Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
Στην με επιτυχία ολοκλήρωση μεγάλου αριθμού των στόχων που είχαν τεθεί το 2023 από την «Προοπτική για το Φαρμακείο του Αύριο» την παράταξη που για δεύτερη τριετία ηγείται της διοίκησης του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου «ποντάρει» ο Πρόεδρός της κ. Απόστολος Βαλτάς για να λάβει την ερχόμενη Κυριακή 28 Ιουνίου και πάλι από το σώμα των 179 εκλεκτόρων που αναδείχθηκαν πριν λίγους μήνες μετά τις εκλογές στους 54 τοπικούς φαρμακευτικούς συλλόγους την εντολή να συνεχίσει να διοικεί τον κλάδο και για τα επόμενα τρία χρόνια.
Σημαντικό όπλο στη φαρέτρα της «ΠΡΟΟΠΤΙΚΗΣ», της παράταξης που κυριάρχησε απόλυτα στις εκλογές του 2023 και κατεβαίνει σαφώς ως το μεγάλο φαβορί για την πρωτιά και σε αυτές τις εκλογές, είναι η επίλυση θεσμικών αιτημάτων που υπήρχαν από τα χρόνια των Μνημονίων αλλά και η ψήφιση δεκάδων νομοθετημάτων που βοήθησαν στη διεύρυνση του επιστημονικού ρόλου των φαρμακοποιών προς όφελος της υγείας των πολιτών και πέρα των οικονομικών ωφελειών για τα φαρμακεία. Μάλιστα, όπως τονίζεται, οι επιτυχίες «δεν ήταν αποτέλεσμα συγκυριών αλλά καθημερινού αγώνα. Ήταν αποτέλεσμα συνεχούς παρουσίας, σοβαρής προετοιμασίας, τεκμηρίωσης, αποφασιστικότητας και ενότητας».
Ως κορυφαίες νομοθετικές ρυθμίσεις – θεσμικές κατακτήσεις για τον κλάδο η «ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ» προβάλλει την πρόσφατη νομοθέτηση της υποχρεωτικής συμμετοχής του φαρμακοποιού στο φαρμακείο στο 33% από 0,01%, τη διατήρηση της αποκλειστικής διάθεσης των ΜΗΣΥΦΑ από το φυσικό φαρμακείο κι όχι διαδικατυακά όπως βεβαίως και τη θέσπιση της συμμετοχής των φαρμακείων στην εκτέλεση συνταγών Φαρμάκων Υψηλού Κόστους.
Σε ό,τι αφορά το πρώτο η ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ τονίζει ότι το καθεστώς που ίσχυε πριν επί της ουσίας δημιουργούσε φαρμακοποιούς υπαλλήλους των ιδιωτών ή των funds, με μεγάλο κίνδυνο την εξαφάνιση του αυτοαπασχολούμενου φαρμακοποιού και τη δημιουργία αλυσίδων φαρμακείων ενώ η ρύθμιση που επιτεύχθηκε ενισχύει την επαγγελματική και επιστημονική ανεξαρτησία του φαρμακοποιού και αποτελεί ένα ουσιαστικότατο βήμα προστασίας του ελληνικού φαρμακείου με τον στόχο να παραμένει πάντα το 51%, όπως συμβαίνει σε ορισμένες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης.
Πολύ ψηλά στη λίστα των επιτυχιών της (2η στη σειρά) η διοικούσα παράταξη τοποθέτησε την εξαίρεση της επιβολής του ποσοστού επιστροφής (rebate) 0,8% στις συνταγές φαρμάκων, το οποίο, όπως αναφέρει ήταν ένα «απαράδεκτο και ληστρικό χαράτσι, το οποίο επιβλήθηκε την περίοδο των μνημονίων και για το οποίο ο φαρμακοποιός δεν έφερε καμία ευθύνη». Μάλιστα η κατάργησή του έφερε ένα σημαντικό όφελος για τα φαρμακεία που ετησίως αγγίζει τα 18,5 εκ. ευρώ.
