Σημαντικές ανισότητες στην πρόσβαση των ασθενών σε νέα φάρμακα καταγράφει νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Φαρμακευτικών Βιομηχανιών και Ενώσεων (EFPIA), με την Ελλάδα να βρίσκεται στις χαμηλές θέσεις της ευρωπαϊκής κατάταξης τόσο ως προς την ταχύτητα διάθεσης όσο και ως προς τον αριθμό των διαθέσιμων καινοτόμων θεραπειών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, η συνολική διαθεσιμότητα νέων φαρμάκων στην Ευρώπη υποχωρεί τα τελευταία χρόνια. Το 2025, μόλις το 28% των νέων φαρμάκων καλύπτεται πλήρως από τα δημόσια συστήματα αποζημίωσης, έναντι 42% το 2019, ενώ σχεδόν ένα στα πέντε σκευάσματα διατίθεται πλέον υπό περιοριστικούς όρους.
Η έρευνα εξετάζει τον χρόνο που μεσολαβεί από την ευρωπαϊκή έγκριση ενός φαρμάκου έως τη στιγμή που αυτό γίνεται διαθέσιμο στους ασθενείς σε κάθε χώρα. Ο διάμεσος χρόνος στην Ευρώπη ανέρχεται στις 532 ημέρες, ωστόσο οι αποκλίσεις μεταξύ των κρατών είναι ιδιαίτερα μεγάλες.
Η Γερμανία καταγράφει την ταχύτερη πρόσβαση, με τους ασθενείς να αποκτούν νέα φάρμακα μόλις 56 ημέρες μετά την έγκρισή τους. Ακολουθούν η Ελβετία με 212 ημέρες, η Σερβία με 235, η Αυστρία με 259 και η Δανία με 268 ημέρες.
Στον αντίποδα, οι μεγαλύτερες καθυστερήσεις εντοπίζονται στη Ρουμανία, όπου η αναμονή φτάνει τις 1.201 ημέρες, στην Πορτογαλία με 784 ημέρες, στη Λιθουανία με 783 και στην Κροατία με 666 ημέρες.
Η Ελλάδα βρίσκεται επίσης χαμηλά στη σχετική κατάταξη, καθώς οι ασθενείς περιμένουν κατά μέσο όρο 619 ημέρες για να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέες θεραπείες, επίδοση που την κατατάσσει στην όγδοη χειρότερη θέση στην Ευρώπη.
Όπως σημειώνει η EFPIA, οι ασθενείς στη Βόρεια και τη Δυτική Ευρώπη αποκτούν συνήθως πρόσβαση σε νέες θεραπείες μέσα σε 100 έως 500 ημέρες από την έγκριση, ενώ στη Νότια και Ανατολική Ευρώπη η αναμονή κυμαίνεται μεταξύ 500 και 900 ημερών.
Πέρα όμως από τις καθυστερήσεις, σημαντικές διαφορές καταγράφονται και στον αριθμό των διαθέσιμων φαρμάκων ανά χώρα, ιδιαίτερα στις καινοτόμες θεραπείες και τα ορφανά φάρμακα για σπάνιες παθήσεις.
Η έκθεση παρακολούθησε 168 καινοτόμα φάρμακα που εγκρίθηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA) την περίοδο 2021-2024. Από αυτά, η Γερμανία είχε διαθέσιμα τα 156, η Αυστρία τα 143, η Ιταλία τα 133 και η Ισπανία τα 116.
Η Ελλάδα διέθεσε 69 από τα 168 νέα φάρμακα, επίδοση που την τοποθετεί κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στις τελευταίες θέσεις βρέθηκαν η Μάλτα με 22 φάρμακα, η Λετονία με 25, η Ρουμανία με 28 και η Ουγγαρία με 35.
Η EFPIA εκφράζει παράλληλα ανησυχία και για τη συνολική ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης στο πεδίο της φαρμακευτικής καινοτομίας, επισημαίνοντας ότι οι εγκρίσεις νέων θεραπειών προχωρούν ταχύτερα σε άλλες μεγάλες αγορές.
Την περίοδο 2021-2025, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων ενέκρινε 231 νέες δραστικές ουσίες, έναντι 253 που ενέκρινε ο αμερικανικός FDA και 296 που εγκρίθηκαν στην Κίνα.
Σύμφωνα με την έκθεση, ακόμη και οι προσπάθειες απλούστευσης των ρυθμιστικών διαδικασιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν φαίνεται να αρκούν ώστε η Ευρώπη να καλύψει σύντομα το χάσμα ταχύτητας έναντι των διεθνών ανταγωνιστών της.
Δείτε ΕΔΩ την έκθεση της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Φαρμακευτικών Βιομηχανιών και Ενώσεων