Η φαρυγγίτιδα είναι μια φλεγμονή του φάρυγγα, της περιοχής που βρίσκεται στο πίσω μέρος του λαιμού, μεταξύ του λάρυγγα και των αμυγδαλών. Προκαλείται συνήθως από ιογενείς ή βακτηριακές λοιμώξεις και εμφανίζεται συχνότερα κατά τους ψυχρότερους μήνες του χειμώνα.
Η φαρυγγίτιδα μπορεί να είναι οξεία ή χρόνια. Η οξεία φαρυγγίτιδα εμφανίζεται ξαφνικά και συνήθως διαρκεί μερικές ημέρες έως μία εβδομάδα.
Η χρόνια φαρυγγίτιδα συνήθως οφείλεται σε αλλεργίες, περιβαλλοντικούς παράγοντες, έκθεση σε ερεθιστικές ουσίες, ή σε επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις.
Αίτια
Ανάλογα με την αιτία που την προκαλεί, η φαρυγγίτιδα μπορεί να είναι ιογενής ή βακτηριδιακή. Στις περισσότερες των περιπτώσεων η φαρυγγίτιδα είναι η ιογενής και υποχωρεί έπειτα από περίπου μία εβδομάδα. Η ιογενής φαρυγγίτιδα αφορά περίπου το 80% των περιπτώσεων και προκύπτει από διάφορους τύπους ιών.
Οι πιο συχνές αιτίες ιογενούς φαρυγγίτιδας είναι ιοί, όπως ο ρινοϊός (κοινό κρυολόγημα), ο ιός της γρίπης, ο κορονοϊός, η λοιμώδης μονοπυρήνωση που προκύπτει από τον ιό Epstein – Barr κ.ά.
Βασική αιτία της βακτηριδιακής φαρυγγίτιδας είναι ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α. Άλλα βακτήρια που είναι υπεύθυνα για την εμφάνισή της είναι ο γονόκοκκος, τα χλαμύδια της πνευμονίας, το μυκόπλασμα κ.ά.
Φαρυγγίτιδα μπορεί επίσης να προκληθεί από ασθένειες της μύτης και των παραρρινίων κόλπων όπως είναι η ρινίτιδα, η ρινοκολπίτιδα ή η ρινική αναπνευστική απόφραξη.
Άλλες πιθανές αιτίες που μπορεί να προκαλέσουν φαρυγγίτιδα είναι κάποιο χημικό, μηχανικό ή θερμικό ερέθισμα, η γαστροεισοφαγική παλινδρόμηση, το κάπνισμα, η λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων, ορισμένα εισπνεόμενα σκευάσματα, κάποια αλλεργική αντίδραση π.χ. στη γύρη, τη μούχλα, τη σκόνη ή τις τρίχες των ζώων.
Η φαρυγγίτιδα είναι μεταδοτική εάν προκαλείται από ιογενή λοίμωξη. Μεταδίδεται μέσω σταγονιδίων, όταν ένα άτομο με τη μόλυνση βήχει ή φτερνίζεται
Συμπτώματα
Ο πονόλαιμος είναι από τα συχνότερα συμπτώματα που οδηγούν τον ασθενή στο γιατρό, ιδιαίτερα κατά τους κρύους μήνες του χρόνου.
Άλλα συχνά συμπτώματα που εκδηλώνει η φαρυγγίτιδα είναι:
• Έντονος βήχας.
• Ξηρότητα και ερεθισμός στον λαιμό.
• Αίσθηση “γρατσουνίσματος” στο λαιμό.
• Πρήξιμο στους αδένες.
• Πρήξιμο στις αμυγδαλές.
• Βραχνή φωνή.
• Δυσκολία στην κατάποση.
Στην περίπτωση ιογενούς φαρυγγίτιδας εκδηλώνονται και άλλα συμπτώματα όπως:
• Πυρετός.
• Βήχας.
• Καταρροή.
• Φτέρνισμα.
• Πόνοι σώματος.
• Πονοκέφαλος.
Διάγνωση
Η διάγνωση της φαρυγγίτιδας στηρίζεται στη λήψη αναλυτικού ιστορικού, στην κλινική εξέταση, στην καλλιέργεια φαρυγγικού επιχρίσματος, στις αιματολογικές εξετάσεις και στην λαρυγγοσκόπηση.
Θεραπεία
Η θεραπεία της φαρυγγίτιδας εξαρτάται από την αιτία που την προκάλεσε. Αν είναι ιογενής συνήθως περνάει με απλά μέτρα όπως αντιφλεγμονώδη φάρμακα, ζεστά ροφήματα, καραμέλες, γαργάρες με αλατόνερο, σπρέι πρόπολης και πολλά υγρά για ανακούφιση.
Εάν η φαρυγγίτιδα προκαλείται από βακτήρια, τότε ο γιατρός θα συνταγογραφήσει αντιβιοτικά.
Πρόληψη
Ορισμένα μέτρα πρόληψης μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης φαρυγγίτιδας. Τα κυριότερα είναι:
• Tακτικό πλύσιμο των χεριών.
• Κατανάλωση άφθονων υγρών.
• Διακοπή καπνίσματος.
• Ισχυρό ανοσοποιητικό σύστημα με ισορροπημένη διατροφή, τακτική άσκηση και επαρκή ύπνο.
• Αποφυγή έκθεσης σε ερεθιστικές ουσίες.
• Αποφυγή άμεσης επαφής με άτομα που πάσχουν από ιογενείς ή βακτηριακές ασθένειες.