Μεταξύ των 18 επιτυχιών της στις οποίες αναφέρεται ο απολογισμός σε σχέση με πολύ σημαντικά θεσμικά αιτήματα του κλάδου, αξίζει να αναφερθεί η νομοθέτηση της δυνατότητας απαλλαγής από τις διανυκτερεύσεις για σοβαρούς λόγους με τη σύμφωνη γνώμη του τοπικού Φαρμακευτικού Συλλόγου και με την προϋπόθεση ότι δεν λειτουργούν με διευρυμένο ωράριο, μία κίνηση που στηρίζει μεταξύ των άλλων και τις φαρμακοποιούς κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της λοχείας τους.
Πολύ σημαντική, ιστορικής σημασίας είχε χαρακτηριστεί η θεσμοθέτηση της ίδρυσης «Εταιρείας Φαρμακείου Ειδικού Τύπου» για τις συνενώσεις φαρμακείων, ικανοποιώντας ένα διαχρονικό αίτημα τεσσάρων δεκαετιών όλων των φαρμακοποιών και των διοικήσεων του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου. Πρόκειται πράγματι για μία σημαντική μεταρρύθμιση που δημιουργεί τις προοπτικές συνεργασίας, ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού για τα μικρά και μεσαία φαρμακεία της χώρας.
Άλλο πολύ σημαντικό επίτευγμα είναι ο νέος Νόμος «Φαρμακευτικοί Σύλλογοι – ΠΦΣ – Ινστιτούτο Φαρμακευτικών Επιστημονικών Ερευνών» που αντικαθιστά νόμο 95 ετών και δίνει νέα πνοή για τη λειτουργία, την εξέλιξη και τον εκσυγχρονισμό των Φαρμακευτικών Συλλόγων & του ΠΦΣ και την ανάπτυξη του Ινστιτούτου δια βίου Εκπαίδευσης και Επαγγελματικής Ανάπτυξης Φαρμακοποιών (ΙΔΕΕΑΦ).
Και βέβαια δεν γίνεται να υπάρξει αναφορά στα νομοθετήματα που αφορούν τους εμβολιασμούς από φαρμακοποιούς (δυνατότητα διενέργειας του αντιγριπικού εμβολιασμού από τους φαρμακοποιούς χωρίς ιατρική συνταγή για όλους τους ενήλικες πολίτες, με παράλληλη καταχώρηση στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμού, διενέργεια στα φαρμακεία όλων των εμβολίων που περιλαμβάνονται στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού Ενηλίκων, πρόσβαση των φαρμακοποιών στην εμβολιαστική καρτέλα και στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών των ασφαλισμένων, αμοιβή για εμβολιασμούς για την COVID-19, με 5 ευρώ αποκλειστικά από τα φαρμακεία).
Η συμμετοχή των φαρμακοποιών με καταβολή αποζημίωσης στο πρόγραμμα «Προλαμβάνω» του Υπουργείου Υγείας για την πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου και η θεσμοθέτηση της συμμετοχής τους στο πρόγραμμα για την αντιμετώπιση της Παχυσαρκίας με την εκτέλεση συνταγών καινοτόμων φαρμάκων για την αντιμετώπιση της νόσου σε ασθενείς με αυξημένο Δείκτη Μάζας Σώματος είναι δύο ακόμη επιτυχίες στην προσπάθεια του στόχου για το φαρμακείο των υπηρεσιών.
Τεράστιας σημασίας για τον κλάδο ήταν και η επιτυχής προσπάθεια για τη μεγάλη μεταρρύθμιση που υλοποιήθηκε σε ό, τι αφορά τον τακτικό έλεγχο των συνταγών φαρμάκου που έδωσε τεράστια δυνατότητα ρευστότητας στα φαρμακεία με το 95% της προκαταβολής των λογαριασμών να γίνεται με την παράδοση των συνοδευτικών εγγράφων των υποβολών, δηλαδή εντός 15 ημερών αλλά και απλοποίησε διαδικασίες, ελαχιστοποίησε τη χρήση εγγράφων, εξοικονόμησε πολύτιμο χρόνο για τους φαρμακοποιούς.
