Ένα ελκυστικό προφίλ στο Instagram, μια υπόσχεση για γρήγορα αποτελέσματα και ο τίτλος «διατροφολόγος» στη βιογραφία αρκούν συχνά για να κερδίσουν την εμπιστοσύνη κάποιου που αναζητά βοήθεια για τον έλεγχο του βάρους ή τη βελτίωση της υγείας του μέσω της διατροφής. Δεν είναι, όμως, βέβαιο ότι πίσω από τον τίτλο υπάρχει πτυχίο και επαγγελματική κατοχύρωση. Το ζήτημα απασχολεί πλέον και τη Δικαιοσύνη. Ο Σύλλογος Διαιτολόγων Διατροφολόγων Ελλάδος (ΣΔΔΕ) ανακοίνωσε ότι έχει ήδη προχωρήσει σε μηνύσεις κατά προσώπων που δραστηριοποιούνται παράνομα στον χώρο της διατροφής.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Όταν η διατροφή γίνεται θέμα δημόσιας υγείας
Σύμφωνα με τον Σύλλογο, η ελληνική κοινωνία γίνεται το τελευταίο διάστημα θεατής πρωτοφανών γεγονότων. Αφορούν τη διενέργεια ιατρικών πράξεων και την παροχή υπηρεσιών υγείας, με προφανή παραβίαση του νομικού και κανονιστικού πλαισίου και της δεοντολογίας κάθε επαγγελματία υγείας. Όπως επισημαίνει, παρόμοιες πρακτικές συναντώνται και στον χώρο της διατροφής και της διαιτολογίας: παροχή υπηρεσιών από πρόσωπα χωρίς τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα, εφαρμογή μη πιστοποιημένων και μη αναγνωρισμένων πρακτικών, χρήση μηχανημάτων και συσκευών που δεν παρέχουν εχέγγυα για τη σωματική υγεία των χρηστών.
Το πρόβλημα δεν είναι καινούργιο. Ο ίδιος ο κλάδος καταγγέλλει εδώ και χρόνια την αντιποίηση του επαγγέλματος, με καταγγελίες πολιτών για αυτοαποκαλούμενους συμβούλους διατροφής, εναλλακτικούς θεραπευτές και άλλες δήθεν εξειδικευμένες ειδικότητες.
Ο νόμος 5194/2025: ένα νέο ρυθμιστικό πλαίσιο
Η Πολιτεία, ανταποκρινόμενη στις χρόνιες εκκλήσεις του κλάδου, θέσπισε πρόσφατα τον νόμο 5194/2025 για την άσκηση του επαγγέλματος του διαιτολόγου-διατροφολόγου. Δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α’ 66/02.05.2025* και περιλαμβάνει τρεις βασικές παρεμβάσεις.
Πρώτον, συστάθηκε ο «Σύλλογος Διαιτολόγων Διατροφολόγων Ελλάδος» ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου. Είναι ο θεσμικός φορέας της διαιτολογικής κοινότητας και η εγγραφή όλων των διαιτολόγων-διατροφολόγων σε αυτόν είναι υποχρεωτική.
Δεύτερον, εισήχθη ο ορισμός της διαιτολογικής και διατροφολογικής πράξης. Πρόκειται για μια διάκριση κρίσιμη, γιατί προσδιορίζει ποιες ενέργειες αποτελούν πράξεις του επαγγέλματος και επομένως ποιος δικαιούται να τις εκτελεί.
Τρίτον, ορίστηκαν αυστηρές ποινές. Αφορούν όποιον χρησιμοποιεί τον τίτλο χωρίς να διαθέτει πτυχίο ή τα προβλεπόμενα προσόντα, όποιον εκτελεί πράξεις αρμοδιότητας διαιτολόγου-διατροφολόγου και όποιον διαφημίζει με οποιονδήποτε τρόπο την εκτέλεση τέτοιων πράξεων.
Το επάγγελμα είχε ήδη κατοχυρωθεί θεσμικά από το π.δ. 133/2014. Ο υπουργός Υγείας το υπογράμμισε κατά τη συζήτηση στη Βουλή στις 30 Απριλίου 2025. Η Ελληνική Διατροφολογική Εταιρεία χαιρέτισε το νέο πλαίσιο και σημείωσε ότι ο Σύλλογος έχει αποστολή όχι μόνο τη διασφάλιση της επιστημονικής αρτιότητας, αλλά και τη στήριξη των επαγγελματιών απέναντι σε πρακτικές παραπληροφόρησης και αντιποίησης επαγγέλματος.
