Οι φαρμακοποιοί παίζουν σημαντικό ρόλο στην αποτροπή των πολιτών από το να μπαίνουν στη λογική να καταφύγουν σε επικίνδυνες για την υγεία τους θεραπείες
Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
Με τραγικό τρόπο επανήλθε στην επικαιρότητα το θέμα της ανεξέλεγκτης χρήσης ενδοφλέβιων θεραπειών που χρησιμοποιούνται για «αποτοξίνωση», «αντιγήρανση», «απώλεια βάρους», «τόνωση», «ανσοσοενίσχυση», «αντιοξειδωτική θεραπεία» κλπ το οποίο είχε θέσει με ανακοίνωσή του ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων ήδη από τις 7 Ιουλίου και στο οποίο αναφέρθηκε και πάλι ο πρόεδρος του Οργανισμού σήμερα, 10 Σεπτεμβρίου, μετά την ξαφνική απώλεια του αγαπημένου τραγουδιστή Γιώργου Μαζωνάκη από ανακοπή καρδιάς με την ιατροδικαστική εξέταση να αναμένεται να εξετάσει τα ακριβή αίτια του θανάτου του και το εάν τελικά υπάρχει οποιαδήποτε σχέση με οποιαδήποτε θεραπευτική πράξη κάποιας «αναγεννητικής» ή «αντιγηραντικής» θεραπείας που ακούγεται ότι μπορεί να έκανε όταν τον βρήκε το μοιραίο.
Για το θέμα σε ανακοίνωσή της η Ελληνική Εταιρεία Γονιδιακής Θεραπείας και αναγεννητικής Ιατρικής, αφού ξεκαθάρισε ότι δεν προδικάζει τα αίτια του θανάτου ούτε συνδέει το περιστατικό με συγκεκριμένη θεραπευτική πράξη, αναφέρεται στο θέμα της εφαρμογής και προβολής θεραπευτικών προσεγγίσεων χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση για τη συγκεκριμένη ένδειξη που προβάλλονται στο κοινό με όρους όπως «αναγεννητικές» ή «αντιγηραντικές» και την ανάγκη έγκυρης ενημέρωσης του κοινού γι’ αυτό.
Το θέμα αυτό της ενημέρωσης του κοινού περνά σε μεγάλο βαθμό και μέσα από το φαρμακείο.
Η Μύκονος και η Σαντορίνη είναι δύο κοσμοπολίτικα νησιά, όπου τέτοιου είδους «θεραπείες» θα έλεγε κανείς ότι είναι συνήθεις. Ο κ. Θανάσης Μέντας, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Φαρμακευτικού Συλλόγου Κυκλάδων, εκπρόσωπος/εκλέκτορας του ΦΣ Κυκλάδων στον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο μιλώντας στο DailyPharmaNews το επιβεβαιώνει. «Είναι ένα φαινόμενο που συμβαίνει στη Σαντορίνη, στη Μύκονο αλλά και γενικότερα σε κοσμοπολίτικα και ιδιαίτερα τουριστικά νησιά, όπου προσφέρονται ενδοφλέβιες θεραπείες για τόνωση, ευεξία ή ακόμη και για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων ενός hangover. Το σοβαρό ερώτημα είναι κατά πόσο τα σκευάσματα που χρησιμοποιούνται διαθέτουν την απαραίτητη έγκριση και αδειοδότηση από τον ΕΟΦ. Για το ζήτημα αυτό είχε αναφερθεί δημόσια, πριν από λίγους μήνες, και ο Πρόεδρος του ΕΟΦ, επισημαίνοντας τους πιθανούς κινδύνους ακόμη και σε θεραπείες που παρουσιάζονται ως “αθώες” ή ως απλές θεραπείες ευεξίας. Είναι ακριβώς αυτό που επισημαίνουμε διαρκώς και εμείς οι φαρμακοποιοί: ο κόσμος δεν πρέπει να εμπιστεύεται ανεξέλεγκτα προϊόντα και σκευάσματα που διακινούνται ή προβάλλονται μέσω του διαδικτύου, αλλά να χρησιμοποιεί μόνο εγκεκριμένα και πιστοποιημένα προϊόντα. Στη χώρα μας ο αρμόδιος φορέας είναι ο ΕΟΦ, ο οποίος εφαρμόζει συγκεκριμένους και αυστηρούς κανόνες για την ασφάλεια, την ποιότητα και τη διάθεση των φαρμακευτικών σκευασμάτων. Όταν μάλιστα μιλάμε για ενδοφλέβια χορήγηση, η ανάγκη για έλεγχο, πιστοποίηση και τήρηση των προβλεπόμενων ιατρικών πρωτοκόλλων είναι ακόμη μεγαλύτερη. Χρειάζεται, επομένως, ιδιαίτερα μεγάλη προσοχή».
Στο τεράστιο ζήτημα της ενημέρωσης του κοινού για την επικινδυνότητα ανεξέλεγκτης χρήσης αυτών των θεραπειών για τόνωση ο φαρμακοποιός, ως επαγγελματίας υγείας που κατά κανόνα εμπιστεύεται ο πολίτης, παίζει σημαντικό ρόλο. Ειδικά σε πιο κλειστές κοινωνίες που όσο και να’ ναι κοσμοπολίτικες, οι άνθρωποι γνωρίζουν το τι συμβαίνει πίσω από τα φώτα.
