Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
«Όταν σκέφτεσαι την υγεία σου, σκέψου τον φαρμακοποιό σου». Αυτό ήταν το σύνθημα για την Παγκόσμια Ημέρα Φαρμακοποιού το 2025, ένα μήνυμα που αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο του φαρμακοποιού στην υγεία και την ευεξία των πολιτών, καθώς προσφέρει ενημέρωση και υπηρεσίες φροντίδας.
Το θέμα είναι ωστόσο πόσο γνωστές είναι στο ευρύ κοινό οι υπηρεσίες που μπορεί να προσφέρει ένα κοινοτικό φαρμακείο;
Μία μελέτη που έρχεται από την Αυστραλία δείχνει πως οι φαρμακοποιοί εκτός από το να διεκδικούν και να καταφέρνουν να θεσμοθετούνται από τις εθνικές αρχές της χώρας τους υπηρεσίες που μπορούν οι ίδιοι να προσφέρουν μέσα από τα φαρμακεία τους, θα πρέπει επίσης να φροντίζουν οι πολίτες να ενημερώνονται γι’ αυτές τις παρεχόμενες από τα φαρμακεία υπηρεσίες.
Κι αυτό γιατί η εν λόγω μελέτη δείχνει ότι οι πολίτες της μακρινής αυτής ηπείρου, δεν αξιοποιούν όσο θα μπορούσαν τις ομολογουμένως προχωρημένες για τα δεδομένα της χώρας μας και τα δεδομένα των περισσότερων ευρωπαϊκών χωρών υπηρεσίες που παρέχονται στους Αυστραλούς από τα φαρμακεία, επειδή σε πολύ μεγάλο ποσοστό δεν τους είναι γνωστές. Με πιο απλά λόγια οι Αυστραλοί χάνουν την ευκαιρία για ταχύτερη και πιο προσβάσιμη φροντίδα, επειδή δεν αξιοποιούν επαρκώς τον φαρμακοποιό τους
Πρόκειται για ένα μεγάλο κενό: οι μισοί Αυστραλοί δεν γνωρίζουν την πλήρη φροντίδα που μπορεί να παρέχει ο τοπικός τους φαρμακοποιός, παρόλο που οι φαρμακοποιοί παραμένουν ιδιαίτερα αξιόπιστοι και ευρέως προσβάσιμοι.
Πιο συγκεκριμένα διαπιστώθηκε ότι ενώ το 82% των Αυστραλών επισκέπτονται τακτικά ένα φαρμακείο και το 84% εμπιστεύονται τις ιατρικές συμβουλές που λαμβάνουν, σχεδόν οι μισοί δεν γνωρίζουν ότι οι φαρμακοποιοί μπορούν να παρέχουν συνταγογραφούμενα φάρμακα, ιατρικά πιστοποιητικά για βραχυπρόθεσμες ασθένειες και θεραπεία για κοινές παθήσεις όπως οι λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος.
Τα δεδομένα ευρήματα δείχνουν ότι τέσσερις στους δέκα Αυστραλούς αντιμετωπίζουν απαράδεκτους χρόνους αναμονής για να δουν γενικούς ιατρούς, με έναν στους δέκα να περιμένει περισσότερο από τρεις εβδομάδες. Στις περιφερειακές περιοχές, το πρόβλημα είναι χειρότερο, με σχεδόν τους μισούς ασθενείς να αντιμετωπίζουν απαράδεκτες καθυστερήσεις για να δουν έναν γενικό ιατρό και έναν στους πέντε να περιμένει πάνω από τρεις εβδομάδες.
Παρά το γεγονός ότι οι φαρμακοποιοί είναι από τους πιο αξιόπιστους και προσβάσιμους επαγγελματίες υγείας, πολλοί Αυστραλοί εξακολουθούν να μην γνωρίζουν ότι μπορούν να θεραπεύσουν κοινές παθήσεις, να χορηγήσουν ορισμένες συνταγές και να εκδώσουν ιατρικά πιστοποιητικά. Αυτό το κενό ευαισθητοποίησης αναγκάζει τους ασθενείς να έρχονται σε μεγαλύτερες ουρές στους γενικούς ιατρούς και επιβαρύνει ένα ήδη, όπως λένε, επιβαρυμένο σύστημα υγείας, ενώ η έγκαιρη φροντίδα θα μπορούσε συχνά να παρέχεται άμεσα από έναν τοπικό φαρμακοποιό.
Ο Πρόεδρος της Ένωσης Φαρμακοποιών της Αυστραλίας, Καθηγητής Trent Twomey, δήλωσε ότι τα ευρήματα υπογραμμίζουν την επείγουσα ανάγκη να αξιοποιηθούν πλήρως οι δυνατότητες των φαρμακείων.
«Οι Αυστραλοί πραγματοποιούν ήδη 440 εκατομμύρια επισκέψεις στον φαρμακοποιό τους κάθε χρόνο, αλλά οι μισοί δεν γνωρίζουν το πλήρες εύρος της διαθέσιμης φροντίδας. Αυτό είναι ένα κενό που μπορούμε να κλείσουμε σήμερα», δήλωσε ο Καθηγητής Twomey.
