Του Τάκη Μαραλέτου

Ο κλειστός προϋπολογισμός του ΕΟΠΥΥ για τις τεχνολογίες διαβήτη αυξήθηκε από 60 εκατ. ευρώ το 2017 σε 89,9 εκατ. ευρώ το 2025. Η αύξηση είναι 49,9% και δεν έφτασε. Οι προμηθευτές επιστρέφουν ακόμη στον ΕΟΠΥΥ πάνω από το ένα πέμπτο της δαπάνης, επειδή η ζήτηση ξεπερνά το όριο.
Αυτό δείχνει μελέτη που παρουσίασαν ερευνητές στο συνέδριο ISPOR Europe 2026, στη Βιέννη, από τις 8 έως τις 11 Νοεμβρίου. Η μελέτη εξετάζει την αποζημίωση των τεχνολογιών διαβήτη στην Ελλάδα από το 2012 έως το 2025.
Το συμπέρασμά της έχει δύο σκέλη. Το σύστημα βελτίωσε πολύ την πρόσβαση των ασθενών. Ο προϋπολογισμός όμως δεν ακολούθησε τη διεύρυνση της κάλυψης και τη ζήτηση.
Τι εξέτασε η μελέτη
Τεχνολογίες διαβήτη λέμε τα μέσα με τα οποία ο ασθενής μετρά το σάκχαρο και παίρνει ινσουλίνη. Η μελέτη τις χωρίζει σε τρεις ομάδες:
- Αναλώσιμα, όπως ταινίες μέτρησης και βελόνες.
- Αντλίες ινσουλίνης, δηλαδή συσκευές που δίνουν ινσουλίνη όλο το 24ωρο.
- Συστήματα καταγραφής γλυκόζης. Ένας αισθητήρας στο δέρμα μετρά το σάκχαρο συνεχώς (CGM) ή όταν ο ασθενής τον σαρώσει (FGM).
Τι αποζημιώνει ο ΕΟΠΥΥ το ορίζει ο ΕΚΠΥ, ο Ενιαίος Κανονισμός Παροχών Υγείας. Οι ερευνητές συνέκριναν τις εκδόσεις του 2012, του 2018 και του 2025.
Το 2017 η Πολιτεία έβαλε ηλεκτρονική συνταγογράφηση και κλειστούς προϋπολογισμούς στα προϊόντα αυτά. Κλειστός προϋπολογισμός σημαίνει ότι ο ΕΟΠΥΥ πληρώνει μέχρι ένα ανώτατο ποσό τον χρόνο. Ό,τι ξεπερνά το ποσό το επιστρέφουν οι προμηθευτές. Η επιστροφή αυτή λέγεται clawback. Η μελέτη ανέλυσε τους προϋπολογισμούς, τα όρια δαπάνης και τα ποσοστά clawback από το 2017 έως το 2025.
Περισσότερη κάλυψη με προϋπολογισμό που αυξάνεται 5% τον χρόνο
Η κάλυψη μεγάλωσε. Το 2012 ο κανονισμός αποζημίωνε κυρίως τα κλασικά αναλώσιμα για τη μέτρηση στο σπίτι. Σήμερα αποζημιώνει αντλίες ινσουλίνης και συστήματα συνεχούς καταγραφής.
Ο προϋπολογισμός μεγάλωσε επίσης, με πιο αργό ρυθμό. Τα 60 εκατ. ευρώ του 2017 έγιναν 89,9 εκατ. ευρώ το 2025. Αυτό αντιστοιχεί σε μέση αύξηση περίπου 5% τον χρόνο, με δικό μας υπολογισμό.