Σύμφωνα με τον κ. Μέντα «οι φαρμακοποιοί δίνουν συμβουλές όχι μόνο για τα συγκεκριμένα αλλά και για πάρα πολλά άλλα σκευάσματα. Ειδικά λόγω της προβολής πολλών σκευασμάτων στο διαδίκτυο είναι πολλοί που έρχονται και μας ρωτάνε για κάποιο σκεύασμα και τη χρήση, την ασφάλειά του κτλ. Δυστυχώς υπάρχει βομβαρδισμός από παραπληροφόρηση στο ιντερνετ για σκευάσματα που κάνει «μπαμ» ότι δεν είναι εγκεκριμένα, από απλά μέχρι και σκευάσματα που καταφανώς είναι μεγάλες απάτες. Βλέπετε ότι υπάρχουν αναρτήσεις που χρησιμοποιούν με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ), γιατρούς να μιλούν για σκευάσματα που προφανώς όλο αυτό είναι δεν ισχύει στην πραγματικότητα, είναι δημιούργημα κάποιων επιτήδειων που βγάζουν λεφτά με τη βοήθεια της ΑΙ.»
Δυστυχώς οι άνθρωποι σήμερα στην αναζήτηση ενός προτύπου ζωής που στηρίζεται στην όμορφη εικόνα πέφτουν πολύ εύκολα θύματα τέτοιων προσπαθειών εξαπάτησης. «Αυτό που παρατηρώ είναι πολύ ευκολόπιστοι οι ασθενείς και γενικότερα οι πολίτες. Πιστεύουν το παραμικρό. Ευτυχώς που υπάρχει και ο φαρμακοποιός σαν δικλίδα ασφαλείας που ένα ποσοστό μεγάλο ποσοστό αυτών που μπαίνουν σε τέτοιες διαδικασίες θα τον ρωτήσουν κι αυτός θα τους αποτρέψει από τη χρήση τέτοιων σκευασμάτων. Όμως υπάρχουν κι άλλοι που δεν θα ρωτήσουν καν. Τα φαρμακεία και οι φαρμακοποιοί μπορώ να σας πω ότι αποτρέπουν ως ένα βαθμό, ανθρώπους που θα ρωτήσουν μία γνώμη και πιστεύω ότι υπ’ αυτή την έννοια συμβάλλουν πολύ στο κομμάτι αυτό της σωστής ενημέρωσης».
Πάντως αυτά τα ενδοφλέβια σκευάσματα δεν τα κάνουν κυρίως οι ντόπιοι αλλά σύμφωνα με τον κ. Μέντα «τα κάνουν αυτοί που έρχονται για διακοπές. Κατά κανόνα τα χρησιμοποιούν μετά από hangover -πιο πολύ στην Μύκονο- κι εδώ πιο πολύ για αποτοξίνωση, για ενδυνάμωση και σε ανθρώπους που δουλεύουν πολύ κι έχουν κι ένα οικονομικό υπόβαθρο».
«Το καλοκαίρι εμφανίζονται οι λεγόμενοι “Τουριστογιατροί”. Αυτοί εμφανίζονται από το πουθενά σε κάποια “ιατρεία” ή ακόμη και σε σπίτια καθώς υπολογίζουν ότι δεν θα τους ελέγξει κανείς».
Το πιο σοβαρό πάντως απ’ όλα όσα είπε ο κ. Μέντας είναι ότι όπως συμβαίνει σε πολλά θέματα στη χώρα μας δεν υπάρχουν οι έλεγχοι που θα έπρεπε να υπάρχουν σε ό,τι αφορά την παροχή τέτοιων θεραπειών. Και αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με το ίντερνετ. Έχει να κάνει και με τα ιατρεία που εμφανίζονται να παρέχουν τέτοιες θεραπείες.
Πρόκειται για ένα πρόβλημα που χαρακτηρίζεται με έναν ιδιαίτερο όρο. «Τουριστογιατροί».
«Το καλοκαίρι εμφανίζονται οι λεγόμενοι “Τουριστογιατροί”. Αυτοί εμφανίζονται από το πουθενά σε κάποια “ιατρεία” ή ακόμη και σε σπίτια καθώς υπολογίζουν ότι δεν θα τους ελέγξει κανείς. Είναι πολύ σοβαρό ζήτημα. Δεν μπορούμε βεβαίως να έχουμε αποδείξεις. Έχουμε ενδείξεις. Γιατί εμφανίζονται και η εμφάνισή τους πάει από στόμα σε στόμα…Το μεγαλύτερο πρόβλημα για μένα πάντως είναι ότι ο κόσμος είναι πολύ εύπιστος. Επιπλέον υπάρχει κι αυτός ο ναρκισσισμός που πολύ κόσμο δεν τον βοηθά να βλέπει καθαρά. Δεν ξέρω γιατί».