Συνέντευξη στον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
Μία διαφορετική προσέγγιση στο θέμα του μητρικού θηλασμού από μία φαρμακοποιό που η ίδια αγωνίστηκε να θηλάσει πιστεύοντας ότι κάθε σταγόνα μητρικού γάλακτος είναι μία σταγόνα αγάπης για ένα μωρό.
Η κ. Αναστασία Πετρίδη, Φαρμακοποιός, μέλος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης μίλησε στο DailyPharmaNews για την εμπειρία της και για το πως αυτή την έχει επηρεάσει στον τρόπο που προσεγγίζει το θέμα του μητρικού θηλασμού όταν επικοινωνεί με τις γυναίκες που απευθύνονται στο φαρμακείο της για κάποια συμβουλή.
Καταθέτει την άποψή της για το μέτρο που πρόσφατα ψηφίστηκε στη Βουλή για την απαλλαγή των εγκύων και των θηλαζουσών φαρμακοποιών από τις διανυκτερεύσεις προτείνοντας κι άλλα μέτρα που η ίδια θεωρεί πως θα μετατρέψουν την επιστροφή στη δουλειά μετά τον τοκετό από μια πραγματική πρόκληση σε μια πιο βιώσιμη και ανθρώπινη εμπειρία Επίσης μιλά για το πως διαχειρίζεται το θέμα του βρεφικού γάλακτος ως επαγγελματίας υγείας που διαθέτει στο φαρμακείο της τέτοια προϊόντα.
Τέλος περνά κι ένα μήνυμα στήριξης των συναδελφισσών της φαρμακοποιών – νέων μητέρων στην προσπάθειά τους να θηλάσουν το παιδί τους βάζοντας στο κάδρο στήριξης αυτής της προσπάθειας πέρα από την πολιτεία και τους τοπικούς Φαρμακευτικούς Συλλόγους.
- Πρόσφατα γιορτάσαμε την Παγκόσμια Εβδομάδα μητρικού θηλασμού. Είστε φαρμακοποιός κι έχετε μία ιδιαίτερη εμπειρία πάνω σε αυτό το θέμα ως μητέρα – εργαζόμενη που γέννησε πρόωρα. Πείτε μας λίγα λόγια για την εμπειρία σας αυτή.
Η Παγκόσμια Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού έχει για μένα έναν πολύ ιδιαίτερο συμβολισμό, γιατί δεν την προσεγγίζω μόνο μέσα από το πρίσμα του επαγγελματία υγείας, αλλά κυρίως μέσα από την εμπειρία της μητρότητας. Είμαι μητέρα ενός πρόωρου παιδιού (33 εβδομάδων + 3 ημερών) που ήρθε στη ζωή με πολύ χαμηλό βάρος (1270γρ ) λόγω, πρόωρης γήρανσης του πλακούντα και η αρχή της κοινής μας πορείας δεν ήταν καθόλου εύκολη. Το μωρό μου, παρέμεινε στην Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών (ΜΕΝΝ) 38 ημέρες και όπως καταλαβαίνετε, δεν υπήρχε η δυνατότητα να θηλάσει. Μοναδικός τρόπος να τραφεί με μητρικό γάλα ήταν η άντληση με ειδικά θήλαστρα.
Έτσι, κάθε τρεις ώρες, και με βάση το πρόγραμμα της ΜΕΝΝ, συγκεκριμένων ωρών σίτισης, μέρα και νύχτα, έπρεπε να αντλώ μητρικό γάλα να το αποθηκεύω στο ψυγείο σε ειδικά σακουλάκια και να το μεταφέρω καθημερινά στο νοσοκομείο, για να μπορέσει να το λάβει μέσω ενός ειδικού σωληνακίου που εφαρμοζότανε μια σύριγγα.
Ωστόσο, παράλληλα, δημιούργησα τη δική μου «τράπεζα μητρικού γάλακτος» στον καταψύκτη, ώστε να μπορώ να του παρέχω πάντα το δικό μου γάλα, ακόμα και όταν δεν ήμουν κοντά.
Κάθε σταγόνα μητρικού γάλακτος ένιωθα πως ήταν ένα κομμάτι από μένα που του έδινε δύναμη, ήταν ο δικός μας τρόπος να είμαστε κοντά, παρότι μας χώριζε το τζάμι της θερμοκοιτίδας.
