Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
Με την τουριστική περίοδο να βρίσκεται πλέον στο αποκορύφωμά της καθώς είμαστε στα μέσα του καλοκαιριού τον κατεξοχήν μήνα διακοπών, ο ΕΟΠΥΥ προχώρησε στην έκδοση νέας εγκυκλίου σχετικά με τη συνταγογράφηση και εκτέλεση συνταγών φαρμάκων για την εξυπηρέτηση των διακινούμενων από άλλες ευρωπαϊκές χώρες πολιτών στη χώρα μας, εγκύκλιο την οποία κοινοποίησε ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος προς όλους τους φαρμακευτικούς συλλόγους – μέλη του με σκοπό να ενημερωθούν όλοι οι φαρμακοποιοί, ειδικά εκείνοι που έχουν φαρμακείο σε τουριστικές περιοχές.
Ο ΕΟΠΥΥ ουσιαστικά μέσα από την εγκύκλιό του αυτή ουσιαστικά επιδιώκει την εξάλειψη ή έστω τον όσο το δυνατόν μεγαλύτερο περιορισμό περιστατικών όπου πολίτες που βρίσκονται στη χώρα μας είτε ως τουρίστες είτε ως εργαζόμενοι είτε με οποιαδήποτε ιδιότητα, παραπονούνται και σε αρκετές περιπτώσεις προχωρούν σε καταγγελίες ότι δεν εξυπηρετούνται, όπως θα έπρεπε, όταν επισκέπτονται σε κάποιο φαρμακείο για να εκτελέσουν μία συνταγή την οποία έγραψε ο γιατρός τους στη χώρα από την οποία έρχονται, αν και αυτό το δικαιούνται.
Το θέμα αυτό κάθε χρόνο αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία καθώς αυξάνεται ο αριθμός των χωρών όπου υπάρχει σχετική συμφωνία για αμοιβαία εξυπηρέτηση των ασφαλισμένων τους. Έτσι ενώ το 2004 υπήρχαν μόλις δύο «κόμβοι σύζευξης» σήμερα αυτοί έχουν φτάσει τους επτά και μέχρι τέλος του χρόνου αναμένεται να φτάσουν τους 17.
Ο ΕΟΠΥΥ στην εγκύκλιο του διευκρινίζει ότι εκτός από τις ηλεκτρονικές συνταγές υπάρχουν και οι έντυπες συνταγές οι οποίες έχουν γραφτεί από γιατρούς άλλων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα πρέπει, μετά την ταυτοποίηση του ασθενούς και εφόσον γίνει κατανοητό το περιεχόμενο τους, ο φαρμακοποιός να προχωράει στην εκτέλεση τους σαν να επρόκειτο για συνταγές γραμμένες από Έλληνες γιατρούς.
Στη νέα του εγκύκλιο ο ΕΟΠΥΥ, διευκρινίζει τον τρόπο αναγνώρισης, εκτέλεσης και αποζημίωσης των διαφορετικών τύπων συνταγών που αφορούν τους διακινούμενους πολίτες.
- Συνοπτικά, οι 4 διαφορετικοί τύποι συνταγών της εγκυκλίου αφορούν:
1.Ευρωπαίους ασφαλισμένους με δικαίωμα περίθαλψης στην Ελλάδα (με ΕΚΑΑ, ΠΠΑ, S1/S2)
Για τους κατόχους κάρτας ΕΚΑΑ ή κάρτας Ηνωμένου Βασιλείου, Προσωρινού Πιστοποιητικού Αντικατάστασης της ΕΚΑΑ (ΠΠΑ) , EU ΑΜΚΑ (S1, για τους μόνιμα διαμένοντες στην Ελλάδα ή S2 για προγραμματισμένη περίθαλψη), οι συνταγές εκτελούνται όπως ακριβώς και για τους Έλληνες ασφαλισμένους, μέσω του Συστήματος Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης και υποβάλλονται σε ξεχωριστή υποβολή, με τις ισχύουσες διαδικασίες αποζημίωσης του ΕΟΠΥΥ και με την καταβολή της συμμετοχής του Ευρωπαίου πολίτη.