«Οι φαρμακοποιοί βρίσκονται σε κάθε κεντρικό δρόμο και σε κάθε κοινότητα και οι άνθρωποι τους εμπιστεύονται. Ωστόσο, πάρα πολλοί Αυστραλοί εξακολουθούν να μην συνειδητοποιούν ότι οι άρτια εκπαιδευμένοι φαρμακοποιοί μπορούν να παρέχουν άμεση βοήθεια σε καθημερινές παθήσεις, όπως μια ουρολοίμωξη, ένα πιστοποιητικό ασθένειας ή η επαναπρομήθεια ορισμένων συνταγών. Αυτή η αναντιστοιχία εμποδίζει την πρόσβαση σε ταχύτερη, περισσότερη τοπική φροντίδα και ασκεί πίεση στους γενικούς ιατρούς και τα νοσοκομεία όταν το σύστημα μπορεί ελάχιστα να το αντέξει αυτό οικονομικά».
Η Ένωση Φαρμακοποιών έχει θέσει έναν φιλόδοξο στόχο για το 80% των φαρμακοποιών να επανεκπαιδευτούν και να αναβαθμίσουν τις δεξιότητές τους την επόμενη δεκαετία. Η εσωτερική μοντελοποίηση δείχνει ότι αυτό θα μπορούσε να απελευθερώσει 6,5 εκατομμύρια επισκέψεις σε γενικούς ιατρούς και περισσότερες από 52.000 ώρες στα τμήματα επειγόντων περιστατικών κάθε χρόνο, απελευθερώνοντας τεράστια χωρητικότητα σε ολόκληρο το σύστημα υγείας.
«Τα κοινοτικά φαρμακεία της Αυστραλίας είναι συχνά ο πιο προσβάσιμος πάροχος υγειονομικής περίθαλψης, με πολλά ανοιχτά και μετά το βασικό ωράριο λειτουργίας και τα Σαββατοκύριακα. Σε περισσότερες από 300 πόλεις, το κοινοτικό φαρμακείο είναι ο μόνος πάροχος υγειονομικής περίθαλψης πρώτης γραμμής. Σχεδόν κάθε Αυστραλός ζει σε απόσταση 2,5 χιλιομέτρων από ένα φαρμακείο και το επισκέπτεται, κατά μέσο όρο, κάθε τρεις εβδομάδες», δήλωσε ο καθηγητής Twomey.
Πέρυσι τέτοια εποχή, μόνο τα κοινοτικά φαρμακεία στο Κουίνσλαντ μπορούσαν να προσφέρουν θεραπεία για καθημερινές παθήσεις. Τώρα, οι γυναίκες σε όλη την Αυστραλία μπορούν να λάβουν θεραπεία για μια απλή ουρολοίμωξη, οι πιλοτικές εφαρμογές στο Κουίνσλαντ, τη Νέα Νότια Ουαλία και τη Βικτώρια έχουν γίνει μόνιμη πρακτική και η Δυτική Αυστραλία, η Νότια Αυστραλία και η Τασμανία έχουν δεσμευτεί να επεκτείνουν το φάσμα των υπηρεσιών που διατίθενται στα φαρμακεία.
«Στο Κουίνσλαντ, οι κοινοτικοί φαρμακοποιοί υποστηρίζουν ασθενείς με μακροχρόνιες ή χρόνιες παθήσεις όπως υψηλή αρτηριακή πίεση, άσθμα και διαβήτη τύπου 2. Κάθε φορά που ένας φαρμακοποιός παρέχει ιατρικό πιστοποιητικό, αντιμετωπίζει μια ουρολοίμωξη, προμηθεύει ή/και συνταγογραφεί αντισυλληπτικά ή χορηγεί εμβόλιο, αυτό σημαίνει μία λιγότερη επίσκεψη σε γενικό ιατρό ή μία εισαγωγή στο νοσοκομείο που μπορεί να αποτραπεί.
Οι φαρμακοποιοί υπερασπίζονται τους ασθενείς τους, διασφαλίζοντας ότι δεν αντιμετωπίζουν περιττά εμπόδια στη φροντίδα τους. Η Ένωση Φαρμακοποιών έχει δεσμευτεί να απελευθερώσει το υπερφορτωμένο σύστημα υγείας μας και, διευρύνοντας την ευαισθητοποίηση σχετικά με το τι είναι ήδη διαθέσιμο, οι Αυστραλοί μπορούν να λάβουν τη σωστή φροντίδα νωρίτερα, πιο κοντά στο σπίτι τους».
Σε αυτήν την Παγκόσμια Ημέρα Φαρμακοποιών, η Αυστραλιανή Ένωση Φαρμακοποιών ζητά μια αλλαγή νοοτροπίας: την ενδυνάμωση των Αυστραλών ώστε να «σκέφτονται πρώτα το φαρμακείο» για τις καθημερινές ανάγκες υγειονομικής περίθαλψης.
Φαίνεται λοιπόν ότι δεν είναι μόνο η διεκδίκηση νέων υπηρεσιών ένα θέμα αλλά και η διαρκής ενημέρωση των πολιτών για τις παρεχόμενες από τα φαρμακεία υπηρεσίες.