Ποιο κομμάτι της επερώτησης που κατέθεσαν 13 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ/ Προοδευτική Συμμαχία έκανε τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο να αντιδράσει έντονα κάνοντας λόγο για «ξεκάθαρη ιδεολογική τοποθέτηση και πολιτική επιλογή υπέρ της αποσύνδεσης του φαρμάκου από το φυσικό φαρμακείο» και που το ανώτατο όργανο εκπροσώπησης των φαρμακοποιών θεωρεί ότι μέσα από τέτοιου είδους παρεμβάσεις εξυπηρετούνται «ενοχλημένα συμφέροντα».
Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
Τα Μη (ή μη υποχρεωτικώς) Συνταγογραφούμενα Φάρμακα και η εκτόξευση των τιμών τους στην ελληνική αγορά τα τελευταία χρόνια (ειδικά το τελευταίο διάστημα) ήταν το θέμα επερώτησης που κατέθεσε στη Βουλή προς τους Υπουργούς Υγείας και Ανάπτυξης στις 19 Ιουνίου ο βουλευτής Ηρακλείου Τομεάρχης Οικονομικών & Ανάπτυξης της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ – Π.Σ. κ. Χ. Χάρης Μαμουλάκης με την υπογραφή άλλων 12 βουλευτών του κόμματος και συγκεκριμένα των Ανδρέα Παναγιωτόπουλου, Διονύσιου – Χαράλαμπου Καλαματιανού, Καλλιόπης Βέττα, Γιώργου Γαβρήλου, Ειρήνης Δούρου, Μαρίνας Κοντότολη, Αλέξανδρου Μεϊκόπουλου, Κωνσταντίνου Μπάρκα, Κατερίνας Νοτοπούλου.
Στην επερώτηση, όπου τίθεται ως θέμα το ότι «οι πολίτες συνεχίζουν να πληρώνουν τις υπέρογκες ανατιμήσεις και την ασυμμετρία στην αγορά Μη Συνταγογραφούμενων Φαρμάκων», σημειώνεται ότι «η αγορά των Μη Συνταγογραφούμενων Φαρμάκων, η οποία περιλαμβάνει σκευάσματα πρώτης ανάγκης και καθημερινής χρήσης, όπως αναλγητικά, αντιπυρετικά, αντιφλεγμονώδη και αποσυμφορητικά έχει εξελιχθεί σε πεδίο ανεξέλεγκτων επιβαρύνσεων για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς».
Με την επερώτηση τονίζεται ότι «τα συγκεκριμένα προϊόντα διατίθενται εκτός των μηχανισμών δημόσιας αποζημίωσης του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης (ΕΟΠΥΥ) και οποιαδήποτε αύξηση στην τιμή τους μετακυλίεται άμεσα, καθολικά και στο 100%, στην ιδιωτική δαπάνη των νοικοκυριών. Επίσης, γίνεται αναφορά στα πρόσφατα στοιχεία που βλέπουν το φως της δημοσιότητας και αναδεικνύουν μια ζοφερή πραγματικότητα, καθώς οι τιμές σε βασικές κατηγορίες φαρμάκων καταγράφουν κατά την τελευταία περίοδο εκρηκτικές αυξήσεις, οι οποίες εμφανίζονται προκλητικά δυσανάλογες, τόσο σε σχέση με τον γενικό πληθωρισμό, όσο και με την εξέλιξη του πραγματικού κόστους παραγωγής.
Το πιο εξόφθαλμο ωστόσο στοιχείο, που αποκαλύπτει το μέγεθος της εγχώριας αισχροκέρδειας, είναι η χαοτική απόκλιση των τιμών, σε σχέση με πολλές χώρες της υπόλοιπης Ευρώπης. Η σύγκριση με ευρωπαϊκές αγορές –ακόμη και με χώρες με ασύγκριτα υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία, η Γερμανία, ή η Γαλλία, καταδεικνύει μια προκλητική πραγματικότητα, καθώς βασικά σκευάσματα πρώτης ανάγκης (όπως η παρακεταμόλη ή η ιβουπροφαίνη), τα οποία στο εξωτερικό διατίθενται σε τιμές υποπολλαπλάσιες, ακόμη και κάτω από τα 0,50 ευρώ ανά συσκευασία, στην Ελλάδα καταγράφουν τιμές έως και τετραπλάσιες ή πενταπλάσιες.
