Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των Ηνωμένων Πολιτειών (FDA) ενέκρινε την Προσαρμοστική Εν Τω Βάθει Διέγερση του Εγκεφάλου (aDBS), την οποία ανέπτυξαν ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ. Πρόκειται για μια νέα, πιο αποτελεσματική εκδοχή της χειρουργικής εν τω βάθει εγκεφαλικής διέγερσης (DBS), που υπόσχεται να αλλάξει ριζικά την θεραπεία των ασθενών με νόσο του Πάρκινσον.
Η νόσος του Πάρκινσον είναι μια χρόνια νευροεκφυλιστική νόσος, κατά την οποία η απώλεια νευρικών κυττάρων σε μια συγκεκριμένη περιοχή του εγκεφάλου οδηγεί σε προβλήματα στον έλεγχο της κίνησης και πλήττει την ικανότητα του ασθενή να ανταπεξέλθει σε βασικές λειτουργίες της καθημερινής ζωής.
Τα κύρια συμπτώματα της νόσου του Parkinson είναι η βραδυκινησία, η μυϊκή δυσκαμψία που δημιουργεί πόνο, ο τρόμος και τα προβλήματα ισορροπίας. Τα ακριβή αιτία της νόσου δεν είναι γνωστά, ωστόσο θεωρείται ότι περιλαμβάνουν ένα συνδυασμό γενετικών, περιβαλλοντικών και ηλικιακών παραγόντων.
Η αντιμετώπιση της νόσου είναι ιδιαίτερα εξατομικευμένη, καθώς βασίζεται στο προφίλ του κάθε αρρώστου, με τις κινητικές και τις μη κινητικές συνιστώσες, και στις προσδοκίες που έχει ο καθένας για την ποιότητα ζωής του.
Στα αρχικά στάδια, η νόσος αντιμετωπίζεται σε μεγάλο βαθμό με επιτυχία με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή για την υποκατάσταση του ελλείμματος της ντοπαμίνης, ιδιαίτερα όσον αφορά τις κινητικές εκδηλώσεις. Σε πιο προχωρημένα στάδια, όταν οι ασθενείς δεν ανταποκρίνονται πλέον στην φαρμακευτική αγωγή, πραγματοποιείται η εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση (DBS).
Εν τω Βάθει Εγκεφαλική Διέγερση (DBS), ο βηματοδότης του εγκεφάλου
Η πρώτη επίσημη εφαρμογή της εν τω βάθει διέγερση του εγκεφάλου (DBS) πραγματοποιήθηκε το 2003, στη Γκρενόμπλ της Γαλλίας, από τον νευροχειρουργό AlimLouis Benabid και τον νευρολόγο Pierre Pollak, με πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα για τον ασθενή.
Το DBS αποτελεί ένα τύπο χειρουργείου του εγκεφάλου κατά το οποίο ένα λεπτό καλώδιο (ηλεκτρόδιο) τοποθετείται σε κάποια εν τω βάθει περιοχή του εγκεφάλου. Το ηλεκτρόδιο συνδέεται με μια βηματοδοτική συσκευή που τοποθετείται κάτω από το δέρμα στην περιοχή του θώρακα. Η περιοχή στέλνει συνεχή ηλεκτρικά σήματα σε μια περιοχή του εγκεφάλου, η οποία ελέγχει τις κινήσεις. Ο ερεθισμός αυτής της περιοχής μπορεί να βελτιώσει τα διαστήματα OFF και να μειώσει τις δυσκινησίες.
Σύμφωνα με μελέτες, η μέθοδος DBS προσφέρει βελτίωση κατά μέσο όρο 73% των κινητικών συμπτωμάτων, 58% μείωση της φαρμακευτικής αγωγής και 67% των δυσκινησιών. Ωστόσο, η εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση δε θεραπεύει τη νόσο του Πάρκινσον ούτε σταματάει την εξέλιξή της.
Τι είναι η εν τω βάθει διέγερση του εγκεφάλου-τι προσφέρει στους ασθενείς με Πάρκινσον
Στη νόσο του Πάρκινσον, τα κυκλώματα του εγκεφάλου που συντονίζουν την κίνηση αρχίζουν να ελαττώνονται, προκαλώντας συμπτώματα όπως τρόμο, δυσκαμψία και αργές κινήσεις. Μία από τις υποκείμενες αιτίες είναι μια ανωμαλία σε έναν τύπο ηλεκτρικής δραστηριότητας στον εγκέφαλο, που ονομάζονται κύματα βήτα. Η εν τω βάθει διέγερση του εγκεφάλου στέλνει ένα ηλεκτρικό σήμα που διορθώνει τα μη φυσιολογικά κύματα βήτα.
Σε πολλά εκατομμύρια ασθενών με νόσο του Πάρκινσον παγκοσμίως, η χειρουργική εν τω βάθει διέγερση του εγκεφάλου έχει προσφέρει σημαντική ανακούφιση από τα επώδυνα συμπτώματα. Για ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών όμως η συγκεκριμένη τεχνική, είτε δεν έχει τα επιθυμητά αποτελέσματα, είτε εμφανίζει σημαντικές παρενέργειες.
Σε αντίθεση με το παραδοσιακό DBS, το οποίο περιλαμβάνει εμφύτευση ηλεκτροδίων σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου για τη παροχή συνεχούς ηλεκτρικής διέγερσης, το aDBS προσαρμόζεται σε πραγματικό χρόνο με βάση την εγκεφαλική δραστηριότητα του ασθενούς και ανταποκρίνεται με ακριβείς ηλεκτρικούς παλμούς για να αποτρέψει τη δυσκαμψία και τις ακούσιες κινήσεις.Η πρωτοποριακή αυτή τεχνολογία παρέχει διέγερση ακριβώς όταν απαιτείται,μπορεί να αυξήσει ή να μειώσει τη διέγερση ανάλογα με τα συμπτώματα που ανιχνεύονται, όπως ο τρόμος ή η βραδυκινησία, βελτιώνοντας δυνητικά τα θεραπευτικά αποτελέσματα, μειώνοντας τις παρενέργειες και εξασφαλίζοντας στους ασθενείς μια πιο βελτιωμένη ποιότητα ζωής.
«Η προσαρμοστική εν τω βάθει διέγερση του εγκεφάλου πρόκειται να φέρει επανάσταση στην προσέγγιση της θεραπείας για ασθενείς με νόσο του Πάρκινσον. Η εξατομικευμένη φροντίδα που μπορούμε να επιτύχουμε μέσω της αυτόματης προσαρμογής ωφελεί σημαντικά τους ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία, καθώς μπορεί να προσαρμόζεται στις εξελισσόμενες ανάγκες τους», δήλωσε η Δρ. Helen Bronte-Stewart, MD, MSE, επικεφαλής της ερευνητική ομάδας και διευθύντρια του τμήματος Νευρολογίας, Νευρολογικών Επιστημών και Νευροτροποποίησης στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Στάνφορντ .
Σύμφωνα με τους ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, η προσαρμοστική εν τω βάθει διέγερση του εγκεφάλου αποτελεί μια καινοτόμα εξατομικευμένη θεραπεία, η οποία σηματοδοτεί μια σημαντική πρόοδο στην ιατρική τεχνολογία για τη φροντίδαεκατομμυρίων ασθενών παγκοσμίως με νόσο του Πάρκινσον.
Πηγή: Stanford Medicine