Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
Οι φαρμακοποιοί είναι οι πρώτοι στη σειρά επαγγελματίες υγείας στους οποίους αναφέρεται η ενημερωτική εκστρατεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων1 όπου συμμετέχει και ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ) με βασικό μήνυμα: η αντιμετώπιση των ελλείψεων των φαρμάκων χρειάζεται ομαδική προσπάθεια.
Η εκστρατεία, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση του ΕΟΦ, έχει ως στόχο την ανάδειξη της ανάγκης ομαδικής προσπάθειας από φαρμακοποιούς, γιατρούς, ασθενείς και αρμόδιες αρχές για τη διασφάλιση της επάρκειας φαρμάκων.
Οι φαρμακοποιοί είναι λοιπόν πρώτοι στη σειρά αυτής της προσπάθειας που ωστόσο δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική εάν δεν υπάρχει μία αρμονική συνεργασία.
Άλλωστε το πρόβλημα των ελλείψεων φαρμάκων γίνεται όλο και συχνότερο και πιο περίπλοκο ασκώντας πρόσθετη πίεση στα συστήματα υγείας και τους εργαζόμενους σε αυτά. Το θέμα είναι τελικά να βρίσκει ο ασθενής το φάρμακό του την ώρα που το χρειάζεται και γι’ αυτό ακριβώς χρειάζονται συνδυασμένες ενέργειες όλων των εμπλεκομένων.
Όπως αναφέρει ο ΕΟΦ στην ανακοίνωσή του «Τα τελευταία χρόνια, τα περιστατικά περιορισμένης διαθεσιμότητας φαρμάκων έχουν γίνει συχνότερα και πιο σύνθετα, εξαιτίας διαταραχών στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού, ζητημάτων παραγωγής, πανδημιών, ελλείψεων πρώτων υλών και απρόβλεπτων αυξήσεων της ζήτησης.
Το φαινόμενο αυτό ασκεί πρόσθετη πίεση στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης και τους εργαζόμενους τους: ενδεικτικά αναφέρεται ότι το 2024 τα φαρμακεία της κοινότητας στην ΕΕ αφιέρωσαν κατά μέσο όρο πάνω από 10 ώρες την εβδομάδα στη διαχείριση των ελλείψεων, γεγονός που καταδεικνύει την αυξανόμενη επιβάρυνση των παρόχων υγειονομικής περίθαλψης.
Η αποτροπή ή/και η επιτυχής αντιμετώπιση των ελλείψεων είναι δυνατή μόνο με ομαδική προσπάθεια. Οι συνδυασμένες ενέργειες όλων των εμπλεκόμενων οδηγούν στην πλήρη υποστήριξη των ασθενών:
Οι φαρμακοποιοί της κοινότητας
- Εντοπίζουν κατάλληλες εναλλακτικές όταν ένα φάρμακο δεν είναι διαθέσιμο.
- Συνεργάζονται στενά με τους συνταγογράφους γιατρούς για να διασφαλιστεί η συνέχιση της αγωγής των ασθενών.
Οι γιατροί
- Συνταγογραφούν εναλλακτική αγωγή όταν είναι απαραίτητο.
- Παρέχουν ιατρική επίβλεψη όταν είναι αναγκαία η αλλαγή φαρμάκου.
- Επικοινωνούν με τους φαρμακοποιούς προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι ασθενείς κατανοούν τις αλλαγές.
Οι ασθενείς
- Δεν προμηθεύονται περισσότερες συσκευασίες φαρμάκων από όσες χρειάζονται.
- Δεν στρέφονται σε παράνομες πηγές φαρμάκων, όπως είναι το διαδίκτυο.
- Ενημερώνονται για τα φάρμακα που παίρνουν.
- Συζητούν κάθε προβληματισμό τους με το γιατρό ή τον φαρμακοποιό τους.
Οι νοσοκομειακοί φαρμακοποιοί
- Διαχειρίζονται τις προμήθειες κρίσιμων φαρμάκων που χρησιμοποιούνται στα νοσοκομεία.
- Δίνουν προτεραιότητα στα φάρμακα που οι ασθενείς χρειάζονται επειγόντως.
- Υποστηρίζουν τους γιατρούς στην επιλογή των ασφαλέστερων εναλλακτικών.
Ο ΕΟΦ & ο ΕΜΑ
- Παρακολουθούν και καταγράφουν τον εφοδιασμό φαρμάκων.
- Συνεργάζονται με τους παραγωγούς για την πρόληψη ή την επίλυση ελλείψεων.
- Λαμβάνουν μέτρα για την εξασφάλιση του εφοδιασμού.
Η εκστρατεία αναπτύχθηκε από κοινού με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Καταναλωτών, τον Ευρωπαϊκό Σύνδεσμο Νοσοκομειακών Φαρμακοποιών, τον Ευρωπαϊκό Σύνδεσμο Πυρηνικής Ιατρικής, την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Παιδιατρικής Νευρολογίας, τους Φαρμακοποιούς της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και την Ευρωπαϊκή Ένωση Γενικών Ιατρών, και υποστηρίχθηκε από την Ομάδα Εργασίας Ασθενών και Καταναλωτών και την Ομάδα Εργασίας Επαγγελματιών Υγείας του EMA.