Ομοσπονδιακός δικαστής των ΗΠΑ πάγωσε τη Δευτέρα (16/3) κρίσιμες πτυχές της στρατηγικής του Υπουργού Υγείας, Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, για τη ριζική αναθεώρηση της εμβολιαστικής πολιτικής της χώρας.
Η απόφαση αφορά την προσπάθεια μείωσης των συνιστώμενων εμβολίων για παιδιά, καθώς και την αμφιλεγόμενη αναδιάρθρωση της ομοσπονδιακής συμβουλευτικής επιτροπής εμβολιασμών.
Ο δικαστής, Μπράιαν Μέρφι, της Βοστώνης δικαίωσε την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής και άλλες ιατρικές ενώσεις, οι οποίες υποστήριξαν ότι οι ρυθμιστικές αρχές ενήργησαν παράνομα προκειμένου να εξυπηρετήσουν την ατζέντα του Κένεντι. Οι οργανώσεις προειδοποίησαν ότι οι προτεινόμενες αλλαγές θα οδηγούσαν σε κατακόρυφη πτώση των εμβολιαστικών ποσοστών, θέτοντας σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
Παράνομη η σύνθεση της επιτροπής εμπειρογνωμόνων
Η απόφαση του Μέρφι ανάγκασε τη Συμβουλευτική Επιτροπή Πρακτικών Εμβολιασμού (ACIP) να αναβάλει την προγραμματισμένη για την Τετάρτη (18/3) συνεδρίασή της. Ο δικαστής κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η επιτροπή δεν είχε συγκροτηθεί νόμιμα, ακυρώνοντας τον διορισμό των 13 μελών που είχε επιλέξει ο Κένεντι.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί σημαντικό πλήγμα στο σχέδιο του Κένεντι για ένα «συρρικνωμένο» εμβολιαστικό πρόγραμμα. Ο Κένεντι, γνωστός για την πολυετή αντιεμβολιαστική του δράση, διορίστηκε πέρυσι από τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στο τιμόνι του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικών Υπηρεσιών (HHS).
«Επί δεκαετίες, οι ΗΠΑ επικεντρώθηκαν στην εξάλειψη ασθενειών μέσω εμβολίων που αναπτύχθηκαν με επιστημονικές μεθόδους, κατοχυρωμένες νομικά μέσω αυστηρών διαδικασιών», σημείωσε ο Μέρφι, συμπληρώνοντας πως υπό τη διοίκηση Κένεντι, η κυβέρνηση αγνόησε αυτές τις μεθόδους, υπονομεύοντας την ακεραιότητα των αποφάσεών της.
Ακυρώνονται οι αποφάσεις για την υποβάθμιση των εμβολιασμών
Οι ενάγοντες υποστήριξαν ότι το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) ενήργησε παράνομα στις 5 Ιανουαρίου, όταν περιέκοψε τον αριθμό των συνιστώμενων παιδικών εμβολίων σε μόλις 11, υποβαθμίζοντας τις συστάσεις για έξι ασθένειες, μεταξύ των οποίων ο ροταϊός, η γρίπη και η ηπατίτιδα Α.
Ο δικαστής έκρινε ότι το CDC δεν είχε την εξουσία να αλλάξει μονομερώς το πρόγραμμα χωρίς τη διαβούλευση με την ACIP. Παράλληλα, τόνισε ότι η ίδια η επιτροπή δεν πληρούσε πλέον τις νομικές προϋποθέσεις περί «ισορροπημένης εκπροσώπησης», καθώς ο Κένεντι είχε αντικαταστήσει και τους 17 ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες με πρόσωπα που ευθυγραμμίζονται με τις απόψεις του.
Σύμφωνα με τον Μέρφι, από τα 15 τρέχοντα μέλη της επιτροπής, η πλειοψηφία εμφανίζεται «εμφανώς ακατάλληλη», καθώς μόνο έξι διαθέτουν ουσιαστική εμπειρία στα εμβόλια. Ως εκ τούτου, προηγούμενες ψηφοφορίες για την υποβάθμιση του εμβολίου της ηπατίτιδας Β σε νεογνά και των εμβολίων COVID-19 κρίθηκαν άκυρες.
Αντιδράσεις και η επόμενη μέρα στην υγεία
Η απόφαση προκάλεσε την οργή του Λευκού Οίκου και του Υπουργείου Υγείας, με εκπρόσωπο του HHS να εκφράζει την αισιοδοξία του για την ανατροπή της απόφασης σε δεύτερο βαθμό. Αντίθετα, η επιστημονική κοινότητα πανηγυρίζει.
- Δρ. Νόελ Μπρούερ (Ειδικός εμβολίων): «Η ACIP είχε υποβαθμιστεί τόσο που όλοι άρχισαν να την αγνοούν. Αυτή η απόφαση επαναφέρει τη δημόσια υγεία στον σωστό δρόμο».
- Ρίτσαρντ Χιουζ (Δικηγόρος εναγόντων): «Πρόκειται για μια μεγάλη νίκη της επιστήμης».
Στον αντίποδα, οργανώσεις που πρόσκεινται στο κίνημα “Make America Healthy Again” (MAHA) του Κένεντι έκαναν λόγο για «δικαστική υπέρβαση», υποστηρίζοντας ότι οι αλλαγές ήταν απαραίτητες για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών.
Η στάση των φαρμακοβιομηχανιών και η ανησυχία των παιδιάτρων
Παρά τη δικαστική νίκη, το κλίμα παραμένει ρευστό. Ο δικαστής επέλεξε να μην μπλοκάρει –προς το παρόν– την εντολή του Κένεντι προς το CDC να σταματήσει να συστήνει το εμβόλιο COVID-19 για εγκύους και υγιή παιδιά.
Οι μετοχές εταιρειών όπως η Moderna, η Pfizer και η GSK σημείωσαν μικρή άνοδο μετά την είδηση, όμως η ανησυχία στον κλάδο παραμένει. Την ίδια στιγμή, οι παιδίατροι βρίσκονται στην «πρώτη γραμμή», ερχόμενοι αντιμέτωποι με γονείς που εμφανίζονται όλο και πιο σκεπτικοί, ενώ αρκετές πολιτείες εξετάζουν ήδη νομικές αλλαγές για τη χαλάρωση των υποχρεωτικών εμβολιασμών στα σχολεία.