Το clawback έμεινε υψηλό και στις τρεις ομάδες:
| Ομάδα | Clawback |
| Αντλίες ινσουλίνης | 25,1% |
| Αναλώσιμα | 22,6% |
| Συστήματα καταγραφής γλυκόζης | 21,5% |
Στις αντλίες, δηλαδή, οι προμηθευτές επιστρέφουν περίπου ένα στα τέσσερα ευρώ. Οι συγγραφείς διαβάζουν το στοιχείο ως ένδειξη ότι η αύξηση του προϋπολογισμού δεν κάλυψε τη νέα κάλυψη και τη ζήτηση των ασθενών.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για την πολιτική
Το κράτος παίρνει περισσότερη τεχνολογία απ’ όση πληρώνει. Με clawback πάνω από 20%, οι προμηθευτές καλύπτουν τη διαφορά ανάμεσα στη ζήτηση και στον προϋπολογισμό. Για τον ΕΟΠΥΥ το σχήμα είναι βολικό, γιατί η δαπάνη του έχει ανώτατο όριο. Για τον προμηθευτή η πραγματική τιμή πέφτει κάθε φορά που αυξάνονται οι ασθενείς.
Ο προϋπολογισμός δεν συνδέεται με τον αριθμό των ασθενών. Η νέα τεχνολογία κοστίζει πολύ περισσότερο από την παλιά. Σε εκδήλωση του ΣΦΕΕ για τον διαβήτη το 2025, ομιλητής ανέφερε ότι το κόστος του ΕΟΠΥΥ ανά ασθενή το τρίμηνο πήγε από 300 σε 1.400 ευρώ με τη νέα τεχνολογία. Όταν ο κανονισμός ανοίγει την κάλυψη και ο προϋπολογισμός ανεβαίνει 5% τον χρόνο, το clawback μεγαλώνει αναγκαστικά.
Το σχήμα έχει κινδύνους σε βάθος χρόνου. Η εκτίμηση είναι δική μας. Ένας προμηθευτής που επιστρέφει το ένα τέταρτο των εσόδων του έχει λόγο να καθυστερήσει τα νεότερα μοντέλα στην ελληνική αγορά. Οι μικρότερες εταιρείες αντέχουν λιγότερο. Η μελέτη εξετάζει ρητά τη βιωσιμότητα του συστήματος και αυτό είναι το σημείο που την απειλεί.
Ο κλειστός προϋπολογισμός βλέπει μόνο το κόστος. Η καλύτερη ρύθμιση του σακχάρου μειώνει τις επιπλοκές και τις νοσηλείες. Η εξοικονόμηση αυτή δεν μπαίνει στον προϋπολογισμό των τεχνολογιών. Δεν τη μετρά ούτε η μελέτη.
Η μελέτη έχει όρια.
•Τεκμηριώνει την καλύτερη πρόσβαση με τους κανονισμούς. Αριθμό ασθενών ανά τεχνολογία δεν βρήκαμε στην περίληψη.
•Δίνει ποσά σε τρέχουσες τιμές. Ο πληθωρισμός της περιόδου μικραίνει την πραγματική αύξηση του προϋπολογισμού.
•Δεν έχει κλινικά αποτελέσματα, όπως ρύθμιση σακχάρου ή νοσηλείες.
•Η περίληψη δεν διευκρινίζει σε ποια χρονιά αντιστοιχεί κάθε ποσοστό clawback.
Τα ανοιχτά ερωτήματα
1.Θα ακολουθήσει ο προϋπολογισμός των επόμενων ετών τη διεύρυνση που έφερε ο ΕΚΠΥ του 2025;
2.Θα δημοσιεύσει ο ΕΟΠΥΥ πόσοι ασθενείς χρησιμοποιούν κάθε τεχνολογία και με ποιο αποτέλεσμα;
3.Μπορεί ένα μέρος του προϋπολογισμού να συνδεθεί με αποτελέσματα, για παράδειγμα με λιγότερες νοσηλείες;
Οι συγγραφείς γράφουν καθαρά ότι η αύξηση του προϋπολογισμού δεν κάλυψε τη διεύρυνση της κάλυψης. Με clawback πάνω από 20% και στις τρεις ομάδες, μένει να φανεί πόσο καιρό θα καλύπτουν τη διαφορά οι προμηθευτές.
