Δείγματα καρκίνου του εντέρου που έχουν αποθηκευτεί έως και για έναν αιώνα θα αναλυθούν, σε μια προσπάθεια να λυθεί το μυστήριο της αύξησης της νόσου σε νεαρά άτομα. Οι αιωνόβιοι αυτοί όγκου μπορεί να δώσουν την απάντηση;
Παρότι η πλειονότητα των περιστατικών καρκίνου του εντέρου εξακολουθεί να εντοπίζεται σε μεγαλύτερες ηλικίες, η αύξηση των κρουσμάτων σε νεότερους ασθενείς παρατηρείται παγκοσμίως.
Αυτό ισχύει και για το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου τα ποσοστά καρκίνου του εντέρου έχουν αυξηθεί κατά 75% στα άτομα κάτω των 24 ετών από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, χωρίς οι επιστήμονες να γνωρίζουν με βεβαιότητα το γιατί.
Στο υπόγειο του νοσοκομείου St Mark’s – The National Bowel Hospital υπάρχει μια μοναδική συλλογή δεκάδων χιλιάδων αρχειοθετημένων δειγμάτων καρκίνου.
Τα δείγματα αυτά υποβάλλονται πλέον σε προηγμένες επιστημονικές αναλύσεις, ώστε να διαπιστωθεί τι προκάλεσε κάθε καρκίνο και τι έχει αλλάξει μέσα στις δεκαετίες.
Η Χόλι, 27 ετών σήμερα, είναι μία από τις ολοένα και περισσότερες νέες γυναίκες που νόσησαν από τη νόσο.
Το φούσκωμα και η απώλεια βάρους που παρουσίαζε αποδόθηκαν αρχικά στο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, μέχρι που η κατάστασή της επιδεινώθηκε τόσο ώστε να καταλήξει στα επείγοντα.
Η νεαρή ηθοποιός διαγνώστηκε με προχωρημένο καρκίνο του εντέρου και χρειάστηκε επιθετική θεραπεία σε ηλικία μόλις 23 ετών.
Όπως λέει η ίδια, η έντονη χημειοθεραπεία «με επηρέασε με τρόπους που δεν φανταζόμουν ποτέ», ενώ το «πιο δύσκολο κομμάτι ήταν να αποδεχτώ ότι… η ζωή δεν θα είναι πια η ίδια».
Σήμερα ζει με τραχιοστομία και χρειάζεται τακτική παρακολούθηση.
Η Χόλι είναι ελεύθερη καρκίνου εδώ και περισσότερα από τρία χρόνια και σχεδιάζει τον γάμο της, ωστόσο παραδέχεται ότι υπάρχουν μέρες που το γεγονός ότι διαγνώστηκε τόσο νέα την κάνει «να ουρλιάζει και να κλαίει».
«Όλο αυτό μοιάζει τόσο άδικο και σκέφτομαι: γιατί σε μένα;»
Η επιστήμη, πάντως, δεν έχει ακόμη ξεκάθαρη απάντηση. Έχουν ενοχοποιηθεί τα πάντα, από την παχυσαρκία και τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, μέχρι τα αντιβιοτικά και το μικροβίωμα του εντέρου, την ατμοσφαιρική ρύπανση και τα μικροπλαστικά.
Τα αρχεία του υπογείου στο St Mark’s περιλαμβάνουν δείγμα από κάθε καρκίνο του εντέρου που αφαιρέθηκε στο νοσοκομείο. Τα δείγματα φυλάσσονται σε παραφίνη, η οποία διατηρεί τον καρκινικό ιστό.
«Ο καρκίνος του εντέρου σε άτομα κάτω των 50 ετών αυξάνεται παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, και γίνεται όλο και μεγαλύτερο πρόβλημα», δήλωσε ο δρ Κέβιν Μόναχαν, γαστρεντερολόγος στο νοσοκομείο St Mark’s.
«Πρέπει να αναπτύξουμε τρόπους ώστε να προλαμβάνουμε αποτελεσματικά αυτούς τους καρκίνους», πρόσθεσε.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα ποσοστά έχουν αυξηθεί κατά 51% στις ηλικίες 25-49 από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, αν και η πλειονότητα των περιστατικών εξακολουθεί να αφορά μεγαλύτερους ενήλικες.
Ο δρ Μόναχαν σημείωσε ότι τα αρχεία περιλαμβάνουν δείγματα από κάθε ασθενή με καρκίνο του εντέρου που αντιμετωπίστηκε στο νοσοκομείο, γεγονός που τα καθιστά «ένα μοναδικό πόρο, ίσως σε παγκόσμιο επίπεδο», για τη διερεύνηση των αιτιών της νόσου στους νέους.
Οι καρκίνοι του εντέρου, μαζί με τα βακτήρια του εντέρου που τους συνοδεύουν, έχουν διατηρηθεί σε παραφίνη.
Τα δείγματα αποστέλλονται στο Institute of Cancer Research (ICR) για λεπτομερή μοριακή ανάλυση, κάτι που μόλις πρόσφατα κατέστη τεχνολογικά εφικτό.
Διαφορετικά αίτια καρκίνου αφήνουν διαφορετικά «ίχνη» ή υπογραφές στο DNA των καρκινικών κυττάρων.
Η παρακολούθηση του πόσο συχνές είναι αυτές οι υπογραφές με την πάροδο του χρόνου μπορεί να δείξει ποια είναι η πιθανή αιτία της αύξησης του καρκίνου του εντέρου στους νέους.
Ο καθηγητής Τρέβορ Γκράχαμ από το ICR ανέφερε: «Η βασική μας υπόθεση είναι ότι υπάρχει ένας συγκεκριμένος τύπος E. coli που ζει στο έντερο των νέων ανθρώπων σήμερα και δεν υπήρχε στο παρελθόν».
Πιστεύεται ότι τα βακτήρια αυτά απελευθερώνουν τοξίνες που προκαλούν βλάβες στο DNA του εντερικού ιστού, μετατρέποντάς τον σε καρκινικό. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: γιατί αυτά τα βακτήρια είναι σήμερα πιο συχνά;
«Αν αυτά τα λεγόμενα “κακά μικρόβια” ευθύνονται για την αύξηση, θα πρέπει να βλέπουμε ότι η χαρακτηριστική βλάβη που προκαλούν ήταν σπάνια στο παρελθόν και γίνεται ολοένα και πιο συχνή όσο πλησιάζουμε στο σήμερα… μπορούμε όμως να ελέγξουμε και άλλες υποθέσεις», είπε ο Γκράχαμ.
Όποια κι αν είναι τελικά η αιτία, τόνισε ότι τα αρχεία αυτά αποτελούν «έναν πραγματικό θησαυρό», προσθέτοντας: «Νομίζω ότι η απάντηση μπορεί να βρίσκεται μέσα σε αυτόν τον χώρο».