Η σύγκρουση που εξαπλώνεται στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να προκαλέσει ελλείψεις σε βασικά φάρμακα στο Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά μπορεί να επηρεάσει τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, προειδοποιούν φαρμακοποιοί.
Από τον Μάνο Σιγανό
Η Ένωση Ανεξάρτητων Φαρμακείων (Independent Pharmacies Association – IPA) δήλωσε ότι η κρίση μπορεί να επηρεάσει τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, καθώς καθιστά πιο δύσκολη την προμήθεια πρώτων υλών για την παραγωγή φαρμάκων, αυξάνει το ενεργειακό κόστος και προκαλεί καθυστερήσεις στις μεταφορές.
Σύμφωνα με τη διευθύνουσα σύμβουλο της οργάνωσης, Δρ. Leyla Hannbeck, φάρμακα όπως αντιυπερτασικά, παυσίπονα και αντικαταθλιπτικά αντιμετωπίζουν ήδη προβλήματα στην προμήθεια.
Όπως προειδοποίησε, η σύγκρουση – που ξεκίνησε με αμερικανικά πλήγματα στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου και στη συνέχεια επεκτάθηκε σε Ισραήλ, Λίβανο, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Μπαχρέιν, Συρία και Ιράκ – μπορεί να επιδεινώσει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.
«Φαρμακεία σε ολόκληρη τη χώρα αναφέρουν ότι οι ελλείψεις φαρμάκων επιδεινώνονται», δήλωσε η ίδια.
«Η συνεχιζόμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αυξάνει τον κίνδυνο νέων ελλείψεων, καθώς οι φαρμακευτικές πρώτες ύλες γίνονται πιο δύσκολο να βρεθούν, το ενεργειακό κόστος αυξάνεται και οι καθυστερήσεις στις μεταφορές πολλαπλασιάζονται».
Κάλεσε μάλιστα την κυβέρνηση να αναλάβει άμεσα δράση, πριν οι πιέσεις αυτές οδηγήσουν σε σοβαρά προβλήματα για τους ασθενείς.
Ανησυχία για τα Στενά του Ορμούζ
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πιθανή διαταραχή στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, μια κρίσιμη εμπορική δίοδο στον Περσικό Κόλπο από την οποία διέρχονται μεγάλες ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η κίνηση πλοίων μέσω του στενού διακόπηκε αυτή την εβδομάδα, αφού ιρανικές δυνάμεις απείλησαν ότι θα «πυρπολήσουν» οποιοδήποτε πλοίο περάσει από την περιοχή.
Ένας παρατεταμένος αποκλεισμός θα μπορούσε να οδηγήσει σε εκτόξευση των ενεργειακών λογαριασμών, των τιμών προϊόντων και του πληθωρισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Κίνδυνος για την εφοδιαστική αλυσίδα φαρμάκων
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι διαταραχές στο εμπόριο ενδέχεται να επηρεάσουν και την προμήθεια φαρμάκων.
Ο Mark Samuels, διευθύνων σύμβουλος του οργανισμού Medicines UK, που εκπροσωπεί κατασκευαστές φαρμάκων, δήλωσε:
«Μέχρι στιγμής η διαταραχή στον εφοδιασμό φαρμάκων στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι περιορισμένη. Ωστόσο, όσο συνεχίζεται η σύγκρουση, ο κίνδυνος για την ομαλή τροφοδοσία αυξάνεται».
Όπως εξήγησε, οι εταιρείες παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, αλλά σε μια ταχέως μεταβαλλόμενη κατάσταση υπάρχει πάντα πιθανότητα καθυστερήσεων, αιφνίδιων διακοπών και αυξημένου κόστους.
Τα περισσότερα φάρμακα φτάνουν στο Ηνωμένο Βασίλειο μέσω θαλάσσιων μεταφορών, γεγονός που σημαίνει ότι τυχόν προβλήματα στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να προκαλέσουν καθυστερήσεις.
Εάν η κρίση διαρκέσει, το αυξημένο λειτουργικό κόστος για τα γενόσημα φάρμακα (off-patent medicines) θα μπορούσε να πλήξει ιδιαίτερα τους κατασκευαστές, οδηγώντας είτε σε ελλείψεις είτε σε αύξηση των τιμών.
Η πλειονότητα των φαρμάκων είναι γενόσημα
Περίπου το 85% των συνταγογραφούμενων φαρμάκων που χρησιμοποιούνται από ασθενείς του NHS είναι γενόσημα, δηλαδή μη επώνυμα φάρμακα που μπορούν να παραχθούν φθηνότερα.
Ο Gareth Jones, διευθυντής εξωτερικών υποθέσεων της National Pharmacy Association (NPA), δήλωσε:
«Η κατάσταση είναι αβέβαιη και εξελίσσεται γρήγορα. Τα φαρμακεία παρακολουθούν με ανησυχία τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και καλούν την κυβέρνηση να εξετάσει προσεκτικά τις πιθανές επιπτώσεις στην προμήθεια φαρμάκων».
Αν και δεν υπάρχει προς το παρόν άμεση διακοπή στον εφοδιασμό, ένας παρατεταμένος αποκλεισμός θα μπορούσε να προκαλέσει προβλήματα.
Έλλειψη σε πολλά κοινά φάρμακα
Η IPA, που εκπροσωπεί περίπου 5.000 ανεξάρτητα φαρμακεία σε Αγγλία και Ουαλία, ζήτησε επίσης από την κυβέρνηση να αντιμετωπίσει τα ήδη υπάρχοντα προβλήματα στην προμήθεια φαρμάκων.
Σύμφωνα με τη Δρ. Hannbeck, πολλά κοινά φάρμακα βρίσκονται ήδη σε έλλειψη, μεταξύ των οποίων:
- φάρμακα για την αρτηριακή πίεση
- παυσίπονα
- αντικαταθλιπτικά
- φάρμακα ορμονικής θεραπείας υποκατάστασης
Οι βασικοί λόγοι είναι:
- η περιορισμένη διαθεσιμότητα πρώτων υλών
- η αύξηση του κόστους παραγωγής
- το γεγονός ότι τα περισσότερα φάρμακα παράγονται στο εξωτερικό
Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα είναι το σύστημα αποζημίωσης φαρμάκων στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το NHS αποζημιώνει τα φαρμακεία με προκαθορισμένες τιμές. Αυτό σημαίνει ότι όταν οι τιμές αγοράς αυξάνονται λόγω ελλείψεων, τα φαρμακεία συχνά καταλήγουν να πληρώνουν τη διαφορά από την τσέπη τους.
«Χρειάζεται ριζική μεταρρύθμιση», τόνισε η Hannbeck.
«Πρέπει να ενισχυθεί η εγχώρια παραγωγή φαρμάκων, να διασφαλιστούν βιώσιμες τιμές και να ενισχυθούν οι αλυσίδες εφοδιασμού ώστε να προστατευθούν οι ασθενείς».