2.Έγχαρτες διασυνοριακές συνταγές από κράτη-μέλη της Ε.Ε./ΕΟΧ
Περιγράφονται οι προϋποθέσεις αναγνώρισης και εκτέλεσης στη χώρα μας, έντυπων συνταγών που έχουν εκδοθεί στο εξωτερικό. Ο ασφαλισμένος καταβάλλει το 100% της αξίας του φαρμάκου και δύναται στο αιτηθεί την αποζημίωσή του από τον ασφαλιστικό φορέα της χώρας του. Σημειώνεται εδώ ότι παρότι υπάρχει η διαδικασία ηλεκτρονικής συνταγογράφησης διασυνοριακών συνταγών οι οποίες αναγνωρίζονται και εκτελούνται μέσω του εθνικού κόμβου κάθε χώρας, δεν έχει καταργηθεί η δυνατότητα εκτέλεσης χειρόγραφων διασυνοριακών συνταγών, όταν αυτές εκδίδονται από τους ιατρούς των χώρων αυτών, με την προϋπόθεση ότι οι συνταγές συγκεντρώνουν τα χαρακτηριστικά της διασυνοριακής συνταγής. (Στοιχεία του ασθενή: ονοματεπώνυμο (ολογράφως) και ημερομηνία γέννησης / Ημερομηνία έκδοσης της συνταγής / Στοιχεία του συνταγογραφούντος γιατρού: ονοματεπώνυμο (ολογράφως), ειδικότητα, στοιχεία για απευθείας επικοινωνία, διεύθυνση εργασίας (συμπεριλαμβανομένης της χώρας) και υπογραφή (χειρόγραφη ή ψηφιακή) / Στοιχεία του συνταγογραφούμενου φαρμάκου: κοινή ονομασία (και όχι εμπορική ονομασία, η οποία μπορεί να είναι διαφορετική σε άλλη χώρα), μορφή (δισκίο, διάλυμα κ.λπ.), ποσότητα, περιεκτικότητα και δοσολογία.)
Επίσης ο φαρμακοποιός προκειμένου να εκτελέσει χειρόγραφη διασυνοριακή συνταγή πρέπει να είναι σε θέση να κατανοήσει το περιεχόμενο της συνταγής και να αναγνωρίσει την αυθεντικότητά της, μετά και την ταυτοποίηση του Ευρωπαίου πολίτη.
Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με την νομοθεσία της χώρας μας, τα αντιβιοτικά και τα ναρκωτικά δεν χορηγούνται με έγχαρτες διασυνοριακές συνταγές οι οποίες δεν εκτελούνται στην Ελλάδα, σε αντίθεση με τις ηλεκτρονικές διασυνοριακές συνταγές, οι οποίες εκτελούνται on-line.
3.Ηλεκτρονικές διασυνοριακές συνταγές
Στην ενότητα αυτή περιγράφεται η διαδικασία εκτέλεσης ηλεκτρονικών συνταγών μέσω της Διασυνοριακής Πύλης Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Υγείας (NCPeHealth). Στην περίπτωση αυτή, ο ασθενής καταβάλλει το σύνολο της αξίας του φαρμάκου το οποίο μπορεί να αιτηθεί από τον ασφαλιστικό φορέα της χώρας του. Η on–line άντληση και εκτέλεση συνταγών φαρμάκων από φαρμακοποιό στην Ελλάδα μέσω του Εθνικού κόμβου έχει προχωρήσει για πολίτες που προέρχονται από Ισπανία, Πολωνία, Εσθονία, Λιθουανία, Τσεχία, Κύπρος, Πορτογαλία. Για τις υπόλοιπες χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο για τις οποίες δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη η on–line σύζευξη μέσω της ΗΔΥΚΑ θα πρέπει να πραγματοποιηθεί στο φαρμακείο χειρόγραφη εκτέλεση της συνταγής.
4.Ηλεκτρονικές συνταγές μέσω του Συστήματος Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης για Ευρωπαίους πολίτες και πολίτες τρίτων χωρών.
