Αύξηση καταγράφεται και στον αριθμό των χωρών. όπου η υπηρεσίες εμβολιασμού από φαρμακοποιούς αποζημιώνονται – Τι προτείνεται να γίνει για την προώθηση των πολιτικών εμβολιασμού των κοινοτικών φαρμακείων
Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
Διπλασιάστηκαν μέσα σε μία πενταετία (από 10 που ήταν το 2020 έφτασαν τις 19 το 2025) οι ευρωπαϊκές χώρες όπου γίνονται εμβολιασμοί με επικεφαλής φαρμακοποιούς ενώ παράλληλα διπλασιάστηκε και ο αριθμός των χωρών που αμείβουν τις υπηρεσίες εμβολιασμού (από 5 το 2020 έφτασαν στις 10 το 2025). Αυτά ήταν δύο από τα ευρήματα της έρευνας “Evolution of community pharmacy services in the European Union and beyond: a cross-country survey of 33 national pharmacy organisations”, η οποία δημοσιεύτηκε στις 16 Απριλίου στο επιστημονικό περιοδικό International Journal of Clinical Pharmacy.
Πρόκειται για μία διακρατική έρευνα σε 33 εθνικούς οργανισμούς φαρμακοποιών (τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ και 6 γειτονικές χώρες) που καταγράφει τη μετάβαση των φαρμακείων από τη διάθεση φαρμάκων στην παροχή κλινικών υπηρεσιών, με το 77% των υπηρεσιών να αυξάνονται μεταξύ 2020–2025.
Σε ό,τι αφορά το θέμα των εμβολιασμών, μίας από τις 26 υπηρεσίες που παρέχουν κατά μέσο οι φαρμακοποιοί στην Ευρώπη ανά χώρα (με το εύρος του συνολικού αριθμού υπηρεσιών να κυμαίνεται από 9 έως 43), η έρευνα αναφέρει ότι η αύξηση του αριθμού των χωρών που προσφέρουν υπηρεσίες εμβολιασμού μέσω φαρμακείων εξηγείται από την υιοθέτηση εμβολιασμού μετά την πανδημία COVID-19. Εκτός από αυτήν την αύξηση της γεωγραφικής διαθεσιμότητας, σημειώνει η έρευνα, αυξήθηκε επίσης ο αριθμός των χωρών που ανέφεραν εφαρμογή υπηρεσιών σε εθνικό επίπεδο, γεγονός που αποτελεί ένδειξη όχι μόνο ευρύτερης υιοθέτησης, αλλά και μεγαλύτερης ενσωμάτωσης στην καθημερινή φαρμακευτική πρακτική. Οι Haems et al. εξέτασαν τον εμβολιασμό μέσω κοινοτικών φαρμακείων σε όλες τις χώρες της ΕΕ, καταδεικνύοντας τον μετασχηματιστικό αντίκτυπο της COVID-19 στις πολιτικές εμβολιασμού με επικεφαλής τους φαρμακοποιούς. Οι συγγραφείς προσδιόρισαν τέσσερις δράσεις προτεραιότητας για την προώθηση των πολιτικών εμβολιασμού των κοινοτικών φαρμακείων: την ισχυρότερη συνεργασία φαρμακοποιών και υπεύθυνων χάραξης πολιτικής, την παραγωγή πραγματικών στοιχείων σχετικά με την αποτελεσματικότητα του εμβολιασμού που γίνεται με επικεφαλής τον φαρμακοποιό, τη συνεχή επαγγελματική ανάπτυξη και εκπαίδευση των φαρμακοποιών αλλά και τη συμμετοχή του κοινού.
Εβδομάδα Εμβολιασμών και φαρμακοποιοί
Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμών 2026 (19-25 Απριλίου), οι φαρμακοποιοί υλοποιούν μια σειρά από στοχευμένες δράσεις με κεντρικό σύνθημα «Για κάθε γενιά, τα εμβόλια είναι αποτελεσματικά και ασφαλή». Οι πρωτοβουλίες τους εστιάζουν στην ενίσχυση της εμβολιαστικής κάλυψης και την παροχή έγκυρης επιστημονικής πληροφόρησης.
