Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
Για τεράστια επιστημονική, διοικητική και οικονομική επιβάρυνση που υφίσταται ο φαρμακοποιός της κοινότητας λόγω των ελλείψεων φαρμάκων κάνει λόγο ο Βουλευτής Ηρακλείου του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ κ. Φραγκίσκος Παπασύρης σε ερώτηση που υπέβαλε στη Βουλή προς τον Υπουργό Υγείας με θέμα «Συστημική και δομική κρίση ελλείψεων φαρμάκων στην ελληνική αγορά: Ανάγκη λήψης δραστικών μέτρων».
Ο κ. Παπασύρης αναφέρεται στο πρόβλημα των ελλείψεων τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και σε ό,τι αφορά τη χώρα μας, όπου, όπως λέει «το πρόβλημα οξύνεται λόγω συγκεκριμένων εγχώριων στρεβλώσεων, καθώς η πολιτική των πολύ χαμηλών τιμών σε φάρμακα ευρείας κυκλοφορίας λειτουργεί ανασταλτικά για τις εισαγωγές και, ταυτόχρονα, αποτελεί πανίσχυρο μαγνήτη για το φαινόμενο των παράλληλων εξαγωγών», γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα, «οι μειωμένες εισαγωγές, οι καθυστερήσεις τροφοδοσίας και ο ελλιπής έλεγχος των αποθεμάτων ολοκληρώνουν την εικόνα απορρύθμισης».
Η τοποθέτηση του βουλευτή Ηρακλείου έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους φαρμακοποιούς της κοινότητας καθώς πέρα από την αναφορά του στο βάρος που επωμίζεται ο κλάδος για τη διαχείριση των ελλείψεων, ζητά ουσιαστικά να του αναγνωριστεί αυτή η προσπάθεια ως επιστήμονα (σ.σ. υγείας με ειδικότητα στο φάρμακο) με μία από τις ερωτήσεις που υποβάλλει προς τον Υπουργό Υγείας να είναι «Με ποιους συγκεκριμένους τρόπους (θεσμικούς ή οικονομικούς) προτίθεται το Υπουργείο να στηρίξει τα φαρμακεία για τις εργατοώρες και τους πόρους που διαθέτουν καθημερινά στη διαχείριση της κρίσης;»
Ακολουθεί το πλήρες περιεχόμενο της κοινοβουλευτικής ερώτησης του κ. Παπασύρη:
BOYΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΗΜΑ ΑΛΛΑΓΗΣ
Φραγκίσκος Παρασύρης-Βουλευτής Ν. Ηρακλείου
Ερώτηση
Προς το Υπουργείο Υγείας
Θέμα: «Συστημική και δομική κρίση ελλείψεων φαρμάκων στην ελληνική αγορά: Ανάγκη λήψης δραστικών μέτρων»
Οι ελλείψεις φαρμακευτικών σκευασμάτων στην Ελλάδα έχουν εξελιχθεί σε μια σταθερή, δομική και συστημική κρίση που απειλεί άμεσα τη Δημόσια Υγεία, υπερβαίνοντας προ πολλού τα όρια των παροδικών διαταραχών της αγοράς. Το φαινόμενο αυτό στερεί από τους πολίτες την πρόσβαση σε απαραίτητες θεραπείες, ανατρέπει τη θεραπευτική συνέχεια και προκαλεί έντονη ανασφάλεια σε ασθενείς και λειτουργούς υγείας.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Πανευρωπαϊκής Ένωσης Φαρμακοποιών (PGEU), το 96% των ευρωπαϊκών χωρών καταγράφει πλέον συστηματικές ελλείψεις, ενώ στο ένα τρίτο των κρατών-μελών της Ε.Ε. περισσότερα από 600 φάρμακα βρίσκονται ταυτόχρονα σε έλλειψη.
Οι ελλείψεις αυτές πλήττουν κρίσιμες θεραπευτικές κατηγορίες πρώτης γραμμής, όπως καρδιαγγειακά, αντιβιοτικά, ογκολογικά σκευάσματα, ινσουλίνες, φάρμακα του νευρικού συστήματος και αγωνιστές GLP-1, με την περίοδο 2023-2024 να καταγράφει επίπεδα – ρεκόρ και την Ε.Ε. να αντιμετωπίζει κρίσιμα προβλήματα τροφοδοσίας σε τουλάχιστον 136 ζωτικής σημασίας φάρμακα.
