Μια πρόσφατη ανασκόπηση δείχνει ότι η άσκηση μπορεί να είναι σχεδόν εξίσου αποτελεσματική με την ψυχοθεραπεία στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης.
Μια επικαιροποιημένη ανασκόπηση της Cochrane διαπίστωσε ότι η άσκηση μπορεί να προσφέρει παρόμοια οφέλη με την ψυχοθεραπεία στη μείωση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης. Ωστόσο, όταν συγκρίθηκε με τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα, τα διαθέσιμα δεδομένα ήταν λιγότερο σαφή.
Η άσκηση αποτελεί μια χαμηλού κόστους και ευρέως προσβάσιμη επιλογή, με πολλά επιπλέον οφέλη για την υγεία, γεγονός που την καθιστά ελκυστική ως μέσο διαχείρισης των συμπτωμάτων της κατάθλιψης. Έρευνες δείχνουν επίσης ότι η σωματική δραστηριότητα έχει θετικό αντίκτυπο στη συνολική ψυχική υγεία.
Η τακτική άσκηση προσφέρει πολλά οφέλη, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την ψυχική ευεξία. Σύμφωνα με τους ερευνητές, μπορεί να συμβάλλει στη μείωση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης με τρόπο εξίσου αποτελεσματικό με άλλες θεραπείες πρώτης γραμμής.
Η ανασκόπηση εξέτασε 73 τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές στις οποίες συμμετείχαν σχεδόν 5.000 ενήλικες με κατάθλιψη. Οι μελέτες συνέκριναν την άσκηση είτε με καμία θεραπεία είτε με παρεμβάσεις ελέγχου, καθώς και με αντικαταθλιπτικά φάρμακα και ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις.
Τα αποτελέσματα έδειξαν μέτριο όφελος στη μείωση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης σε σύγκριση με την απουσία θεραπείας. Όταν η άσκηση συγκρίθηκε με την ψυχοθεραπεία, φάνηκε να έχει παρόμοια αποτελεσματικότητα, βάσει δεδομένων μέτριας βεβαιότητας από 10 μελέτες. Αντίθετα, τα στοιχεία σε σύγκριση με τα αντικαταθλιπτικά ήταν περιορισμένα και χαμηλής βεβαιότητας, αν και υποδηλώνουν πιθανή παρόμοια επίδραση.
Οι μακροπρόθεσμες επιδράσεις παραμένουν ασαφείς, καθώς λίγες μελέτες παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες μετά το τέλος της θεραπείας.
«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι η άσκηση φαίνεται να αποτελεί μια ασφαλή και προσβάσιμη επιλογή για τη διαχείριση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Andrew Clegg, καθηγητής Γηριατρικής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Λιντς. «Αυτό σημαίνει ότι λειτουργεί καλά για ορισμένους ανθρώπους, όχι όμως για όλους, και είναι σημαντικό να βρίσκονται προσεγγίσεις που οι άνθρωποι μπορούν και θέλουν να διατηρήσουν μακροπρόθεσμα».
Άλλοι ειδικοί συμφωνούν ότι τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, αλλά προειδοποιούν κατά των απλουστεύσεων. Όπως σημειώνουν, η ψυχοθεραπεία, η φαρμακευτική αγωγή και η άσκηση δεν είναι ανταγωνιστικά εργαλεία, αλλά διαφορετικές παρεμβάσεις με ξεχωριστό ρόλο: η θεραπεία επεξεργάζεται μοτίβα σκέψης, τα φάρμακα επηρεάζουν τη νευροχημεία και η άσκηση συμβάλλει στη ρύθμιση του νευρικού συστήματος.
Παράλληλα, άλλες μελέτες δείχνουν ότι τα άτομα με υψηλά επίπεδα φυσικής δραστηριότητας έχουν έως και 17% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης, ενώ όσοι έχουν χαμηλή καρδιοαναπνευστική φυσική κατάσταση ενδέχεται να διατρέχουν έως και 64% μεγαλύτερο κίνδυνο. Τα δεδομένα αυτά υπογραμμίζουν ότι η καθιστική ζωή μπορεί να αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης καταθλιπτικών συμπτωμάτων.
Σύμφωνα με συστηματική ανασκόπηση του 2024, η τακτική άσκηση μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση της κατάθλιψης με τρεις βασικούς τρόπους: μειώνοντας τη φλεγμονή, ρυθμίζοντας τους κιρκαδικούς ρυθμούς και βελτιώνοντας τον ύπνο, ο οποίος επηρεάζει άμεσα τη διάθεση και τα επίπεδα ενέργειας.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, αν και η άσκηση μπορεί να αποτελέσει βασική παρέμβαση σε ήπιες έως μέτριες μορφές κατάθλιψης, σε σοβαρότερες περιπτώσεις είναι συχνά απαραίτητο να προηγηθεί η ψυχοθεραπεία, ώστε να δημιουργηθεί το κατάλληλο έδαφος για την ένταξη της σωματικής δραστηριότητας.
Τέλος, οι ειδικοί τονίζουν ότι η ποιότητα και η συνέπεια της άσκησης είναι πιο σημαντικές από τη διάρκειά της. Δραστηριότητες όπως το περπάτημα, ο χορός, η κηπουρική ή η ήπια γιόγκα μπορούν να έχουν θετικό αποτέλεσμα, αρκεί να είναι προσαρμοσμένες στα ενδιαφέροντα και τις δυνατότητες του κάθε ατόμου.