Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
Η υπάρχουσα βιβλιογραφία καταδεικνύει ότι οι συστάσεις από τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης συγκαταλέγονται στους ισχυρότερους προγνωστικούς παράγοντες αποδοχής και υιοθέτησης εμβολίων.
Μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση που εξέτασε 59 μελέτες στις οποίες συμμετείχαν πάνω από 265.000 συμμετέχοντες διαπίστωσε ότι τα άτομα που έλαβαν σύσταση από πάροχο υγειονομικής περίθαλψης ήταν σημαντικά πιο πιθανό να ξεκινήσουν τον εμβολιασμό σε σύγκριση με εκείνα που δεν το έκαναν, με τα ποσοστά έναρξης να αυξάνονται από περίπου 24% χωρίς σύσταση από πάροχο σε περίπου 60% όταν δόθηκε σύσταση. Οι συστάσεις από παρόχους συνδέθηκαν επίσης με υψηλότερη ολοκλήρωση εμβολιασμού και παρακολούθηση.
Στη λογική ότι αφενός ο εμβολιασμός παραμένει μια από τις πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις δημόσιας υγείας για την πρόληψη λοιμωδών νοσημάτων και τη μείωση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας, ωστόσο, η εμβολιαστική κάλυψη, ιδίως μεταξύ των ενηλίκων, παραμένει κάτω από τους συνιστώμενους στόχους σε πολλές χώρες, αφετέρου η υπάρχουσα βιβλιογραφία, όπως ήδη προαναφέρθηκε, δείχνει ότι οι συστάσεις από τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης αποτελούν έναν από τους ισχυρότερους παράγοντες αποδοχής και υιοθέτησης εμβολίων, η Διεθνής Ομοσπονδία Φαρμακοποιών (FIP) κυκλοφόρησε ένα νέο σύνολο εργαλείων και συνοδευτικό infographic για την επικοινωνία εμβολιασμού για να υποστηρίξει τους φαρμακοποιούς σε αυτόν τους τον ρόλο.
Τα εργαλεία αυτά εστιάζουν σε τρεις βασικούς τομείς επικοινωνίας: επικοινωνία φαρμακοποιού-ασθενούς, φαρμακοποιού-κοινού και φαρμακοποιών-άλλων επαγγελματιών υγείας.
«Η αποτελεσματική επικοινωνία είναι κεντρικής σημασίας για την ικανότητα των φαρμακοποιών να υποστηρίζουν την εμβολιαστική κάλυψη», αναφέρει στο εισαγωγικό σημείωμα του οδηγού της η FIP. «Οι συζητήσεις σχετικά με τα εμβόλια», συνεχίζει, «μπορεί να περιλαμβάνουν την αντιμετώπιση ανησυχιών, τη διόρθωση παραπληροφόρησης, την παροχή σαφών και τεκμηριωμένων συστάσεων και τη συνεργασία με άλλους επαγγελματίες υγείας. Οι δομημένες προσεγγίσεις επικοινωνίας και η πρακτική καθοδήγηση μπορούν να βοηθήσουν τους φαρμακοποιούς να διαχειριστούν αυτές τις συζητήσεις πιο αποτελεσματικά, διατηρώντας παράλληλα την εμπιστοσύνη και προωθώντας τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων».
Υπηρεσίες εμβολιασμού μέσω φαρμακείου υπάρχουν επί του παρόντος, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η FIP σε 56 χώρες. Από αυτές, 44 χώρες αναφέρουν την άδεια χορήγησης εμβολίων σε πολλαπλές ομάδες πληθυσμού. Σε αυτές περιλαμβάνονται βρέφη και παιδιά (0-11 ετών), έφηβοι (12-18 ετών), ενήλικες (άνω των 18 ετών), ηλικιωμένοι ενήλικες (άνω των 65 ετών) και άλλες συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού, όπως οι έγκυες γυναίκες. Ωστόσο, η επιλεξιμότητα αυτών των ομάδων ποικίλλει σημαντικά ανάλογα με τις εθνικές πολιτικές, τα κανονιστικά πλαίσια και το πεδίο εφαρμογής.