Επισημαίνεται επίσης και το ότι το 2017, ήταν η χρονιά που δημιουργήθηκε ένα νέο θεσμικό πλαίσιο για τη διαμόρφωση της τελικής λιανικής τιμής των ΜΗΣΥΦΑ. Η βασική οικονομική και πολιτική παραδοχή της τότε ρύθμισης ωστόσο ήταν το γεγονός, ότι η ενίσχυση του ανταγωνισμού σε όλα τα επίπεδα της αλυσίδας αξίας (παραγωγή – χονδρική διανομή – λιανική διάθεση) θα λειτουργούσε ως αυτοδιορθωτικός μηχανισμός συγκράτησης των τιμών, προς όφελος του καταναλωτή, με την ταυτόχρονη διατήρηση των «ενδεικτικών τιμών» από την Πολιτεία, ως σαφές σημείο αναφοράς και κοινωνικού ελέγχου. Η καινοτόμος ρυθμιστική αυτή φιλοσοφία όμως προϋπέθετε την ύπαρξη ενός κράτους-εγγυητή, ενός ισχυρού ελεγκτικού μηχανισμού, που θα εμπόδιζε τη δημιουργία ολιγοπωλίων και θα πατούσε αμείλικτα κάθε προσπάθεια εναρμονισμένων πρακτικών. Δυστυχώς, η ανοχή της Κυβέρνησης σε δομικές στρεβλώσεις της αγοράς και η συστηματική άρνησή της να ενεργοποιήσει τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, μετέτρεψαν την απελευθέρωση σε ασυδοσία».
Ο Χάρης Μαμουλάκης καυτηριάζει την έλλειψη συνθηκών πραγματικού ανταγωνισμού, επάρκειας πληροφόρησης της Διοίκησης για την εξέλιξη των τιμών σε επίπεδο λιανικής και χονδρικής, καθώς και την αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων θεσμικών εργαλείων εποπτείας και ζητάει απαντήσεις σε επτά συγκεκριμένα ερωτήματα με καταληκτικό βεβαίως το ερώτημα «εάν προτίθεται η Κυβέρνηση να λάβει άμεσα ρυθμιστικά και ελεγκτικά μέτρα για τη συγκράτηση των τιμών στα βασικά φάρμακα καθημερινής χρήσης και αν ναι, ποια είναι αυτά;».
Ανάμεσα στα υπόλοιπα ερωτήματα, εκείνο που πυροδότησε την έκρηξη του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου είναι εκείνο που αφορά το κανάλι διάθεσης αυτών των φαρμάκων, όπου ο ΣΥΡΙΖΑ ουσιαστικά προτρέπει την Κυβέρνηση να διευκολύνει την ελεύθερη διάθεσή των ΜΗΣΥΦΑ και από άλλα κανάλια διανομής πέρα από το φαρμακείο.
Ρωτά λοιπόν ο κ. Μαμουλάκης: «Δεδομένου ότι η απουσία εναλλακτικών καναλιών διάθεσης (πέραν του φαρμακείου) φαίνεται να περιορίζει τη δυνατότητα ενδοκαναλικού ανταγωνισμού τιμών και να ενισχύει την ακαμψία στη διαμόρφωση της τελικής λιανικής τιμής καθώς και ότι η προηγούμενη σχετική ρύθμιση έμεινε “γράμμα κενό”, προτίθεστε να επικαιροποιήσετε το σχετικό πλαίσιο ώστε να διευκολυνθεί η ελεύθερη διάθεση των παραπάνω φαρμάκων και σε άλλα κανάλια διανομής;».
Με αφορμή το συγκεκριμένο ερώτημα ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος στρέφεται κατά του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ ουσιαστικά κατηγορώντας τον ότι μέσα από την κατάθεση αυτής της επερώτησης έρχεται να εξυπηρετήσει συμφέροντα.
Ως βασικό επιχείρημα γι’ αυτό ο ΠΦΣ επικαλείται το γεγονός ότι το κόμμα που όπως λέει δείχνει την πρόθεσή του για διάθεση των ΜΗΣΥΦΑ από eshop, super market και άλλα κανάλια διανομής, δεν επικοινώνησε με τους φαρμακοποιούς για να ενημερωθεί για το θέμα. Αναφέρει συγκεκριμένα:
«Γεννάται εύλογα το ερώτημα: για ποιο λόγο δεν αναζητήσατε προηγουμένως την άποψη και την ενημέρωση της Διοίκησης του Πανελληνίου Φαρμακευτικού Συλλόγου, του θεσμικού εκπροσώπου των 10.700 ελληνικών φαρμακείων, προκειμένου να πληροφορηθείτε τι ακριβώς ισχύει για τα ΜΗΣΥΦΑ, τον τρόπο διάθεσής τους και τον ρόλο που επιτελεί ο φαρμακοποιός στη διασφάλιση της ορθής χρήσης τους;
Αντιθέτως, επιλέξατε να υιοθετήσετε επιχειρήματα και ισχυρισμούς που εδώ και εβδομάδες προβάλλονται από συγκεκριμένη ιστοσελίδα, η οποία έχει αναλάβει συστηματικά και εργολαβικά την απαξίωση και τη στοχοποίηση του αυτοαπασχολούμενου φαρμακοποιού, αναπαράγοντας αφηγήματα που εξυπηρετούν συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα.
