Με αφορμή την 31η Μαΐου, Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος, η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία (ΕΚΕ), παρουσιάζει ένα νέο ενημερωτικό φυλλάδιο-οδηγό για διακοπή του καπνίσματος, στο πλαίσιο των δράσεών της για την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Παράλληλα, δόθηκε στη δημοσιότητα ο Atlas Project της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας, ο οποίος καλύπτει 50+ χώρες-μέλη της ΕΚΕ και πάνω από 900 εκατομμύρια ανθρώπους, και αποτελεί ένα από τα κύρια επιστημονικά ερείσματα του ευρωπαϊκού σχεδίου «Safe Hearts Plan» που εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2025.
Σύμφωνα με τα νέα στοιχεία, οι καρδιαγγειακές παθήσεις (ΚΑΠ) παραμένουν η κύρια αιτία θανάτου σε όλες τις χώρες-μέλη. Το 2023 καταγράφηκαν πάνω από 3 εκατομμύρια θάνατοι και 68 εκατομμύρια χαμένα έτη υγιούς ζωής. Πάνω από 9 εκατομμύρια νέα περιστατικά καταγράφηκαν μόνο το 2023. Μάλιστα οι χώρες μεσαίου εισοδήματος εμφανίζουν θνητότητα διπλάσια από αυτή των χωρών υψηλού εισοδήματος.
Ως κύριοι παράγοντες κινδύνου αναδεικνύονται η γήρανση πληθυσμού, η παχυσαρκία και ο διαβήτης, η υπέρταση, η κλιματική αλλαγή και το Περιβάλλο, καθώς και, φυσικά, το κάπνισμα.
Όπως αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Κωνσταντίνος Τούτουζας, πρόεδρος της ΕΚΕ, καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ, σε σχέση με το κάπνισμα, τα διαθέσιμα στοιχεία καταδεικνύουν ότι η Ελλάδα καταγράφει ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, τόσο ως προς τη συχνότητα χρήσης καπνικών προϊόντων όσο και ως προς τη συνεχή αυξητική πορεία, γεγονός που αναδεικνύει επιτακτικά την ανάγκη ενίσχυσης των πολιτικών πρόληψης και ενημέρωσης στη χώρα μας. Πιο συγκεκριμένα το κάπνισμα παραμένει κύριος παράγοντας κινδύνου. Στις χώρες μεσαίου εισοδήματος, το 40% των ανδρών καπνίζει καθημερινά. Το vaping αυξάνεται, ιδιαίτερα στους νέους, αλλά η αποτελεσματικότητά του στη μείωση του καπνίσματος είναι περιορισμένη και αποτελεί τον «Δούρειο ίππο» της εξάρτησης.
Οδηγός διακοπής του καπνίσματος
Στόχος του ενημερωτικού οδηγού της ΕΚΕ είναι να ενθαρρύνει τους καπνιστές να κόψουν το τσιγάρο, παρέχοντας πρακτικές συμβουλές και κίνητρα. Οργανώνεται γύρω από πέντε βασικές θεματικές:
Κίνητρα για διακοπή («Γιατί τώρα;»)
- Παρουσιάζει άμεσα και μακροπρόθεσμα οφέλη: π.χ. εξοικονόμηση χρημάτων, βελτίωση κυκλοφορίας και, μείωση του καρδιακού κινδύνου στο μισό μέσα σε 1 χρόνο, και προστασία της οικογένειας από το παθητικό κάπνισμα.
- Χρονοδιάγραμμα ανάρρωσης («Τι κερδίζεις αν δεν το ανάψεις») Μια οπτική αναπαράσταση που δείχνει πώς αρχίζει η αποκατάσταση του οργανισμού από τα πρώτα 20 λεπτά έως τα 10 χρόνια (μείωση κινδύνου, εγκεφαλικού, στεφανιαίας νόσου κ.ά.).
- Μέθοδοι διακοπής («Πώς το κόβεις»)
Συμβουλεύει να συνεργαστεί κανείς με τον γιατρό του, ή και να λάβει φαρμακευτική αγωγή κατόπιν συνεννόησης με ιατρό. Ταυτόχρονα προειδοποιεί ρητά ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο και το άτμισμα δεν είναι λύση — τα χαρακτηρίζει «Δούρειο Ίππο της εξάρτησης», ιδιαίτερα για ανηλίκους. - Διαχείριση λαχτάρας και πρακτικές συμβουλές
Εξηγεί ότι η επιθυμία για τσιγάρο κρατά συνήθως μόνο 3-5 λεπτά και προτείνει τεχνικές. Δίνει επίσης πρακτικές συμβουλές και τονίζει ότι μια αποτυχημένη προσπάθεια δεν είναι αποτυχία και ότι ο καπνιστής πρέπει να επιμείνει μέχρι να το κόψει. - Πού να απευθυνθείς για βοήθεια
Αναφέρει συγκεκριμένες δομές υποστήριξης: την Εθνική Γραμμή Διακοπής Καπνίσματος 1142 (δωρεάν), τα Ιατρεία Διακοπής Καπνίσματος σε δημόσια νοσοκομεία (μέσω ΕΟΠΥΥ), και τα Καρδιολογικά Ιατρεία Διακοπής Καπνίσματος που έχουν δημιουργηθεί μέσω Σχολείων Εκπαίδευσης σε καρδιολόγους από την Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία.
Συνολικά, το φυλλάδιο συνδυάζει επιστημονική πληροφόρηση με στοχευμένα μηνύματα, με τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Το κάπνισμα μπορεί να σε σβήσει… Σβήσε το πρώτος εσύ!».
ΑΠΕ-ΜΠΕ