Οι επιστήμονες βρήκαν έναν τρόπο να βοηθήσουν τα «γηρασμένα» κύτταρα του εντέρου να επουλώνονται μόνα τους, αξιοποιώντας θεραπεία CAR T-κυττάρων. Η αγωγή απομακρύνει γηρασμένα (senescent) κύτταρα που επιβραδύνουν την αναγέννηση, επιτρέποντας στον εντερικό φραγμό να επιδιορθώνεται ταχύτερα και να λειτουργεί καλύτερα.
Από τον Μάνο Σιγανό
Μια ανοσοθεραπεία που χρησιμοποιείται κατά του καρκίνου βοήθησε γηρασμένα κύτταρα του εντέρου να αυτοεπιδιορθώνονται και να παραμένουν πιο υγιή για έναν χρόνο.
Πολλοί άνθρωποι διαπιστώνουν ότι τροφές που παλαιότερα απολάμβαναν γίνονται πιο δύσπεπτες όσο μεγαλώνουν. Ένας λόγος μπορεί να είναι οι βλάβες στο εντερικό επιθήλιο, το λεπτό, μονό στρώμα κυττάρων που «ντύνει» το έντερο. Αυτή η επένδυση είναι απαραίτητη για την πέψη και τη συνολική λειτουργία του εντέρου.
Σε φυσιολογικές συνθήκες, το εντερικό επιθήλιο ανανεώνεται πλήρως κάθε τρεις έως πέντε ημέρες. Η γήρανση και η έκθεση σε ακτινοθεραπεία για καρκίνο μπορούν να διαταράξουν αυτή τη διαδικασία, επιβραδύνοντας ή ακόμη και σταματώντας την αναγέννηση. Όταν η ανανέωση «σπάει», μπορεί να αυξηθεί η φλεγμονή και να εμφανιστούν διαταραχές όπως το σύνδρομο διαρρέοντος εντέρου (leaky gut).
Μια νέα στρατηγική για την επιδιόρθωση του γηρασμένου εντέρου
Ερευνητές στο Cold Spring Harbor Laboratory (CSHL) ανέπτυξαν μια νέα μέθοδο για να διεγείρουν την επούλωση και την κυτταρική ανάπτυξη στο έντερο. Η προσέγγισή τους βασίζεται στη θεραπεία CAR T-κυττάρων, μια μορφή ανοσοθεραπείας που έχει γίνει γνωστή για την επιτυχία της σε ορισμένες μορφές καρκίνου.
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτή η στρατηγική θα μπορούσε, μελλοντικά, να στηρίξει κλινικές δοκιμές που θα στοχεύουν στη βελτίωση της υγείας του εντέρου σε ανθρώπους με ηλικιακή έκπτωση της εντερικής λειτουργίας.
Απομάκρυνση «γηρασμένων» κυττάρων και νόσοι της ηλικίας
Τα νέα ευρήματα βασίζονται σε προηγούμενη δουλειά της επίκουρης καθηγήτριας του CSHL Corina Amor Vegas, η οποία εστιάζει στην κυτταρική γήρανση. Καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν, τα γηρασμένα κύτταρα συσσωρεύονται σε όλο το σώμα. Αυτά τα κύτταρα δεν διαιρούνται πλέον, αλλά ούτε πεθαίνουν, με αποτέλεσμα να παραμένουν στους ιστούς και να διαταράσσουν τη φυσιολογική λειτουργία τους.
Τα γηρασμένα κύτταρα έχουν συσχετιστεί με πολλές παθήσεις που σχετίζονται με την ηλικία, μεταξύ των οποίων ο διαβήτης και η άνοια.
Σε προηγούμενες μελέτες, η Amor Vegas και η ομάδα της δημιούργησαν εξειδικευμένα ανοσοκύτταρα, τα anti-uPAR CAR T cells, τα οποία αφαίρεσαν επιλεκτικά γηρασμένα κύτταρα σε ποντίκια, οδηγώντας σε σημαντικές βελτιώσεις στη μεταβολική υγεία.
Δοκιμή της ανοσοθεραπείας σε νεαρά και ηλικιωμένα ποντίκια
Στη συνέχεια, οι ερευνητές εξέτασαν αν η απομάκρυνση των γηρασμένων κυττάρων μπορεί να αποκαταστήσει την ικανότητα του εντέρου να επουλώνεται. Η Amor Vegas συνεργάστηκε με τον επίκουρο καθηγητή Semir Beyaz και τον μεταπτυχιακό φοιτητή Onur Eskiocak. Η ομάδα χορήγησε CAR T-κύτταρα απευθείας στο έντερο νεαρών αλλά και ηλικιωμένων ποντικιών.
Τα αποτελέσματα ήταν σταθερά και στις δύο ηλικιακές ομάδες.
«Και στις δύο περιπτώσεις βλέπουμε πραγματικά σημαντικές βελτιώσεις», λέει η Amor Vegas. «Απορροφούν καλύτερα τα θρεπτικά συστατικά. Έχουν πολύ λιγότερη φλεγμονή. Όταν ερεθίζονται ή τραυματίζονται, η επιθηλιακή επένδυση μπορεί να αναγεννάται και να επουλώνεται πολύ πιο γρήγορα».
Καλύτερη αποκατάσταση μετά από βλάβες ακτινοβολίας
Το σύνδρομο διαρρέοντος εντέρου επηρεάζει συχνά καρκινοπαθείς που υποβάλλονται σε ακτινοθεραπεία στην πύελο ή στην κοιλιά. Για να αναπαραστήσουν αυτή τη βλάβη, οι ερευνητές εξέθεσαν ποντίκια σε ακτινοβολία που τραυμάτισε τα επιθηλιακά κύτταρα του εντέρου.
Τα ποντίκια που έλαβαν θεραπεία με CAR T-κύτταρα ανάρρωσαν πολύ πιο αποτελεσματικά σε σχέση με εκείνα που δεν έλαβαν την αγωγή. Σημαντικό είναι ότι μία μόνο δόση φάνηκε να στηρίζει τη βελτιωμένη εντερική υγεία για τουλάχιστον έναν χρόνο.