Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Μια πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι ο αυξημένος χρόνος μπροστά σε οθόνες κατά την παιδική ηλικία συνδέεται με υψηλότερα επίπεδα καταθλιπτικών συμπτωμάτων στην πρώιμη εφηβεία, με τη διάρκεια του ύπνου και τη δομή του εγκεφάλου να παίζουν βασικούς διαμεσολαβητικούς ρόλους.
Στη σύγχρονη ψηφιακή εποχή, τόσο τα παιδιά όσο και οι ενήλικες περνούν πολλές ώρες μπροστά σε οθόνες smartphones ή υπολογιστών. Η ψηφιακή τεχνολογία κρατά τους χρήστες απασχολημένους, συνδεδεμένους με φίλους και ενήμερους για σημαντικά νέα. Ωστόσο, ορισμένες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι, ιδιαίτερα για τους εφήβους, ο υπερβολικός χρόνος μπροστά σε αυτές τις οθόνες μπορεί να συνδεθεί με προβλήματα ψυχικής υγείας, ακόμη και με κατάθλιψη.
Μια νέα έρευνα από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ σε 976 παιδιά ηλικίας 9-10 ετών, διαπίστωσε ότι αυτή η συσχέτιση οφείλεται στον μικρότερο ύπνο και στη χειρότερη οργάνωση της λευκής ουσίας του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσιμης εφηβικής φάσης ανάπτυξης του εγκεφάλου.
Η επίδραση της ψηφιακής τεχνολογίας στην ψυχική υγεία
Για την πραγματοποίηση της μελέτης οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα από την Μελέτη Γνωστικής Ανάπτυξης Εφηβικού Εγκεφάλου (Adolescent Behavior Cognitive Development – ABCD). Πρόκειται για την μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη μελέτη για την ανάπτυξη του εγκεφάλου και την υγεία των παιδιών στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι ερευνητές ανέλυσαν πάνω από 1.000 ερωτηματολόγια, στα οποία ζητήθηκε από εφήβους να εκτιμήσουν πόσο χρόνο περνούν καθημερινά κοιτάζοντας οθόνες και πόσο χρόνο κοιμούνται κάθε βράδυ, κατά μέσο όρο.
Οι σαρώσεις εγκεφάλου των συμμετεχόντων αποκάλυψαν κάτι ανησυχητικό: οι συνδέσεις της λευκής ουσίας μεταξύ των περιοχών του εγκεφάλου που ελέγχουν τη ρύθμιση των συναισθημάτων, τη μνήμη και την προσοχή ήταν πιο αδύναμες και πιο αποδιοργανωμένες στους εφήβους που περνούσαν περισσότερο χρόνο στο smartphone ή το tablet τους και δεν κοιμόντουσαν επαρκώς.
Αυτοί οι έφηβοι είχαν επίσης υψηλότερες βαθμολογίες κατάθλιψης, γεγονός που υποδηλώνει ότι η σύνδεση του χρόνου μπροστά σε οθόνες και της ποιότητας του ύπνου μπορεί να κρύβει το κλειδί για καλύτερη λειτουργία του εγκεφάλου και ψυχική υγεία.
«Οι συνδέσεις της λευκής ουσίας του εγκεφάλου είναι ακριβώς όπως οι αυτοκινητόδρομοι που συνδέουν τις πόλεις. Εάν αυτοί οι αυτοκινητόδρομοι δεν συντηρούνται καλά, το ταξίδι από τη μια πόλη στην άλλη μπορεί να είναι αργό και αναποτελεσματικό, ή ακόμα και να διαταραχθεί», εξηγεί ο Δρ. João Paulo Lima Santos, MD, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα της μελέτης υπογραμμίζουν τους πολύπλοκους τρόπους με τους οποίους η έκθεση σε οθόνες smartphones ή υπολογιστών μπορεί να επηρεάσει τη συναισθηματική ευεξία παιδιών και εφήβων, όχι μόνο συμπεριφορικά αλλά και βιολογικά.
Η διαχείριση του χρόνου μπροστά σε οθόνες και η ενθάρρυνση υγιεινών συνηθειών ύπνου κατά την παιδική ηλικία μπορεί να είναι βασικές στρατηγικές για τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καταθλιπτικών συμπτωμάτων στην πρώιμη εφηβεία.
Πηγή: Jama Pediatrics