Γενικότερα η ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ παραθέτει δεκάδες παρεμβάσεις για τη βελτίωση της καθημερινότητας των φαρμακοποιών (ρυθμίσεις απλοποίησης διαδικασιών στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης, παρεμβάσεις για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα e-ΔΑΠΥ, ενέργειες για τη συμβολή του στην υλοποίηση ενός επίσης πολύ σημαντικού για τη χώρα εγχειρήματος, της λειτουργίας του Ελληνικού Οργανισμού Επαλήθευσης Φαρμάκων -HMVO, οργανισμού που είναι υπεύθυνος για την εφαρμογή του ευρωπαϊκού συστήματος ασφαλείας κατά των πλαστών φαρμάκων, παρεμβάσεις για τις ελλείψεις φαρμάκων που εξακολουθεί να είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα του ελληνικού φαρμακείου).
Σε σχέση με το πρόβλημα των ελλείψεων φαρμάκων η ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ προχώρησε σε πολύ συγκεκριμένες παρεμβάσεις με γνώμονα τη βελτίωση της καθημερινότητας του φαρμακείου. Πιο συγκεκριμένα:
Προκάλεσε σειρά συναντήσεων επανειλημμένα με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς (Υπουργείο Υγείας – ΕΟΦ – ΣΦΕΕ – ΠΕΦ – ΟΣΦΕ – ΠΣΦ), με βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προτάσεις για την επίλυση του προβλήματος.
Ζήτησε επιτακτικά την αύξηση του αριθμού των ελλειπτικών φαρμάκων στον κατάλογο απαγόρευσης εξαγωγών, καθόσον το πρόβλημα αντιμετωπίζεται μεταξύ των άλλων, με την επ’ αόριστον απαγόρευση εξαγωγής όλων των πρωτοτύπων φαρμάκων, που επανειλημμένα βρίσκονται σε έλλειψη.
Απέστειλε σειρά επιστολών πίεσης προς τον ΕΟΦ, που είναι η ρυθμιστική αρχή της αγοράς φαρμάκου, για επιτήρηση της αλυσίδας διακίνησης και για ανάληψη της ευθύνης που του αναλογεί.
Ζήτησε και εφαρμόστηκε, σε σκευάσματα που είναι σε έλλειψη, να μην κλειδώνει η ονομασία του φαρμάκου κατά τη συνταγογράφηση.
Ανέδειξε το πρόβλημα στην Ευρώπη μέσω της PGEU, του ευρωπαϊκού οργάνου εκπροσώπησης των φαρμακοποιών, σχετικά με τον μηχανισμό δημιουργίας των ελλείψεων και τις στρεβλώσεις και συνέπειες που δημιουργεί η πολιτική του φαρμάκου σε ορισμένες χώρες σε σχέση με τις υπόλοιπες.
Διοργάνωσε Συνεντεύξεις Τύπου με τη συμμετοχή της πλειοψηφίας των δημοσιογράφων υγείας, για την ενημέρωσή τους και την ανάδειξη του προβλήματος.
Δημιούργησε τρία τηλεοπτικά σποτ για το πρόβλημα των ελλείψεων, που προβλήθηκαν σε Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.
Ένα ακόμη θέμα στο οποίο η διοίκηση του Πανελληνίου Φαρμακευτικού Συλλόγου έδωσε μεγάλη σημασία την τελευταία τριετία καθώς αναφέρεται σε αυτό μέσα από τον απολογισμό της δράσης της ως παράταξη, ήταν η εξωστρέφεια του κλάδου με δράσεις, επιστημονικές εκδηλώσεις και μνημόνια συνεργασίας με άλλους φορείς.
Η παραγωγή σποτ για τον αντιγριπικό εμβολιασμό, τον καρκίνο του παχέος εντέρου, τα ΦΥΚ, το Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλειας Φαρμακοποιών, τις υπηρεσίες γενικότερα στο φαρμακείο, η παραγωγή αφισών και φυλλαδίων, η δημιουργία λογαριασμών στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και η αξιοποίησή τους, η αναβάθμιση της ιστοσελίδας του ΠΦΣ, σημαντικές εκδηλώσεις, συνεντεύξεις Τύπου είναι προς αυτήν την κατεύθυνση.