Ακόμα και όταν τον πήρα στο σπίτι δεν υπήρχε η δυνατότητα να θηλάσει με φυσικό τρόπο γιατί το βάρος του ήταν 1815 γραμμάρια και δεν είχε την δύναμη να αντλήσει από μόνος του από το στήθος μου μητρικό γάλα, οπότε για τους πρώτους 7 μήνες της ζωής του τρεφόταν μεν μόνο με μητρικό γάλα το οποίο όμως εγώ αντλούσα κάθε 3 ώρες.
Ως φαρμακοποιός, γνώριζα καλά την σημασία του μητρικού γάλακτος για την ανάπτυξη, την ανοσολογική προστασία και τη θρέψη του νεογνού. Όμως εκείνες τις πρώτες μέρες το ένιωσα σε άλλο επίπεδο: κατάλαβα ότι το μητρικό γάλα δεν είναι απλώς η πιο πλήρης τροφή — είναι μια γέφυρα αγάπης και δεσμού ανάμεσα στη μητέρα και το μωρό.
Ο θηλασμός για μένα δεν ήταν εύκολος ούτε «φυσικός», στην αρχή ήταν ένας αγώνας γεμάτος επιμονή, υπομονή και συγκίνηση. Όμως μέσα από αυτόν τον αγώνα γεννήθηκε ένας δεσμός πιο δυνατός από οτιδήποτε άλλο.
Σήμερα, όταν μιλώ με νέες μητέρες μέσα από το φαρμακείο, τις ενθαρρύνω να πιστεύουν στις δυνάμεις τους, να ζητούν βοήθεια και να μην απογοητεύονται. Κάθε μητέρα έχει τη δική της διαδρομή, και κάθε σταγόνα αγάπης — είτε μέσω φυσικού θηλασμού, είτε μέσω άντλησης και της τράπεζας μητρικού γάλακτος — έχει ανεκτίμητη αξία.
- Το τελευταίο νομοσχέδιο του Υπουργείου Υγείας που ψηφίστηκε στη Βουλή και πλέον αποτελεί και νόμο του κράτους περιλάμβανε κι ένα άρθρο που αποτελούσε αίτημα του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου και προβλέπει οι έγκυες και οι θηλάζουσες φαρμακοποιοί να απαλλάσσονται από τις διανυκτερεύσεις με αρμοδιότητα του τοπικού φαρμακευτικού συλλόγου χωρίς περαιτέρω ταλαιπωρία. Πόσο σημαντικό θεωρείται ότι είναι αυτό και τι άλλο κατά τη γνώμη θα μπορούσε ενδεχομένως να διευκολύνει έτι περαιτέρω τις μητέρες – θηλάζουσες φαρμακοποιούς;
Η πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση που προβλέπει ότι οι έγκυες και οι θηλάζουσες φαρμακοποιοί μπορούν να απαλλάσσονται από τις διανυκτερεύσεις με αρμοδιότητα του τοπικού φαρμακευτικού συλλόγου είναι εξαιρετικά σημαντική, γιατί κατανοεί στην πράξη τις ιδιαίτερες ανάγκες της μητρότητας στον χώρο του φαρμακείου.
Προσωπικά, μπορώ να φέρω ως παράδειγμα την εμπειρία μου: μετά τη γέννηση ενός πρόωρου μωρού, χρειάστηκε να επιστρέψω στο φαρμακείο μου, μόλις τρεις ημέρες μετά το εξιτήριο από το μαιευτήριο για να καλύψω πλήρως τα επαγγελματικά μου καθήκοντα. Ήταν μια εξαιρετικά απαιτητική περίοδος, όπου η δυνατότητα ελαστικότητας και στήριξης θα είχε διευκολύνει σε μεγάλο βαθμό τόσο την ψυχολογική μου κατάσταση όσο και την φροντίδα του παιδιού μου.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν είναι μόνο πρακτική ανακούφιση, αλλά και μήνυμα αναγνώρισης του διττού ρόλου των φαρμακοποιών ως επαγγελματίες υγείας και μητέρες. Παράλληλα, θα μπορούσαν να υπάρξουν και επιπλέον μέτρα για περαιτέρω διευκόλυνση, όπως:
• ευέλικτο ωράριο ή προσωρινή μείωση ωρών απασχόλησης,
• ειδικοί χώροι θηλασμού ή άντλησης μητρικού γάλακτος στα φαρμακεία,
• προγράμματα ψυχολογικής και επαγγελματικής υποστήριξης για νέες μητέρες και
• προώθηση κουλτούρας σεβασμού της μητρότητας στον χώρο εργασίας, ώστε καμία γυναίκα να μην αισθάνεται ότι η μητρότητα εμποδίζει την επαγγελματική της πορεία.