Συμφέροντα που δεν κρύβουν πλέον την επιδίωξή τους να μετατρέψουν το φάρμακο σε απλό εμπορικό προϊόν, να δημιουργήσουν αλυσίδες και δίκτυα ελέγχου της φαρμακευτικής αγοράς και τελικά να υποκαταστήσουν τον επιστημονικό ρόλο του φαρμακοποιού με λογικές και όρους εμπορικής εκμετάλλευσης».
Ο ΠΦΣ θεωρεί πως η στάση του ΣΥΡΙΖΑ είναι αντιφατική και τελικά εξυπηρετεί συμφέροντα.
«Είναι τουλάχιστον αντιφατικό να εμφανίζεστε σήμερα ως υπερασπιστές της συγκράτησης των τιμών των ΜΗΣΥΦΑ, που αποτελεί για εμάς διαχρονική διεκδίκηση, όταν η απελευθέρωση της χονδρικής τιμής των μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων πραγματοποιήθηκε επί δικής σας διακυβέρνησης. Είναι προφανές ότι με το ερώτημά σας αυτοαναιρείτε τις ίδιες τις πολιτικές επιλογές που εφαρμόσατε ως κυβέρνηση.
Το ακόμη πιο ανησυχητικό όμως είναι, ότι πίσω από τον δήθεν προβληματισμό για τις τιμές των ΜΗΣΥΦΑ, αναδεικνύεται μία ξεκάθαρη ιδεολογική τοποθέτηση και πολιτική επιλογή υπέρ της αποσύνδεσης του φαρμάκου από το φυσικό φαρμακείο και της εμπορευματοποίησης του φαρμάκου.
Οφείλουμε να σας υπενθυμίσουμε ότι τα ΜΗΣΥΦΑ είναι φάρμακα και όχι κοινά καταναλωτικά προϊόντα τα οποία μπορούν να αντιμετωπίζονται ως προϊόντα ραφιού. Η ασφαλής διάθεσή τους προϋποθέτει την παρουσία, την ευθύνη και την επιστημονική καθοδήγηση του επιστήμονα φαρμακοποιού.
Αυτό το γνωρίζουν όλοι, οι κάτοικοι των απομακρυσμένων νησιών, των ακριτικών και ορεινών περιοχών και των γειτονιών των μεγάλων πόλεων, όπου ο φαρμακοποιός αποτελεί συχνά τον μοναδικό λειτουργό της υγείας και το ελληνικό φαρμακείο τη μοναδική άμεσα προσβάσιμη δομή πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.
Το ελληνικό φαρμακείο δεν είναι ένα επιχειρηματικό μοντέλο προς άλωση. Είναι ένας θεσμός κοινωνικής συνοχής και δημόσιας υγείας, που εξυπηρετεί καθημερινά χιλιάδες πολίτες με συνέπεια, επιστημονική επάρκεια και υψηλό αίσθημα ευθύνης, διασφαλίζοντας την ισότιμη πρόσβαση στο φάρμακο και σε υπηρεσίες υγείας.
Εμείς, οι φαρμακοποιοί της χώρας, αντιλαμβανόμαστε πλέον πλήρως ποια ενοχλημένα συμφέροντα εξυπηρετούνται μέσα από τέτοιου είδους παρεμβάσεις και ποιοι επιδιώκουν να ανοίξουν την κερκόπορτα για την είσοδο επιχειρηματικών σχημάτων, που οραματίζονται τον έλεγχο της αγοράς του φαρμάκου.
Για εμάς το φάρμακο είναι πρωτίστως αγαθό υγείας και κοινωνικής προστασίας».
Κλείνοντας την επιστολή του ο ΠΦΣ τονίζει «Δηλώνουμε ξεκάθαρα ότι ο κλάδος θα σταθεί απέναντι σε κάθε προσπάθεια αποδυνάμωσης του ελληνικού φαρμακείου και απέναντι σε κάθε πολιτική που επιχειρεί να μετατρέψει το φάρμακο από κοινωνικό αγαθό σε αντικείμενο εμπορικής κερδοσκοπίας.
Αν κάποιοι το αντιμετωπίζουν ως ακόμη ένα προϊόν προς εμπορική εκμετάλλευση, ας το πουν ευθέως στους Έλληνες πολίτες και ας αναλάβουν την πολιτική ευθύνη των επιλογών τους».
Διαβάστε εδώ το πλήρες κείμενο της επερώτησης του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