Σε όλες τις χώρες, οι υπηρεσίες εμβολιασμού μέσω φαρμακείου απευθύνονται συνήθως σε ενήλικες και ηλικιωμένους, με τους φαρμακοποιούς να είναι ευρέως εξουσιοδοτημένοι να χορηγούν εμβόλια όπως η γρίπη και η COVID-19 σε αυτές τις ομάδες. Οι υπηρεσίες εμβολιασμού για ηλικιωμένους ενήλικες περιλαμβάνουν επίσης εμβόλια που στοχεύουν ειδικά σε ηλικιωμένους πληθυσμούς, όπως ο έρπητας ζωστήρας ή ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV). Σε αρκετές χώρες, συγκεκριμένα σε 21 από τις 56 χώρες με υπηρεσίες PBV που συμπεριλήφθηκαν στην έρευνα, οι φαρμακοποιοί είναι εξουσιοδοτημένοι να εμβολιάζουν εφήβους και η επιλεξιμότητα μπορεί να ξεκινήσει σε μια ελάχιστη ηλικία που ορίζεται από τους εθνικούς κανονισμούς, συνήθως μεταξύ 10 και 16 ετών. Αντίθετα, ο εμβολιασμός βρεφών και μικρότερων παιδιών στα φαρμακεία παραμένει λιγότερο συνηθισμένος, με μόνο 16 χώρες μεταξύ των ερωτηθέντων να επιτρέπουν στους φαρμακοποιούς να εμβολιάζουν αυτήν την ομάδα πληθυσμού. Σε αυτά τα περιβάλλοντα, οι φαρμακοποιοί μπορούν να χορηγούν ένα ευρύτερο φάσμα εμβολίων καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους, συμπεριλαμβανομένων εμβολίων κατά της γρίπης, της COVID-19, του πνευμονιόκοκκου, του Tdap, του HPV, της ηπατίτιδας Β και του μηνιγγιτιδοκοκκικού εμβολίου, μεταξύ άλλων. Τα ευρήματα υποδηλώνουν περαιτέρω ότι οι υπηρεσίες εμβολιασμού μέσω φαρμακείου συχνά ξεκινούν στοχεύοντας σε ενήλικες πληθυσμούς και επεκτείνονται προοδευτικά ώστε να περιλαμβάνουν εφήβους και μικρότερα παιδιά καθώς εξελίσσονται τα κανονιστικά πλαίσια, το πεδίο εφαρμογής και η ολοκλήρωση του συστήματος υγείας.
«Οι φαρμακοποιοί είναι από τους πιο προσβάσιμους επαγγελματίες υγείας και αποτελούν ένα από τα πρώτα σημεία επαφής για άτομα που αναζητούν συμβουλές σχετικά με τα εμβόλια», δήλωσε η κ. Nisa Masyitah, Διευθύντρια Δεδομένων και Πληροφοριών της FIP. «Οι αποτελεσματικές επικοινωνιακές δεξιότητες είναι επομένως απαραίτητες για τη βελτίωση της υιοθέτησης εμβολίων και αυτό το σύνολο εργαλείων παρέχει πρακτική καθοδήγηση για να υποστηρίξει τους φαρμακοποιούς να διεξάγουν αυτές τις συζητήσεις με αυτοπεποίθηση».
Το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Φαρμακοποιών 2026
«Ενδυνάμωση των φαρμακοποιών για ένα πιο υγιές μέλλον» θα είναι το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Φαρμακοποιών 2026, που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 25 Σεπτεμβρίου, όπως ανακοίνωσε η FIP την 25η Μαρτίου, που έτυχε να είναι ανήμερα της Εθνικής μας εορτής.
Το θέμα υπογραμμίζει τον ουσιαστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι φαρμακοποιοί στη βελτίωση των αποτελεσμάτων υγείας σε όλες τις κοινότητες και τα συστήματα υγείας. Καθώς η υγειονομική περίθαλψη εξελίσσεται λόγω των δημογραφικών μεταβολών, των μη μεταδοτικών ασθενειών, της ψηφιακής καινοτομίας και των κλιματικών πιέσεων, η ενδυνάμωση των φαρμακοποιών με τις κατάλληλες δεξιότητες, την αναγνώρισή τους και την υποστήριξη από πλευράς συστημάτων είναι κρίσιμη. Θα τονίσει επίσης την κοινή ευθύνη των κυβερνήσεων, των υπευθύνων χάραξης πολιτικής, των ρυθμιστικών αρχών, των ασφαλιστών υγείας και του κοινού να δημιουργήσουν ένα ευνοϊκό περιβάλλον στο οποίο οι φαρμακοποιοί μπορούν να αξιοποιήσουν πλήρως τον αντίκτυπό τους.
«Η Παγκόσμια Εβδομάδα Φαρμακευτικής (19-25 Σεπτεμβρίου) θα συνεχίσει να αναγνωρίζει τη συμβολή του ευρύτερου δυναμικού εργαζομένων των φαρμακευτικών εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων των φαρμακευτικών επιστημόνων, των βοηθών φαρμακείων και των συνεργαζόμενων εταίρων» αναφέρει στη σχετική ανακοίνωσή της η Διεθνής Ομοσπονδία Φαρμακοποιών, που ενημερώνει πως «το πρώτο πακέτο υλικού της καμπάνιας είναι πλέον διαθέσιμο, με πρόσθετους πόρους να κυκλοφορούν αργότερα μέσα στο έτος για την υποστήριξη της παγκόσμιας συμμετοχής και υπεράσπισης».
Δες εδώ το μήνυμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Φαρμακοποιών.