Το πρόγραμμα πρόληψης για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας αφορά 2,5 εκατομμύρια γυναίκες ηλικίας 21-65 ετών.
Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αποτελεί παγκοσμίως τον 4ο πιο συχνά εμφανιζόμενο καρκίνο στις γυναίκες, καθώς και τον 7ο συχνότερο καρκίνο στον κόσμο.
Η νόσος μπορεί να προληφθεί σε πολύ μεγάλο ποσοστό. Είναι χαρακτηριστικό ότι 9 στις 10 γυναίκες που εντοπίζονται σε πρώιμα στάδια με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας έχουν θεαματικά καλύτερη πρόγνωση σε σχέση με αυτές που δεν διαγιγνώσκονται έγκαιρα.
Ο περιοδικά τακτικός προσυμπτωματικός έλεγχος, σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα, με συγκεκριμένη εξέταση ανά ηλικιακή ομάδα και η θεραπεία των προκαρκινικών βλαβών είναι η βέλτιστη οδός για την πρόληψή του, σε συνδυασμό με τον εμβολιασμό κατά του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV).
Στις 13 Μαΐου 2024 θα αρχίσουν να αποστέλλονται τα πρώτα sms για το πρόγραμμα πρόληψης για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, το οποίο αφορά 2,5 εκατομμύρια γυναίκες ηλικίας 21-65 ετών. Το πρόγραμμα προσφέρει δωρεάν τις εξής προληπτικές εξετάσεις: μοριακό τεστ HPV DNA (για γυναίκες 30-65), εξέταση “test pap”(για γυναίκες 21-29), κολποσκόπηση & βιοψία, για γυναίκες με κλινικά ευρήματα, από εξειδικευμένο ιατρό.
Το πρόγραμμα έχει προσαρμοστεί σύμφωνα με τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα, ώστε να παρέχει τη δυνατότητα επαναληπτικής εξέτασης για τις γυναίκες στις οποίες συστήνεται, οι οποίες θα έχουν φυσικά τη δυνατότητα να κάνουν τις επαναληπτικές εξετάσεις εντελώς δωρεάν, σύμφωνα με το είδος των ευρημάτων, όπως έχουν καθοριστεί από την αρμόδια Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων Δημόσιας Υγείας. Είναι χαρακτηριστικό ότι 9 στις 10 γυναίκες που διαγιγνώσκονται έγκαιρα με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας έχουν καλύτερη επιβίωση σε σχέση με αυτές που δεν διαγιγνώσκονται έγκαιρα.
Το πρόγραμμα πρόληψης για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας περιλαμβάνει τις εξής εξετάσεις:
Για την ηλικιακή ομάδα 21 έως 29 ετών
-Εξέταση PAP TEST.
-Κολποσκόπηση και λήψη δείγματος Βιοψίας (σε περίπτωση ευρήματος) από Γυναικολόγο.
-Βιοψία (σε περίπτωση ευρημάτων που χρήζουν περαιτέρω διερεύνηση).
Για την ηλικιακή ομάδα 30 έως 65 ετών
-Εξέταση HPV-DNA TEST.
-Κολποσκόπηση και λήψη δείγματος Βιοψίας (σε περίπτωση ευρήματος) από Γυναικολόγο.
-Βιοψία (σε περίπτωση ευρημάτων που χρήζουν περαιτέρω διερεύνηση).
Ποιοι είναι οι δικαιούχοι
Στο Πρόγραμμα μπορεί να συμμετάσχει κάθε γυναίκα ηλικίας 21 έως και 65 ετών, είτε είναι ασφαλισμένη είτε είναι ανασφάλιστη, αρκεί να διαθέτει Αριθμό Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (ΑΜΚΑ), εφόσον δεν έχει υποβληθεί σε PAP-TEST και HPV-DNA TEST τα τελευταία τρία χρόνια για τις ηλικίες 21 έως και 29 ετών και για τα τελευταία τρία και πέντε χρόνια αντίστοιχα για τις ηλικίες 30 έως και 65 ετών.
Σύμφωνα με τις επίσημες επιστημονικές κατευθυντήριες οδηγίες, η διενέργεια PAP-TEST σε γυναίκες από 21 έως και 29 ετών συστήνεται να πραγματοποιείται κάθε τρία (3) χρόνια, ενώ το HPV-DNA TEST σε γυναίκες από 30 έως και 65 ετών συστήνεται να πραγματοποιείται κάθε πέντε (5) χρόνια. Ως εκ τούτου, όταν μια γυναίκα έχει πραγματοποιήσει κατά τα προηγούμενα έτη την αντίστοιχη – με την ηλικιακή ομάδα που ανήκει- εξέταση, δεν συστήνεται να την επαναλάβει κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους. Εξαιρούνται επίσης οι γυναίκες που έχουν υποστεί ολική υστερεκτομία ή έχουν ήδη διαγνωσθεί με καρκινική νόσο του τραχήλου της μήτρας.