Από το μητρώο μελών στην πράξη
Μετά την οριστικοποίηση του μητρώου μελών τον Μάιο του 2026, η Προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή έθεσε ως στόχο τον περιορισμό της δραστηριότητας όσων ασκούν το επάγγελμα χωρίς τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα. Αμέσως, δημιουργήθηκε ειδική πλατφόρμα στην ιστοσελίδα του Συλλόγου (https://hdna.gr/anafores ). Εκεί πολίτες, μέλη του Συλλόγου και άλλοι επαγγελματίες υγείας μπορούν να υποβάλουν τεκμηριωμένες αναφορές. Αφορούν περιστατικά που ενδέχεται να συνιστούν παράνομη ή αντιδεοντολογική άσκηση του επαγγέλματος, αντιποίηση επαγγελματικής ιδιότητας, παραπλανητική παροχή υπηρεσιών διατροφής ή άλλες πρακτικές που μπορεί να θέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια των ασθενών.
Δέκα αναφορές, δέκα εγκλήσεις
Ήδη μέχρι σήμερα η Προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή έχει επεξεργαστεί δέκα αναφορές και έχει προχωρήσει σε αντίστοιχες εγκλήσεις ενώπιον των εισαγγελικών αρχών, ζητώντας την ποινική καταδίκη των υπευθύνων. Οι εγκλήσεις αφορούν πρόσωπα που παραβιάζουν τη νομοθεσία στην περιοχή της Θεσσαλονίκης, της Αλεξανδρούπολης και του Νέου Ηρακλείου Αττικής.
Το διαδίκτυο στο μικροσκόπιο
Τα περισσότερα περιστατικά εντοπίζονται κυρίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Instagram και το Facebook, και στο διαδίκτυο. Τα πρόσωπα αυτά χρησιμοποιούν τον τίτλο του διαιτολόγου-διατροφολόγου και διαφημίζουν την εκτέλεση διαιτολογικών πράξεων. Δεν είναι μέλη του Συλλόγου και δεν διαθέτουν βεβαίωση άσκησης επαγγέλματος του π.δ. 133/2014. Η έμφαση στο διαδίκτυο συνδέεται με μια ευρύτερη τάση. Όπως αναφέρεται σε πρόσφατο ρεπορτάζ, οι έλεγχοι στον χώρο της διαδικτυακής υγείας εντείνονται και σε άλλους κλάδους υγείας, με δηλώσεις εκπροσώπων των επαγγελματιών για αυστηρότερο πλαίσιο κυρώσεων και ευκολότερη υποβολή καταγγελιών.
Τι σημαίνει για τον πολίτη
Η διατροφή δεν είναι απλώς θέμα εμφάνισης. Σχετίζεται με παθήσεις, όπως ο διαβήτης και τα καρδιαγγειακά νοσήματα, με τις διατροφικές διαταραχές και με την ασφάλεια όσων ακολουθούν περιοριστικά προγράμματα. Γι’ αυτό, η διάκριση ανάμεσα στον επαγγελματία με πτυχίο και βεβαίωση άσκησης επαγγέλματος και σε όποιον απλώς χρησιμοποιεί τον τίτλο έχει πρακτική σημασία. Όποιος θέλει να ελέγξει αν ο επαγγελματίας που επισκέπτεται ή ακολουθεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι εγγεγραμμένος στο μητρώο μπορεί να απευθυνθεί στον Σύλλογο. Αν υποψιάζεται παράνομη ή παραπλανητική δραστηριότητα, μπορεί να τη δηλώσει στην πλατφόρμα αναφορών.
Τα επόμενα βήματα
Ο Σύλλογος συνεργάζεται, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, με τα αρμόδια όργανα της Πολιτείας και την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας για την προάσπιση του κλάδου και τη θωράκιση της δημόσιας υγείας. Η εφαρμογή του νόμου θα κριθεί από το πώς θα εξελιχθούν οι υποθέσεις στα δικαστήρια και από το αν θα ενταθούν οι έλεγχοι στο διαδίκτυο.
*Οδηγός του Πολίτη: https://www.odigostoupoliti.
