Ένα νέο πειραματικό φάρμακο φαίνεται να επεκτείνει σημαντικά τον διαθέσιμο χρόνο για τη θεραπεία του ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου, προσφέροντας ελπίδα σε ασθενείς που μέχρι σήμερα αποκλείονταν από τις καθιερωμένες θεραπείες διάλυσης θρόμβου.
Ρούλα Σκουρογιάννη
Μια πολλά υποσχόμενη θεραπευτική επιλογή για όσους φτάνουν αργά στο νοσοκομείο
Τα πρώτα αποτελέσματα, που παρουσιάστηκαν στο Παγκόσμιο Συνέδριο Εγκεφαλικού 2025 στη Βαρκελώνη, δείχνουν ότι το υπό ανάπτυξη φάρμακο scp776 μπορεί να ωφελήσει ασθενείς που φτάνουν στα επείγοντα κατά μέσο όρο έως και 12 ώρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων, χρονικό σημείο όπου δεν υπάρχει σήμερα εγκεκριμένη θεραπεία.
Γιατί χρειάζονται νέες λύσεις στην αντιμετώπιση του εγκεφαλικού
Οι υπάρχουσες θρομβολυτικές θεραπείες πρέπει να χορηγηθούν μέσα σε λίγες ώρες από την εμφάνιση των συμπτωμάτων. Αυτό σημαίνει ότι πολλοί ασθενείς μένουν χωρίς θεραπεία, είτε γιατί δεν αναγνώρισαν άμεσα τα σημάδια του εγκεφαλικού είτε γιατί ξύπνησαν με συμπτώματα που είχαν ήδη ξεκινήσει αρκετές ώρες νωρίτερα.
Το scp776, που αναπτύσσει η Silver Creek Pharmaceuticals, λειτουργεί με εντελώς διαφορετικό τρόπο: αναστέλλει την απόπτωση, δηλαδή τη διαδικασία αυτοκαταστροφής των τραυματισμένων κυττάρων. Μέσω της στοχευμένης χορήγησης του αυξητικού παράγοντα IGF-1, ενεργοποιεί τους μηχανισμούς επιδιόρθωσης των νευρικών κυττάρων, βοηθώντας τα να επιβιώσουν.
Τα πρώτα αποτελέσματα: κλινικά σημαντική βελτίωση
Σε μελέτη φάσης ΙΙ με 119 ασθενείς, οι οποίοι έφτασαν στο νοσοκομείο περίπου 12 ώρες μετά την εκδήλωση του εγκεφαλικού:
- Το scp776 οδήγησε σε κλινικά σημαντική βελτίωση της νευρολογικής εικόνας σε σύγκριση με placebo.
- Μέχρι την ημέρα εξόδου ή έως την 7η ημέρα, οι ασθενείς που έλαβαν το φάρμακο εμφάνισαν 2,26 βαθμούς καλύτερη επίδοση στη 42βάθμια κλίμακα NIH Stroke Scale.
- Μετά από 90 ημέρες, καταγράφηκε αύξηση 15% στο ποσοστό των ασθενών που ανέκτησαν λειτουργική ανεξαρτησία.
Αν και η διαφορά στην πρώιμη νευρολογική βελτίωση δεν έφτασε το όριο της στατιστικής σημαντικότητας, οι ειδικοί χαρακτηρίζουν τα αποτελέσματα «πολύ ενθαρρυντικά».
Όπως δήλωσε ο Kris Kuchenbecker, Chief Scientific Officer της εταιρείας:
«Είναι εξαιρετικά ελπιδοφόρο να βλέπουμε μια θεραπεία που αξιοποιεί τους ίδιους τους μηχανισμούς αποκατάστασης του εγκεφάλου να βελτιώνει την έκβαση του εγκεφαλικού στην κλινική πράξη».
Fast Track από FDA για επιτάχυνση της ανάπτυξης
Το scp776 έχει ήδη λάβει την ένδειξη Fast Track από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) για την οξεία ισχαιμική εγκεφαλική ισχαιμία που προκαλείται από απόφραξη αρτηριών του εγκεφάλου.
Ο FDA χορηγεί τη συγκεκριμένη διαδικασία σε θεραπείες σοβαρών παθήσεων που καλύπτουν ανεκπλήρωτες ιατρικές ανάγκες, επιταχύνοντας την αξιολόγηση και την πιθανή έγκρισή τους.
Όπως εξήγησε ο K. Kuchenbecker: «Το scp776 αξιοποιεί με στοχευμένο τρόπο τη θεραπευτική δύναμη των αυξητικών παραγόντων, υλοποιώντας επιτέλους την πολλά υποσχόμενη προκλινική έρευνα γύρω από τον IGF-1».
Μια νέα εποχή στη θεραπεία του εγκεφαλικού;
Αν τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν σε μεγαλύτερες κλινικές μελέτες, το scp776 θα μπορούσε να αλλάξει ουσιαστικά το θεραπευτικό τοπίο του εγκεφαλικού, προσφέροντας θεραπεία σε χιλιάδες ασθενείς που σήμερα δεν έχουν καμία επιλογή.
Μια καινοτομία που, ίσως, ανοίξει τον δρόμο για μια νέα γενιά θεραπειών, βασισμένων όχι μόνο στη διάλυση του θρόμβου, αλλά και στην ενίσχυση των ίδιων των μηχανισμών επιδιόρθωσης του εγκεφάλου.