Η κλινική έρευνα δεν αποτελεί πλέον μια δευτερεύουσα δραστηριότητα του συστήματος υγείας, αλλά έναν από τους πιο ισχυρούς πυλώνες ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία. Αυτό ήταν το κεντρικό συμπέρασμα της συζήτησης «Clinical Trials in Europe: Competitiveness, Access and Innovation» που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών. Με πρωτοβουλία του HACRO (Hellenic Association of Cro’s), κορυφαίοι εκπρόσωποι της Πολιτείας, της επιστήμης και της αγοράς ανέλυσαν πώς η Ελλάδα μπορεί να μετατραπεί σε διεθνή κόμβο βιοϊατρικής καινοτομίας.
Η στρατηγική σημασία του κλάδου και ο ρόλος του HACRO
Η πρόεδρος του HACRO, Ευαγγελία Κοράκη, η οποία συντόνισε το πάνελ, περιέγραψε την κλινική έρευνα ως έναν τομέα-κλειδί που προσφέρει μια μοναδική «τριπλή» ευκαιρία: αναβαθμίζει την ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης, δημιουργεί υψηλού επιπέδου θέσεις εργασίας για το επιστημονικό δυναμικό της χώρας και προσελκύει σημαντικά ξένα κεφάλαια.
Σύμφωνα με την κ. Κοράκη, η χώρα έχει πλέον θέσει τις βάσεις για ένα αξιόπιστο περιβάλλον, χάρη σε θεσμικές τομές που βελτίωσαν τη διαφάνεια και την ταχύτητα των διαδικασιών. Ωστόσο, η πρόκληση της επόμενης ημέρας είναι η δημιουργία ενός σταθερού, μακρόπνοου στρατηγικού σχεδιασμού που θα καταστήσει τη δυναμική αυτή μόνιμη και βιώσιμη.
Το πλάνο του Υπουργείου Υγείας: Κίνητρα, ψηφιοποίηση και στόχος η «πρώτη δεκάδα»
Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, παρουσίασε έναν οδικό χάρτη με συγκεκριμένα μέτρα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας. Τα σημαντικότερα σημεία περιλαμβάνουν:
- Ψηφιακός Φάκελος Υγείας: Ενσωμάτωση ειδικού πεδίου όπου οι ασθενείς θα μπορούν να δηλώνουν την πρόθεσή τους να συμμετέχουν σε κλινικές δοκιμές, διευκολύνοντας τη διασύνδεσή τους με τα ερευνητικά κέντρα.
- Αξιολόγηση Διοικήσεων: Η απόδοση των νοσοκομείων στον τομέα των κλινικών μελετών γίνεται πλέον βασικό κριτήριο για την αξιολόγηση των διοικητών τους.
- Οικονομικά Κίνητρα: Εξετάζεται η αύξηση του συμψηφισμού του clawback με δαπάνες έρευνας έως και στο 50%.
Ο υπουργός αποκάλυψε ότι το ενδιαφέρον είναι ήδη αυξημένο, με τις αιτήσεις για νέες μελέτες να φτάνουν τις 272 το 2025 (από 212 το 2024). Φιλόδοξος στόχος είναι η άνοδος της Ελλάδας από τη 14η θέση στην πρώτη δεκάδα της Ευρώπης, με έμφαση στην προσέλκυση των απαιτητικών μελετών «Φάσης 1».
Νοσοκομεία ως «Hubs» έρευνας και θωράκιση του ΕΟΦ
Η διοικήτρια της 1ης ΥΠΕ, Όλγα Μπαλαούρα, έθεσε το ζήτημα της οργανωτικής μετεξέλιξης των νοσοκομείων. Το όραμα είναι η δημιουργία ενός ενιαίου δικτύου (hub) κλινικών δοκιμών, όπου η έρευνα θα θεωρείται αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής φροντίδας του ασθενούς και όχι μια παράπλευρη ασχολία.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΕΟΦ, Σπύρος Σαπουνάς, ανακοίνωσε σημαντικές ενισχύσεις στις υποδομές του Οργανισμού:
- Νέο Προσωπικό: Πρόσληψη 50 υπαλλήλων εντός του 2026.
- Ψηφιακή Παρακολούθηση: Λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Βιοϊατρικής Έρευνας για τον πλήρη έλεγχο των μελετών σε πραγματικό χρόνο.
- Ευρωπαϊκή Δικτύωση: Συμμετοχή της Ελλάδας στα πρωτοποριακά προγράμματα FACT EU και SUPPORT.
Η ανάγκη για ευελιξία και η φωνή των ασθενών
Στην ευρωπαϊκή διάσταση του θέματος στάθηκε ο καθηγητής Μελέτιος-Αθανάσιος Δημόπουλος, προειδοποιώντας ότι η Ευρώπη πρέπει να απλοποιήσει τις γραφειοκρατικές διαδικασίες της για να παραμείνει ανταγωνιστική απέναντι σε αγορές όπως η Κίνα.
Ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ, Ολύμπιος Παπαδημητρίου, τόνισε ότι για τις φαρμακευτικές εταιρείες η ταχύτητα και τα σταθερά κίνητρα είναι οι δύο «μαγνήτες» των επενδύσεων. Τέλος, η Μέμη Τσεκούρα, πρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, υπενθύμισε ότι στο επίκεντρο κάθε προσπάθειας πρέπει να βρίσκεται ο ασθενής και η διασφάλιση της άμεσης πρόσβασής του σε καινοτόμες θεραπείες που σώζουν ζωές.
Ένα ενιαίο οικοσύστημα με το βλέμμα στο μέλλον
Το κλίμα στους Δελφούς ήταν ξεκάθαρο: η κλινική έρευνα στην Ελλάδα δεν είναι πλέον μια θεωρητική υπόθεση, αλλά ένα ενιαίο οικοσύστημα που λειτουργεί. Με τον HACRO να αποτελεί τον συνδετικό κρίκο μεταξύ Πολιτείας, βιομηχανίας και επιστημονικής κοινότητας, η χώρα δείχνει έτοιμη να πρωταγωνιστήσει στον παγκόσμιο χάρτη της υγείας, μετατρέποντας την καινοτομία σε εθνικό κεφάλαιο.