Μια τέτοια στήριξη θα μετέτρεπε την επιστροφή στη δουλειά μετά τον τοκετό από μια πραγματική πρόκληση σε μια πιο βιώσιμη και ανθρώπινη εμπειρία, όπως ακριβώς θα έπρεπε να είναι για όλες τις μητέρες φαρμακοποιούς.
Θα ήθελα να σημειώσω ότι αυτή η δράση για την γυναίκα φαρμακοποιό ξεκίνησε από τον Φαρμακευτικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης και εν συνεχεία ολοκληρώθηκε μαζί με τον Πανελλήνιο Σύλλογο.
- Εσείς πως αξιοποιείτε ως φαρμακοποιός την ιδιαίτερη εμπειρία σας δίνοντας συμβουλές στις μητέρες που έρχονται στο φαρμακείο σας;
Η δική μου πορεία με τον θηλασμό μου δίνει μια πολύ ιδιαίτερη οπτική όταν συνομιλώ με νέες μητέρες στο φαρμακείο. Κατανοώ σε βάθος τις δυσκολίες, τις ανησυχίες και την κούραση που μπορεί να φέρνει η φροντίδα ενός νεογέννητου, ειδικά όταν υπάρχουν ιδιαίτερες συνθήκες όπως η πρόωρη γέννηση ή η ανάγκη άντλησης μητρικού γάλακτος.
Συχνά, οι συμβουλές μου ξεκινούν από την πρακτική πλευρά: πώς να διατηρούν το μητρικό γάλα τους ασφαλές στον καταψύκτη, πώς να οργανώνουν τα διαλείμματα άντλησης μέσα στη μέρα, ή πώς να επιλέγουν προϊόντα που μπορούν να υποστηρίξουν τον θηλασμό και την υγεία του μωρού, την σωστή και ισορροπημένη διατροφή της μητέρας όπως και την ενημέρωση υγιεινής και φροντίδας των θηλών.
Παράλληλα, δίνω ιδιαίτερη έμφαση στη συναισθηματική πλευρά: ενθαρρύνω τις μητέρες να μην νιώθουν ενοχές αν τα πράγματα δεν πηγαίνουν «τέλεια», να ζητούν βοήθεια και να βλέπουν κάθε σταγόνα μητρικού γάλακτος ή κάθε στιγμή φροντίδας ως σημαντική για το δέσιμο με το παιδί τους.
Απαντώ σε ερωτήσεις ανησυχίας που αφορούν την συμβατότητα φαρμάκων με τον θηλασμό σε περίπτωση που μια θηλάζουσα πρέπει να ακολουθήσει μια φαρμακευτική αγωγή όπως επίσης και για διάφορα συμπληρώματα διατροφής.
Όπως και στην διαχείριση του πόνου πχ από μια μαστίτιδα με ασφαλή αναλγητικά και την συμβατότητα τους με το θηλασμό.
Εμπειρικά θα πω, ότι ο θηλασμός δεν είναι μόνο η τροφή, αλλά και μια γέφυρα αγάπης και σύνδεσης με το μωρό.
Όταν οι μητέρες το κατανοούν αυτό, αισθάνονται μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και σιγουριά στις επιλογές τους, ακόμα κι όταν οι συνθήκες δεν είναι ιδανικές. Με επιστημονική γνώση, πρακτικές λύσεις και με ψυχολογική στήριξη και ενθάρρυνση, πιστεύω ότι θα καταφέρνουν, πραγματική διαφορά στην καθημερινότητά τους.
