Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
Σε πολύ πρόσφατο άρθρο του (18/5) το Pharmacy Magazine κορυφαίο περιοδικό αναφοράς για την κοινοτική φαρμακευτική στη Μεγάλη Βρετανία αναφέρεται στις επιπτώσεις που έχει ο πόλεμος ΗΠΑ – Ιράν στις ελλείψεις φαρμάκων.
Σύμφωνα λοιπόν με τα όσα ανάφερε το μέλος της επιτροπής της Community Pharmacy England (CPE), Fin McCaul, στο συνέδριο Sigma στο Λέστερ με κεντρικό θέμα το “Pharmacy Market Dynamics and Sustainability” (Δυναμική της Αγοράς και Βιωσιμότητα των Φαρμακείων), το οποίο συνέδριο εστίασε στο μέλλον των κοινοτικών φαρμακείων στην Αγγλία ο πόλεμος έχει «πολύ περιορισμένο» αντίκτυπο στις ελλείψεις φαρμάκων μέχρι στιγμής, αλλά μπορεί να έχει «πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο αργότερα».
Παρουσιάζοντας εργασία που ανέπτυξε ο διευθυντής έρευνας και πληροφοριών της CPE, James Davies, ο McCaul δήλωσε ότι υπήρχαν πολλοί λόγοι για τις ελλείψεις, συμπεριλαμβανομένης της αυξημένης ζήτησης για φάρμακα όπως το Ozempic και το Mounjaro, και το «φαινόμενο Davina» στις θεραπείες ορμονικής υποκατάστασης (σ.σ. ο όρος αναφέρεται στην κατακόρυφη αύξηση της ζήτησης και των συνταγογραφήσεων για Θεραπείες Ορμονικής Υποκατάστασης καθώς και στην ευρύτερη ευαισθητοποίηση του κοινού για την εμμηνόπαυση που παρατηρήθηκε στη Μεγάλη Βρετανία μετά την προβολή του ντοκιμαντέρ «Sex, Myths and the Menopause» τον Μάιο του 2021 από τη διάσημη τηλεοπτική παρουσιάστρια Davina McCall, εκπομπή που έσπασε τα ταμπού γύρω από την κλιμακτήριο και ανέδειξε τα οφέλη των ορμονών). Λόγων που έχουν να κάνουν με ζητήματα κατασκευής, ζητήματα εφοδιασμού, κανονιστικές αλλαγές, την παγκοσμιοποίηση και την επίδραση των χαμηλών τιμών δασμών στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Υπήρχαν τέσσερις βασικοί τομείς που έπρεπε να ληφθούν υπόψη καθώς αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της στρατηγικής ανάλυσης για τη διαχείριση κρίσεων και την επιχειρησιακή συνέχεια: άμεσες προμήθειες, logistics, πρώτες ύλες και ψηφιακός πόλεμος.
Σε ό,τι αφορά τις άμεσες προμήθειες ως αποτέλεσμα του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν, «πολύ λίγα πλοία έχουν εγκαταλείψει το Στενό του Ορμούζ», αλλά αυτό δεν είχε ακόμη μεγάλο αντίκτυπο στην προμήθεια φαρμάκων. Ωστόσο, είχε επηρεάσει την προμήθεια πετροχημικών, η οποία με τη σειρά της επηρέασε την παραγωγή ορισμένων φαρμάκων, όπως η μετφορμίνη και η παρακεταμόλη, καθώς και τη συσκευασία και τη μεταφορά ορισμένων φαρμάκων για τον καρκίνο, καθώς και την έλλειψη προπυλενίου που χρησιμοποιείται για την ιβουπροφαίνη. Ήταν μια «πολύ περίπλοκη εικόνα», είπε.
Στο κομμάτι των logistics η παγκόσμια αγορά αεροπορικών εμπορευματικών μεταφορών (air freight) υπέστη ένα τεράστιο σοκ προσφοράς όταν κλιμακώθηκε ο πόλεμος στο Ιράν και την ευρύτερη Μέση Ανατολή. Αντί για τη συνηθισμένη σταθεροποίηση μετά την εορταστική περίοδο, η αγορά παραμένει σοβαρά περιορισμένη, χωρίς άμεση προοπτική επιστροφής στην κανονικότητα και συνολικά, το κόστος μεταφοράς είχε αυξηθεί σημαντικά και αυτό ήταν «μη βιώσιμο» για τους διανομείς.
Οι ελλείψεις σε προπάνιο και υγραέριο (LPG) στην Ινδία αποτέλεσαν «κρίσιμο παράγοντα», καθώς εκεί παρασκευαζόταν ένα «σημαντικό ποσοστό όλων των φαρμάκων» για το Ηνωμένο Βασίλειο. Ωστόσο, οι πρώτες ύλες, όπως είπε, ήταν «μάλλον το μεγαλύτερο πρόβλημα» που δεν είχε αντιμετωπιστεί ακόμα, καθώς αυτό θα εμφανιζόταν «τρεις με τέσσερις μήνες αργότερα».
Κι αυτό γιατί απαιτούνται 3-4 μήνες για μεταφορά, επεξεργασία και εκτελωνισμό αυτών των χημικών ουσιών μέσω της εφοδιαστικής αλυσίδας. Εάν δεν φτάσουν οι πρώτες ύλες, τα εργοστάσια δεν μπορούν να παράγουν φάρμακα, ανεξάρτητα από το πόσο προπάνιο ή υγραέριο (LPG) είναι διαθέσιμο.
Το άλλο ζήτημα που έθεσε η εργασία ήταν ο ψηφιακός πόλεμος. Όπως σημείωσε μια αμερικανική ιατρική εταιρεία είχε υποστεί επίθεση ως αποτέλεσμα του πολέμου, με αποτέλεσμα να διακοπεί η ικανότητά της να διανέμει τα προϊόντα της στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο McCaul προέτρεψε τους ιδιοκτήτες φαρμακείων να εξετάσουν την ασφάλεια του ψηφιακού τους περιβάλλοντος και το πόσο καλά εκπαιδευμένες είναι οι ομάδες για την πρόληψη των ψηφιακών διαταραχών.