Οι κύριες δράσεις των φαρμακοποιών έχουν να κάνουν με
- Ενημερωτικές Εκδηλώσεις & Ημερίδες: Διοργάνωση τοπικών εκπαιδευτικών συναντήσεων και ημερίδων (όπως για παράδειγμα αυτές που διοργάνωσε ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος σε συνεργασία με το Ινστιτούτο δια Βίου Μάθησης και Επαγγελματικής Ανάπτυξης Φαρμακοποιών πρόσφατα σε Ιωάννινα και Άρτα για την ενημέρωση των φαρμακοποιών μελών των τοπικών αυτών φαρμακευτικών συλλόγων σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Ενηλίκων, ημερίδες που διοργανώνονται συστηματικά σε όλα τα μέρη της χώρας.
- Δημιουργία και χρήση νέων εργαλείων επικοινωνίας: Εφαρμογή του νέου εργαλείου (toolkit) που δημοσιοποίησε η Διεθνής Φαρμακευτική Ομοσπονδία (International Pharmaceutical Federation – FIP) για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της διστακτικότητας απέναντι στα εμβόλια και τη σωστή συμβουλευτική των ασθενών.
- Εξατομικευμένη Συμβουλευτική:
Εντοπισμός ατόμων που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου.
Έλεγχος εμβολιαστικής κάλυψης και υπενθύμιση αναμνηστικών δόσεων.
Επεξήγηση των οφελών και των πιθανών παρενεργειών των εμβολίων.
- Προώθηση ενημέρωσης για τα νέα εμβόλια: Γνωστοποίηση για τις πρόσφατες προσθήκες στο εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών (π.χ. νέα εμβόλια ή και επικαιροποιημένες συστάσεις για τα υπάρχοντα).
- Ψηφιακή Ενημέρωση: Προβολή μηνυμάτων για τη σημασία του εμβολιασμού μέσω των κοινωνικών δικτύων και των επίσημων ιστοσελίδων των Εθνικών φορέων φαρμακοποιών, όπως για τη χώρα μας είναι ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος (www.pfs.gr).
ΠΦΣ: Βελτίωση της εμβολιαστικής πρόσληψης με την ενεργό συμμετοχή των φαρμακοποιών
Με αφορμή την Παγκόσμια Εβδομάδα Εμβολιασμών 2026, ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος σε μήνυμά του, υπογραμμίζει ότι «η πρόληψη συνιστά θεμελιώδη πυλώνα ενός ανθεκτικού, αποτελεσματικού και επιστημονικά τεκμηριωμένου συστήματος υγείας. Ο εμβολιασμός, ως μία από τις πλέον ασφαλείς, αποτελεσματικές και αποδοτικές παρεμβάσεις δημόσιας υγείας αποτελεί κρίσιμη συλλογική επένδυση στην προστασία της Δημόσιας Υγείας, στη μείωση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας και στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
Δεν είναι τυχαίο ότι τα εμβόλια σώζουν κάθε χρόνο 3,5 έως 5 εκατομμύρια ζωές. Τα τελευταία 50 χρόνια έχουν συμβάλει στη διάσωση πάνω από 154 εκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως, ενώ έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο στη σημαντική μείωση της βρεφικής θνησιμότητας. Υπό το πρίσμα αυτό, η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών και η πλήρης αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων δομών υγείας αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για τη βελτίωση της εμβολιαστικής κάλυψης.
Το φαρμακείο της γειτονιάς και ο φαρμακοποιός, ως ο πλέον άμεσα προσβάσιμος επαγγελματίας υγείας, βρίσκονται πλέον στην εμπροσθοφυλακή της πρόληψης, συμβάλλοντας ουσιαστικά όχι μόνο στην ενημέρωση και την καθοδήγηση των πολιτών αλλά και στη διενέργεια εμβολιασμών ενηλίκων. Η διεθνής βιβλιογραφία τεκμηριώνει ότι η οργανωμένη συμμετοχή των φαρμακοποιών σε εμβολιαστικά προγράμματα συνδέεται με μετρήσιμη βελτίωση της εμβολιαστικής πρόσληψης, Η εμπειρία των τελευταίων ετών επιβεβαιώνει επίσης, ότι η ενεργός συμμετοχή του φαρμακοποιού διευρύνει την πρόσβαση, ενισχύει την πρόληψη και αναδεικνύει το φαρμακείο ως ουσιώδη κρίκο της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας».