Η ανταπόκριση των ασθενών στα δημοφιλή φάρμακα κατά της παχυσαρκίας (GLP-1), καθώς και η πιθανότητα εμφάνισης παρενεργειών, φαίνεται πως συνδέονται άμεσα με συγκεκριμένες γενετικές παραλλαγές. Σύμφωνα με νέα μελέτη της εταιρείας γενετικών αναλύσεων 23AndMe, το DNA μας μπορεί να εξηγήσει γιατί ορισμένοι άνθρωποι χάνουν περισσότερο βάρος ή ταλαιπωρούνται περισσότερο από ναυτία.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Η επίδραση των γονιδίων στην απώλεια βάρους
Η έρευνα, η οποία βασίστηκε σε δείγμα περίπου 28.000 χρηστών που λάμβαναν αγωγή για την παχυσαρκία, δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature*. Οι ερευνητές εντόπισαν ότι μια μετάλλαξη στο γονίδιο GLP1R —το οποίο ευθύνεται για την πρωτεΐνη-στόχο των συγκεκριμένων φαρμάκων— σχετίζεται με αυξημένη αποτελεσματικότητα της θεραπείας.
Συγκεκριμένα, οι συμμετέχοντες που έφεραν ένα αντίγραφο αυτής της γενετικής παραλλαγής έχασαν, κατά μέσο όρο, 0,76 κιλά περισσότερα σε διάστημα οκτώ μηνών σε σύγκριση με όσους δεν την είχαν. Για όσους έφεραν δύο αντίγραφα της μετάλλαξης, η επιπλέον απώλεια βάρους άγγιξε τα 1,5 κιλά.
Αν και η επίδραση χαρακτηρίζεται ως σχετικά μικρή, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα ευρήματα αυτά προσφέρουν άμεσες αποδείξεις πως η γενετική διαφοροποίηση των ασθενών παίζει ρόλο στη μεταβλητότητα της ανταπόκρισης, θέτοντας τις βάσεις για προσεγγίσεις ιατρικής ακριβείας στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας.
Γενετική προδιάθεση για παρενέργειες
Η μελέτη εξέτασε, επίσης, τη σχέση των γονιδίων με τις συνηθέστερες παρενέργειες, όπως η ναυτία και ο έμετος. Μεταλλάξεις στα γονίδια GLP1R και GIPR (το οποίο σχετίζεται με την έκκριση ινσουλίνης) φάνηκαν να αυξάνουν τον κίνδυνο δυσφορίας.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η συσχέτιση του γονιδίου GIPR με τις παρενέργειες παρατηρήθηκε αποκλειστικά σε χρήστες της τιρζεπατίδης (εμπορικές ονομασίες Mounjaro και Zepbound). Όσοι έφεραν τη συγκεκριμένη παραλλαγή είχαν 83% μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν εμετό μετά τη λήψη του φαρμάκου.
Καρδιαγγειακά οφέλη: Ανεξάρτητα από την απώλεια κιλών;
Μια άλλη σημαντική διάσταση των φαρμάκων GLP-1 αναδεικνύεται από μελέτη που υποδηλώνει ότι η προστασία που προσφέρουν στην καρδιά μπορεί να είναι ανεξάρτητη από την απώλεια βάρους. Η έρευνα σε 47.199 ασθενείς που λάμβαναν σεμαγλουτίδη (Ozempic, Wegovy) έδειξε ότι οι υψηλότερες δόσεις συνδέονται με μειωμένο κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού και καρδιακής ανεπάρκειας.
Ωστόσο, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η μείωση αυτών των κινδύνων δεν επηρεαζόταν από το πόσα κιλά έχασαν τελικά οι ασθενείς. Όπως εξήγησε ο επικεφαλής της μελέτης Venky Soundararajan -της εταιρείας ανάλυσης δεδομένων Nference στο Κέιμπριτζ της Μασαχουσέτης- υπάρχουν ενδείξεις ότι το φάρμακο δρα απευθείας στους ιστούς της καρδιάς, καθώς εκεί εντοπίζεται μεγάλος αριθμός των πρωτεϊνών-στόχων του φαρμάκου.
Αν η υπόθεση αυτή επιβεβαιωθεί, οι γιατροί θα μπορούν στο μέλλον να βελτιστοποιούν τη δοσολογία με γνώμονα τη μακροπρόθεσμη καρδιαγγειακή υγεία και όχι μόνο τη διαχείριση του βάρους, ανέφεραν οι ερευνητές σε έκθεση** που δημοσιεύθηκε στο διαδίκτυο πριν από την αξιολόγηση από ομοτίμους.
*Ο σύνδεσμος της μελέτης: https://www.nature.com/articles/s41586-026-10330-z
**Ο σύνδεσμος της μελέτης: https://www.medrxiv.org/content/10.64898/2026.04.02.26350077v1