Ιδιαίτερα σημαντικά ήταν και τα Μνημόνια Συνεργασίας που υπογράφηκαν με την Ένωση Ασθενών Ελλάδας, την Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης, την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία, την Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία, τον Σύνδεσμο Εταιρειών Φαρμάκων Ευρείας Χρήσης. Η Υπογραφή Χάρτας Προσήλωσης Ασθενών στη Φαρμακευτική Φροντίδα ανάμεσα στον ΠΦΣ – επιστημονικές εταιρείες – φορείς και η Υπογραφή μνημονίου συνεργασίας ΠΦΣ, ΕΚΠΑ και Πανεπιστήμιο Αιγαίου για το HEALTH HUB «για τον μετασχηματισμό του κλάδου υγείας και φαρμάκου με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης», πρόγραμμα στο οποίο έχουν εγγραφεί και εκπαιδεύονται δωρεάν πάνω από 2.500 φαρμακοποιοί, είναι επίσης ενέργειες τις οποίες η ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ αναφέρει στα πεπραγμένα της σε ό,τι αφορά το κομμάτι της εξωστρέφειας του κλάδου.
Αυτονόητα πολύ σημαντική είναι επίσης και η συμμετοχή του ΠΦΣ στην επίσημη αξιολόγηση των τριών Φαρμακευτικών Σχολών, με επισημάνσεις στην έκθεση για τη βελτίωση του προγράμματος σπουδών και των υποδομών.
Τέλος, πολύ μεγάλη έμφαση δίνει η ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ στο κομμάτι της εκπαίδευσης των φαρμακοποιών (μέσα από την εκτενή αναφορά στα σχετικά προγράμματα που εκπόνησαν ΠΦΣ και ΙΔΕΕΑΦ) αλλά και στις μελέτες που εκπόνησε και επέβλεψε καθώς και στην αναβάθμιση της συμμετοχής του ΠΦΣ στα τεκταινόμενα στην PGEU.
Ειδικά για το κομμάτι των μελετών, αξίζει να αναφερθεί ότι στη διάρκεια των τριών τελευταίων ετών ο ΠΦΣ εκπόνησε και επέβλεψε συνολικά 15 μελέτες. Μεταξύ αυτών Έρευνα απόψεων και στάσεων κοινού για την πρόσβαση, τη χρήση και την ικανοποίηση από τα ιδιωτικά φαρμακεία – Ινστιτούτο Πολιτικής Υγείας, Καθηγητής κ. Σουλιώτης (2023), Γενόσημα φάρμακα, Κίνητρα για φαρμακοποιούς – Π.Φ.Σ. (2023), Προσεγγίζοντας το ποσοστό κέρδους του φαρμακείου από τις πωλήσεις στον ΕΟΠΥΥ – Π.Φ.Σ. (2023), Συστήματα αποζημίωσης φαρμακείων στην Ευρώπη, Η ελληνική περίπτωση – Π.Φ.Σ. (2023), Η Ευρωπαϊκή αγορά φαρμάκου από την πλευρά των κοινοτικών φαρμακείων – Π.Φ.Σ. (2025) Αυτοφροντίδα, Ένα εγχειρίδιο για φαρμακοποιούς – ΙΦΕΕ (2026).
Για όλα αυτά σημαντικό ρόλο έπαιξε η περαιτέρω προσπάθεια καλύτερης οργάνωσης και λειτουργίας τόσο του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (HelpDesk, Newsletter, ροή εγγράφων και πληροφοριών προς τους φαρμακοποιούς μέσω των Social Media, e-mails, sms, αγορά ενός ακόμη ορόφου του κτιρίου, όπου στεγάζεται ο Σύλλογος, εξορθολογισμός και εξυγίανση οικονομικών του κτλ) όσο και των τοπικών φαρμακευτικών συλλόγων με αύξηση της ετήσιας ενίσχυσής τους και άλλες παρεμβάσεις (μεταξύ των οποίων οικονομική στήριξη για την αγορά ιδιόκτητων γραφείων, γορά μηχανογραφικών συστημάτων, όπως ηλεκτρονικού υπολογιστή, εκτυπωτή κλπ. και δωρεάν χορήγηση λογισμικού λειτουργίας) από τον ΠΦΣ.