- Τα βρεφικά γάλατα είναι ένα από τα προϊόντα που πωλούνται από το φαρμακείο αποφέροντας οπωσδήποτε κάποιο οικονομικό όφελος στον φαρμακοποιό. Λέγεται ωστόσο ότι πολλές φορές για μία γυναίκα που θέλει την ευκολία της, είναι μία λύση που λειτουργεί σε βάρος του μητρικού θηλασμού. Πως αντιμετωπίζετε το συγκεκριμένο θέμα;
Στο φαρμακείο μου προσπαθώ να αντιμετωπίζω το θέμα με ειλικρίνεια και από την πλευρά της επιστήμης αλλά και της κατανόησης: ενημερώνω τις μητέρες για τα όλα τα οφέλη του μητρικού γάλακτος – την ανοσολογική προστασία, τη θρέψη, την μειωμένη πιθανότητα παχυσαρκίας και του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 στην παιδική ηλικία αλλά και την ενίσχυση του δεσμού μητέρας- παιδιού που δημιουργείται πάντα με γνώμονα να μην τις κρίνω για τις επιλογές τους.
Συχνά εξηγώ πρακτικά πώς μπορεί μια μητέρα να συνδυάσει τον θηλασμό με τις απαιτήσεις της καθημερινότητας: π.χ. άντληση γάλακτος για να έχει αποθέματα, διατήρηση της δικής της τράπεζας γάλακτος στον καταψύκτη ή σταδιακή μετάβαση σε βρεφικό γάλα μόνο όταν είναι αναγκαίο. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει στη μητέρα να διατηρήσει όσο το δυνατόν περισσότερο τον θηλασμό, χωρίς να αισθάνεται πίεση ή ενοχές, ενώ παράλληλα της δίνεται η ευελιξία που χρειάζεται στην καθημερινότητά της.
Για μένα, το κλειδί είναι η ενημέρωση και η στήριξη: οι μητέρες πρέπει να γνωρίζουν όλες τις επιλογές τους, να νιώθουν ασφαλείς στις αποφάσεις τους και να ξέρουν ότι κάθε σταγόνα μητρικού γάλακτος είναι σημαντική, ακόμα κι αν χρειαστεί να συνδυαστεί με βρεφικό. Με αυτόν τον τρόπο, το φαρμακείο γίνεται χώρος γνώσης, υποστήριξης και ενθάρρυνσης για τη μητρότητα, χωρίς να μπαίνει σε αντιπαράθεση με τις επαγγελματικές ανάγκες του φαρμακοποιού.
- Τι θα συμβουλεύατε μια φαρμακοποιό – νέα μητέρα που δυσκολεύεται να θηλάσει λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων και πώς μπορεί η πολιτεία και οι φαρμακευτικοί σύλλογοι να στηρίξουν καλύτερα τις μητέρες φαρμακοποιούς;
Το μήνυμα που θα ήθελα να στείλω σε κάθε γυναίκα φαρμακοποιό που γίνεται τώρα μητέρα είναι να πιστέψει στις δυνάμεις της και να μην νιώθει ότι η μητρότητα την περιορίζει. Ο θηλασμός και η φροντίδα ενός παιδιού είναι μία απαιτητική διαδρομή, γεμάτη συγκινήσεις και προκλήσεις, αλλά κάθε προσπάθεια, κάθε σταγόνα μητρικού γάλακτος —είτε θηλάζετε είτε αντλείτε— έχει ανεκτίμητη αξία. Μην διστάζετε να ζητήσετε βοήθεια, να μοιραστείτε τις δυσκολίες και να αξιοποιήσετε κάθε διαθέσιμο μέσο στήριξης. Η φροντίδα του εαυτού σας είναι παράλληλα φροντίδα για το παιδί σας και για την επαγγελματική σας πορεία.
Οι φαρμακευτικοί σύλλογοι και η πολιτεία μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη στήριξη. Η δυνατότητα απαλλαγής από διανυκτερεύσεις ή ευέλικτου ωραρίου είναι σημαντική, αλλά θα μπορούσαν επίσης να προχωρήσουν σε:
- Τη δημιουργία ειδικών χώρων θηλασμού ή άντλησης γάλακτος στα φαρμακεία ή στους συλλόγους.
- Τη διευκόλυνση πρόσβασης σε ψυχολογική και επαγγελματική υποστήριξη για νέες μητέρες.
- Την προώθηση κουλτούρας σεβασμού της μητρότητας και ενημέρωσης για τις ιδιαίτερες ανάγκες της περιόδου.
Με αυτά τα μέτρα, η πολιτεία και οι σύλλογοι δεν παρέχουν μόνο πρακτική βοήθεια, αλλά στέλνουν και ένα ηχηρό μήνυμα: ότι η μητρότητα και η επαγγελματική δραστηριότητα μπορούν να συνυπάρξουν αρμονικά και με αξιοπρέπεια.