Υπενθυμίζονται επίσης, οι διαδικασίες ταυτοποίησης και έκδοσης συνταγών από Έλληνες ιατρούς, σύμφωνα με την «Εφαρμογή του Συστήματος Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης (Σ.Η.Σ.) σε πολίτες τρίτων χωρών και Ευρωπαίους πολίτες» (ΥΑ Αριθμ. Δ3(α)/33959/2024 (ΦΕΚ 3800 Β/2024)). Στην περίπτωση αυτή, ο ασθενής καταβάλλει το σύνολο της αξίας των φαρμάκων αφού αυτές εκδίδονται με ποσοστό συμμετοχής στο 100%. Επισημαίνεται ότι εξακολουθεί να ισχύει η υποχρεωτική αποκλειστική ηλεκτρονική συνταγογράφηση για τα φαρμακευτικά σκευάσματα που υπάγονται σε ειδικό καθεστώς χορήγησης (όπως τα αντιβιοτικά, τα ναρκωτικά και τα φάρμακα που τελούν υπό περιορισμούς εξαγωγών), με εξαίρεση μόνο τις περιπτώσεις που προβλέπονται στις εγκυκλίους υπ΄αριθμόν οικ.2992/30.7.2019, Δ3(α)οικ.54407/4.9.2020, και ΓΠ οικ. 798/05.1.2023.
- Η εγκύκλιος υπενθυμίζει ότι σε όλες τις ανωτέρω περιπτώσεις είναι υποχρεωτική η ταυτοποίηση του προσώπου που παραλαμβάνει το φάρμακο ενώ παρατίθενται και τα στοιχεία επικοινωνίας του ΕΟΠΥΥ και της ΗΔYΚΑ για την παροχή υποστήριξης.
Ο κ. Μανόλης Κατσαράκης, Γενικός Γραμματέας του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου και Πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Χανίων, μιας από τις πιο τουριστικές περιοχές της χώρας, μίλησε στο DailyPharmaNews για το θέμα. «Κατά καιρούς, τόσο στα Χανιά όσο και σε άλλες περιοχές της χώρας, καταγράφονται παράπονα και καταγγελίες προς τις αρμόδιες Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας και τις υπηρεσίες του ΕΟΠΥΥ για άρνηση εκτέλεσης διασυνοριακών συνταγών από φαρμακεία, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για νόμιμα αιτήματα διασυνοριακής περίθαλψης.
Στις περισσότερες περιπτώσεις αυτό οφείλεται σε ελλιπή ενημέρωση. Όταν ο φαρμακοποιός δεν έχει ήδη μελετήσει τις σχετικές εγκυκλίους, δεν έχει ενημερώσει το προσωπικό και τους συνεργάτες του ή δεν έχει μεριμνήσει εγκαίρως για την εγγραφή του στον Κόμβο Διασυνοριακής Περίθαλψης, τελικά δεν ολοκληρώνει την εκτέλεση της συνταγής.
Είναι όμως σημαντικό να γίνει κατανοητό ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες που επισκέπτονται τη χώρα μας διαθέτουν δικαιώματα πρόσβασης στη φαρμακευτική περίθαλψη, όπως ακριβώς και οι Έλληνες ασφαλισμένοι όταν ταξιδεύουν σε άλλα κράτη που συμμετέχουν στο αντίστοιχο πλαίσιο διασυνοριακής περίθαλψης. Τα δικαιώματα αυτά απορρέουν από το ευρωπαϊκό δίκαιο και από τις συμφωνίες που έχει συνάψει η χώρα μας με τους ασφαλιστικούς φορείς των άλλων κρατών.
Για τον λόγο αυτό, είναι απαραίτητο κάθε φαρμακοποιός να γνωρίζει τις τέσσερις δυνατότητες εξυπηρέτησης ενός αλλοδαπού ασφαλισμένου που προσέρχεται στο φαρμακείο με συνταγή εκδοθείσα στη χώρα προέλευσής του. Οφείλει να παρακολουθεί τις εξελίξεις και να ενημερώνεται διαρκώς, ώστε όταν ένας διακινούμενος πολίτης απευθυνθεί στο φαρμακείο του, να μπορεί να τον εξυπηρετήσει άμεσα και σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Η νέα εγκύκλιος του ΕΟΠΥΥ έρχεται ακριβώς να αποσαφηνίσει το ισχύον πλαίσιο, περιγράφοντας με σαφήνεια όλους τους τύπους συνταγών που μπορούν να εκτελούνται για τους διακινούμενους πολίτες οι οποίοι επισκέπτονται τη χώρα μας και δικαιούνται φαρμακευτική περίθαλψη».ρώπους που έρχονται ως τουρίστες της χώρας και δικαιούνται φαρμακευτικής περίθαλψης».