Οι διεθνείς αιτίες του προβλήματος είναι πολυπαραγοντικές και περιλαμβάνουν προβλήματα στην παραγωγή, έλλειψη δραστικών ουσιών (APIs) λόγω υπερσυγκέντρωσης των εργοστασίων στην Ασία, περιορισμένη παραγωγική ικανότητα, γεωπολιτικές αναταραχές και εμπορικές αποφάσεις πολυεθνικών με κριτήριο το κέρδος.
Στην Ελλάδα, ωστόσο, το πρόβλημα οξύνεται λόγω συγκεκριμένων εγχώριων στρεβλώσεων, καθώς η πολιτική των πολύ χαμηλών τιμών σε φάρμακα ευρείας κυκλοφορίας λειτουργεί ανασταλτικά για τις εισαγωγές και, ταυτόχρονα, αποτελεί πανίσχυρο μαγνήτη για το φαινόμενο των παράλληλων εξαγωγών. Σκευάσματα που αγοράζονται φθηνά στην ελληνική αγορά επανεξάγονται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες με πολλαπλάσιο κέρδος, αδειάζοντας τις αποθήκες, ενώ οι μειωμένες εισαγωγές, οι καθυστερήσεις τροφοδοσίας και ο ελλιπής έλεγχος των αποθεμάτων ολοκληρώνουν την εικόνα απορρύθμισης.
Στην απόληξη αυτής της προβληματικής αλυσίδας, ο κοινοτικός φαρμακοποιός λειτουργεί αναγκαστικά ως “shock absorber” (απορροφητής κραδασμών) της κρίσης, με τα ελληνικά φαρμακεία να αφιερώνουν κατά μέσο όρο 12 ώρες την εβδομάδα —δηλαδή 1,5 εργάσιμη ημέρα— αποκλειστικά στη διαχείριση των ελλείψεων, μέσω ατέρμονων τηλεφωνημάτων σε αποθήκες, αναζήτησης υποκατάστατων, συνεννόησης με γιατρούς για αλλαγή συνταγών και διαχείρισης της αγωνίας των πολιτών. Αυτή η τεράστια επιστημονική, διοικητική και οικονομική επιβάρυνση μετακυλίεται στους φαρμακοποιούς χωρίς καμία θεσμική αναγνώριση ή αποζημίωση, καλούμενους μάλιστα να απορροφήσουν τη λαϊκή δυσαρέσκεια για ένα πρόβλημα που δεν προκάλεσαν. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι αποσπασματικές παρεμβάσεις του ΕΟΦ, όπως οι λίστες περιορισμένης διαθεσιμότητας και οι προσωρινές απαγορεύσεις παράλληλων εξαγωγών, αποδεικνύονται εκ των πραγμάτων ανεπαρκείς, επιβεβαιώνοντας τον δομικό χαρακτήρα του προβλήματος. Την ώρα που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενεργοποιεί το Critical Medicines Act και την Critical Medicines Alliance για να θωρακίσει την παραγωγή και την επάρκεια ως ζητήματα εθνικής ασφάλειας, η Ελλάδα οφείλει να περάσει άμεσα από την παθητική διαχείριση στην ενεργητική πρόληψη, θεσπίζοντας ριζικές τομές, πραγματική ψηφιακή διαφάνεια σε όλο το μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας, μόνιμους ελέγχους και ουσιαστική στήριξη του επιστημονικού ρόλου του φαρμακοποιού.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάται ο κ. Υπουργός:
1. Προτίθεται το Υπουργείο να δημιουργήσει μια ενιαία πλατφόρμα καταγραφής αποθεμάτων σε πραγματικό χρόνο (από την παραγωγή έως το φαρμακείο) για τον έλεγχο των ροών και την πάταξη του «στοκαρίσματος»;
2. Ποιος είναι ο σχεδιασμός για την επιβολή μόνιμων -και όχι προσωρινών- απαγορεύσεων εξαγωγής στα ελλειπτικά;
3. Με ποιους συγκεκριμένους τρόπους (θεσμικούς ή οικονομικούς) προτίθεται το Υπουργείο να στηρίξει τα φαρμακεία για τις εργατοώρες και τους πόρους που διαθέτουν καθημερινά στη διαχείριση της κρίσης;
Ο Ερωτών Βουλευτής
Φραγκίσκος Παρασύρης