Πώς μπορώ να κάνω τις εξετάσεις;
Βήμα 1ο:
Οι γυναίκες-δικαιούχοι που έχουν ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση, θα λάβουν άυλο παραπεμπτικό είτε με μήνυμα (SMS) στο κινητό τηλέφωνο τους είτε με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Οι δικαιούχοι που είναι από 21 έως και 29 ετών θα λάβουν παραπεμπτικό, διάρκειας 6 μηνών, για τη διενέργεια (A) PAP-TEST, ενώ οι γυναίκες που είναι από 30 έως και 65 ετών θα λάβουν παραπεμπτικό, διάρκειας 6 μηνών, για τη διενέργεια (Β) HPV-DNA TEST.
Στον ιστότοπο testpap.gov.gr επιλέγοντας το σημείο «Συνεργαζόμενα Κέντρα Διενέργειας Εξετάσεων» μπορείτε να βρείτε, ανά περιοχή, τους παρόχους που συμμετέχουν στο Πρόγραμμα. Οι γυναίκες-δικαιούχοι που δεν έχουν ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση, μπορούν να απευθυνθούν απευθείας σε οποιοδήποτε συνεργαζόμενο με το Πρόγραμμα κέντρο (Δημόσιο ή Ιδιωτικό) και να κλείσουν το ραντεβού τους δίνοντας απλά το ΑΜΚΑ τους.
Βήμα 2ο:
Μετά την ολοκλήρωση των εξετάσεων PAP-TEST και HPV-DNA TEST ανάλογα με την εκάστοτε ηλικιακή ομάδα η Μονάδα Φροντίδας Υγείας (Δημόσια ή Ιδιωτική) που διενέργησε τη δειγματοληψία εκδίδει τα αποτελέσματα, τα παραδίδει στη δικαιούχο και την ενημερώνει για τα βήματα Προσυμπτωματικού Ελέγχου, που θα ενδείκνυται να ακολουθεί.
Ανάλογα με το αποτέλεσμα, η γυναίκα θα λάβει, εφόσον έχει ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση, sms ή email με τα ηλεκτρονικά παραπεμπτικά, διάρκειας 3 μηνών έκαστο, για τη διενέργεια κολποσκόπησης και βιοψίας αναλόγως των αρχικών ευρημάτων. Τόσο οι γυναίκες με άυλη όσο και εκείνες που δεν έχουν ενεργοποιήσει την άυλη, μπορούν να κλείσουν ραντεβού σε κάποιο από τα συνεργαζόμενα κέντρα , χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση και ανεξάρτητα από το αν είναι ασφαλισμένες ή ανασφάλιστες.
Βήμα 3ο:
Οι γυναίκες δικαιούχοι ενημερώνονται για το αποτέλεσμα της κολποσκόπησης και της βιοψίας από τον Γυναικολόγο Ιατρό που έκανε την εξέταση της Κολποσκόπησης και έλαβε το δείγμα της Βιοψίας.
Η Ελλάδα έχει υιοθετήσει τους στόχους του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας που οφείλεται στον ιό HPV που έχει ως βασική επιδίωξη:
α) τον εμβολιασμό του 90% των κοριτσιών ηλικίας έως 15 ετών με το εμβόλιο κατά του ιού HPV,
β) την αύξηση των εμβολιασμών των αγοριών,
γ) τη συμμετοχή του 70% των γυναικών στο πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου (τα προγράμματα αυτά ξεκινούν τώρα και συνεχίζουν σε βάθος χρόνου, δεν γίνονται μια κι έξω) και
δ) την πρόσβαση σε έγκαιρη και κατάλληλη θεραπεία για τουλάχιστον του 90% των γυναικών με προ καρκινικές αλλοιώσεις ή καρκίνο του τραχήλου που θα ανιχνευθούν από το πρόγραμμα. Αξίζει να σημειωθεί ότι ήδη από την τελευταία χρονιά (2023) διαφαίνεται αύξηση του ποσοστού εμβολιασμού κατά του ιού HPV κατά 239% σε σχέση με το 2017 και 147% σε σχέση με το 2019.
Το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» εντάσσεται στο πλαίσιο μιας ευρύτερης και ολοκληρωμένης στρατηγικής για την πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, ο οποίος εκτός από τις δωρεάν προληπτικές εξετάσεις, περιλαμβάνει και δωρεάν εμβολιασμό κατά του ιού HPV. Έτσι, έχει επεκταθεί ο εμβολιασμός και στα αγόρια, και καλύπτεται ήδη για το 2024, και θα συνεχίσει και για τα επόμενα χρόνια.
Πηγή: Υπουργείο Υγείας