Αστυνομικοί έριξαν προειδοποιητικές βολές και χρησιμοποίησαν δακρυγόνα στο βορειοανατολικό Κονγκό, στο πλαίσιο σφοδρής διαμάχης για την ταφή ύποπτου κρούσματος Έμπολα — ενός ποδοσφαιριστή γνωστού στην τοπική κοινωνία. Διαδηλωτές πυρπόλησαν σκηνές νοσηλείας ασθενών με τον ιό, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες του πρακτορείου Reuters.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Το επεισόδιο ανέδειξε με οδυνηρό τρόπο τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι αρχές της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό στην επιβολή ασφαλών ταφών — μιας διαδικασίας απολύτως αναγκαίας για τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού. Τα πρωτόκολλα ασφαλούς ταφής αφορούν τόσο τα επιβεβαιωμένα όσο και τα ύποπτα κρούσματα.
Τα γεγονότα διαδραματίστηκαν στην πόλη Ρουάμπαρα, από τις πιο πληγείσες περιοχές της τρέχουσας έξαρσης Έμπολα, που προκαλείται από τον τύπο Bundibugyo — μια παραλλαγή για την οποία δεν υπάρχει ούτε εγκεκριμένο εμβόλιο ούτε θεραπεία. Τα πτώματα θυμάτων Έμπολα παραμένουν εξαιρετικά μολυσματικά μετά τον θάνατο, και οι ανασφαλείς ταφές — κατά τις οποίες οικείοι αγγίζουν το νεκρό σώμα χωρίς κατάλληλο εξοπλισμό προστασίας — αποτελούν έναν από τους κύριους μηχανισμούς μετάδοσης του ιού.
Το πρώτο γνωστό κρούσμα της τρέχουσας έξαρσης κατέληξε στις 24 Απριλίου στη Μπούνια, πρωτεύουσα της επαρχίας Ιτούρι. Ο ιός διαδόθηκε αφότου το σώμα του νεκρού μεταφέρθηκε στη γειτονική πόλη Μόνγκμπουαλου, όπου πλήθος κόσμου συγκεντρώθηκε στην κηδεία και ήρθε σε επαφή με τη σορό.
Διαδηλωτές πυρπολούν σκηνές νοσηλείας
Τα πρώτα πρωινά ώρα της Πέμπτης, η οικογένεια του ποδοσφαιριστή Ελί Μουνόνγκο Γουάνγκου αρνήθηκε την ασφαλή ταφή του, αμφισβητώντας ότι ο ιός ήταν η αιτία θανάτου, και απαίτησε να παραλάβει τη σορό. Ο Μουνόνγκο είχε αγωνιστεί σε πολλές τοπικές ομάδες και ήταν γνωστός στη γειτονιά του. Είχε εισαχθεί στο νοσοκομείο λίγες ημέρες νωρίτερα, και γιατρός ενημέρωσε το Reuters ότι αντιμετωπιζόταν ως ύποπτο κρούσμα, με δείγματα ήδη σταλμένα για εξέταση. Η μητέρα του ισχυρίστηκε ότι ο γιος της έχασε τη ζωή του από τυφοειδή πυρετό.
Μέλη της οικογένειας, φίλοι και γείτονες συγκεντρώθηκαν έξω από το νοσοκομείο με σκοπό να πάρουν τη σορό και να τον θάψουν οι ίδιοι, παραβλέποντας τις ξεκάθαρες εντολές που επιβάλλουν ασφαλή ταφή για όλα τα πτώματα, δήλωσε ο Ζαν-Κλοντ Μουκέντι, ανώτερος αξιωματικός αρμόδιος για την ασφάλεια στην Ιτούρι.
Στρατιώτες επιχείρησαν αρχικά να αποκλιμακώσουν την ένταση πριν παρέμβει η αστυνομία με δακρυγόνα και προειδοποιητικές βολές για να διαλύσει το πλήθος. Στη συνέχεια, οι διαδηλωτές πυρπόλησαν δύο σκηνές με οκτώ κλίνες της ανθρωπιστικής οργάνωσης ALIMA, προτού φτάσουν ενισχύσεις του στρατού και της αστυνομίας που αποκατέστησαν την τάξη. Οι σκηνές κάηκαν ολοσχερώς, μαζί με σορό που επρόκειτο να ταφεί εκείνη την ημέρα. Έξι ασθενείς που νοσηλεύονταν στις σκηνές διακομίστηκαν στο νοσοκομείο, ανακοίνωσε η ALIMA.
Ιχνηλάτηση επαφών και ανησυχία για διαφυγόντες ασθενείς
Τοπικός παραδοσιακός αρχηγός που παρευρισκόταν στο σημείο δήλωσε ότι οι αρχές συνεργάζονται με υγειονομικούς φορείς για τον εντοπισμό όσων ασθενών ενδέχεται να διέφυγαν, καθώς και για την ιχνηλάτηση επαφών. Ο Μουκέντι απέδωσε τις ταραχές σε «νέους που δεν κατανοούν την πραγματικότητα της ασθένειας».
Η δυσπιστία απέναντι στις αρχές και η κυκλοφορία παραπληροφόρησης δεν είναι φαινόμενο καινούργιο στο Κονγκό. Κατά την έξαρση του 2018–2020 στην επαρχία Βόρειο Κιβού — τη δεύτερη πιο θανατηφόρα που έχει καταγραφεί με σχεδόν 2.300 νεκρούς — εκατοντάδες κέντρα υγείας δέχθηκαν επιθέσεις από ένοπλες ομάδες και αγανακτισμένους πολίτες.
Η τρίτη μεγαλύτερη έξαρση στην ιστορία
Η τρέχουσα έξαρση, που η κυβέρνηση της ΛΔ Κονγκό ανακοίνωσε επίσημα την περασμένη Παρασκευή, είναι ήδη η τρίτη μεγαλύτερη που έχει ποτέ καταγραφεί: σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Υγείας που δημοσιεύθηκαν την Πέμπτη, καταγράφονται 160 ύποπτοι θάνατοι από τα 670 συνολικά ύποπτα κρούσματα.
Η σκιά της έξαρσης φτάνει ακόμη και στον αθλητισμό: η εθνική ποδοσφαιρική ομάδα της ΛΔ Κονγκό αναγκάστηκε να ακυρώσει προπαρασκευαστικές εκδηλώσεις για το Παγκόσμιο Κύπελλο στην Κινσάσα και θα συνεχίσει την προετοιμασία της στο Βέλγιο, προκειμένου να συμμορφωθεί με τους ταξιδιωτικούς περιορισμούς των ΗΠΑ, δήλωσε εκπρόσωπος της ομάδας.