις ερωτήσεις, τον επιστημονικό διάλογο και τον σχολιασμό των εισηγήσεων. Για να προβληθεί η δουλειά τους, το πρόγραμμα περιλάμβανε ειδική συνεδρία με τίτλο «Η προσέγγιση των φοιτητών: Από τον μεταβολισμό στην καρδιά – Σύγχρονες προκλήσεις στην καρδιονεφρομεταβολική υγεία». Πραγματοποιήθηκε επίσης διαγωνισμός γνώσεων με τη συμμετοχή φοιτητών της Ιατρικής Σχολής του Ε.Κ.Π.Α., μελών της Student Cardiology Society – CARDIO NKUA.
Το ραντεβού ανανεώνεται για το 2027
Κηρύσσοντας τη λήξη των εργασιών, ο Γεράσιμος Σιάσος, Πρύτανης του Ε.Κ.Π.Α. και ένας από τους Προέδρους της Οργανωτικής Επιτροπής, αναφέρθηκε στη δυναμική εξέλιξη του επιστημονικού πεδίου και στην επιτυχία της φετινής διοργάνωσης. Επισήμανε ότι η συνεχής πρόοδος της γνώσης και το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας δικαιολογούν την καθιέρωση του Συνεδρίου ως ετήσιου θεσμού, και έδωσε ραντεβού με τους συμμετέχοντες για το 6ο Συνέδριο το 2027.
Καθώς η γνώση εξελίσσεται και οι θεραπευτικές δυνατότητες διευρύνονται με την ενεργό συμμετοχή της νέας γενιάς, το Συνέδριο συνεχίζει να χτίζει γέφυρες ανάμεσα στην έρευνα, την κλινική πράξη και τις πραγματικές ανάγκες των ασθενών. Έτσι διαμορφώνονται οι προϋποθέσεις για μια πιο αποτελεσματική, σύγχρονη και ανθρωποκεντρική φροντίδα υγείας.