Ξεκινά σήμερα η γενική συνέλευση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) έχοντας στην ημερήσια διάταξη μια συνθήκη για τις πανδημίες και την αποχώρηση των ΗΠΑ και της Αργεντινής, ενώ ο κόσμος παρακολουθεί τις επιδημίες του χανταϊού και του Έμπολα.
Θα είναι «ενδιαφέρον να δούμε» πώς ο χανταϊός «θα χρησιμοποιηθεί από τον ΠΟΥ για να ασκηθούν πιέσεις» στις χώρες που επιθυμούν να αποχωρήσουν από τον οργανισμό προκειμένου να παραμείνουν, είχε δηλώσει πρόσφατα στο AFP διπλωμάτης που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του.
H Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας διεξάγεται έπειτα από μια δύσκολη χρονιά για τον ΠΟΥ, ο οποίος αποδυναμώθηκε μετά την απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αποσύρει τις ΗΠΑ από τον οργανισμό και από τη μείωση των διεθνών συνεισφορών, γεγονός που τον ανάγκασε να περιορίσει τον προϋπολογισμό και το προσωπικό του.
«Πλέον είμαστε σταθεροί και προχωράμε μπροστά», είχε ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους στα τέλη Απριλίου.
«Η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, αλλά κατάφεραν να συγκεντρώσουν το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων» που απαιτούνται για τα επόμενα δύο χρόνια, δήλωσε στο AFP η Σούρι Μουν συνδιευθύντρια του Κέντρου Παγκόσμιας Υγείας στο Geneva Graduate Institute.
Σύμφωνα με την ίδια, η κρίση που έχει προκαλέσει ο χανταϊός καταδεικνύει ξεκάθαρα «για ποιο λόγο ο κόσμος έχει ανάγκη έναν αποτελεσματικό ΠΟΥ, άξιο εμπιστοσύνης, αμερόληπτο και με ασφαλή χρηματοδότηση».
Αποχώρηση ΗΠΑ και Αργεντινής
Ωστόσο οι διαφωνίες επιμένουν, ιδίως σε γεωπολιτικά και κοινωνικά ζητήματα, τροφοδοτώντας την πόλωση. Αυτές οι διαφωνίες εμπόδισαν στις αρχές Μαΐου την υιοθέτηση ενός βασικού στοιχείου της συνθήκης για τις πανδημίες, με τις διαπραγματεύσεις να ενδέχεται να παραταθούν για ένα ακόμη έτος.
Τον Ιανουάριο το Εκτελεστικό Συμβούλιο του ΠΟΥ δεν έλαβε καμία απόφαση για το αίτημα των ΗΠΑ να αποχωρήσουν από τον οργανισμό, με την Ουάσινγκτον να μην έχει αποπληρώσει τις οφειλές της, βασικό όρο για την αποχώρηση μιας χώρας.
Σύμφωνα με διπλωματική πηγή, πιθανόν «ούτε αυτή την εβδομάδα να υπάρξει απόφαση για τις ΗΠΑ».
Όπως επεσήμαναν πολλοί παρατηρητές, η μεγαλύτερη προσοχή σε αυτό το ζήτημα δεν θα εξυπηρετούσε τα συμφέροντα κανενός. Ως εκ τούτου δεν προβλέπεται ψήφισμα για την τύχη των ΗΠΑ, οι οποίες ούτως ή άλλως θεωρούν ότι αποχώρησαν από τον ΠΟΥ τον περασμένο Ιανουάριο. Ωστόσο τα κράτη μέλη θα πρέπει να αποφασίσουν για το αίτημα της Αργεντινής να αποχωρήσει.
Προεκλογική εκστρατεία
Αυτή η Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας πραγματοποιείται λίγες εβδομάδες αφού ξεκίνησε η διαδικασία για την εκλογή του νέου γενικού διευθυντή του ΠΟΥ. Προς το παρόν δεν υπάρχουν υποψηφιότητες, αλλά είναι πιθανό να γίνουν ανακοινώσεις αυτή την εβδομάδα. Οι υποψήφιοι μπορούν να δηλώσουν την πρόθεσή τους ως τις 24 Σεπτεμβρίου.
Παράλληλα σχέδια ψηφίσματος που αφορούν ευαίσθητα θέματα – κυρίως για την Ουκρανία, τα παλαιστινιακά εδάφη και το Ιράν—αναμένεται να προκαλέσουν έντονες συζητήσεις.
Από την πλευρά της η εκλογή νέων μελών στο Εκτελεστικό Συμβούλιο του ΠΟΥ είναι πιθανό να οδηγήσει σε αντιπαράθεση μεταξύ της Βρετανίας και της Ρωσίας.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων θα βρεθεί η μεταρρύθμιση της «παγκόσμιας αρχιτεκτονικής της υγείας», ενός ιδιαίτερα κατακερματισμένου τομέα με πλήθος οργανισμών που δεν συνεργάζονται πάντα. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να αποφασίσουν για τη θέσπιση μιας επίσημης διαδικασίας για το θέμα αυτό.
«Μεταξύ των ζητημάτων που πρέπει να εξεταστούν είναι η κατανομή των ευθυνών σε παγκόσμιο, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο», προκειμένου να μην υπάρχουν αλληλοεπικαλύψεις, εξήγησε στο AFP η Έλεν Κλαρκ, συμπρόεδρος της ανεξάρτητης ομάδας εμπειρογνωμόνων για την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση πανδημιών.
«Αυτή η κρίση που ζούμε, με την αποχώρηση σημαντικών παραγόντων, επιτρέπει επίσης σε έναν οργανισμό όπως ο ΠΟΥ να επανεξετάσει τη στρατηγική του με τα μέλη του», εκτίμησε η υπουργός Υγείας του Καναδά Μάρτζορι Μισέλ σε συνέντευξή της στο AFP. «Πρέπει πραγματικά να κινηθούμε προς νέους τρόπους να κάνουμε τα πράγματα, νέους τρόπους σκέψης, νέους τρόπους οργάνωσης και αξιοποίησης της εμπειρίας όλων», πρόσθεσε.
Στόχος είναι επίσης να αποφευχθούν κάποια ζητήματα που θεωρούνται αμφιλεγόμενα, κυρίως μετά την επιστροφή του Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ.
Στο πλαίσιο της διαδικασίας ιεράρχησης προτεραιοτήτων ο ΠΟΥ έχει ήδη «μειώσει ορισμένες από τις δραστηριότητές του, ιδίως στον τομέα της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας», δήλωσε στο AFP ο Θίρου Μπαλασουμπραμανιάμ της αμερικανικής ΜΚΟ Knowledge Ecology International (KEI).
ΑΠΕ-ΜΠΕ