Σε ένα πρωτοφανές εύρημα για τα υγειονομικά δεδομένα της Βρετανίας, ανακοινώθηκε την Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου 2026 ότι το είδος κουνουπιού Aedes aegypti —ο κύριος φορέας μετάδοσης σοβαρών ιών όπως ο δάγκειος πυρετός και ο ιός Ζίκα— εντοπίστηκε να αναπαράγεται για πρώτη φορά επί βρετανικού εδάφους. Η Υπηρεσία Ασφάλειας Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKHSA) ξεκίνησε αμέσως πρόγραμμα εντατικής επιτήρησης και τοποθέτησης ειδικών παγίδων, καθώς ενήλικα κουνούπια αλλά και προνύμφες βρέθηκαν σε κατοικίες στο ανατολικό Λονδίνο.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Πώς έφτασε το τροπικό κουνούπι στη Βρετανία
Το Aedes aegypti ευδοκιμεί κατά κανόνα σε τροπικές και υποτροπικές περιοχές του πλανήτη. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια καταφέρνει να «ταξιδεύει» σε νέες χώρες ως λαθρεπιβάτης, κρυμμένο σε οχήματα, αποσκευές ή εισαγόμενα καλλωπιστικά φυτά. Παρότι είναι η τέταρτη φορά που το συγκεκριμένο είδος ανιχνεύεται στο Ηνωμένο Βασίλειο, είναι η πρώτη φορά που επιβεβαιώνεται η ενεργός αναπαραγωγή του τοπικά.
Ο Martin Hibberd, Καθηγητής Αναδυόμενων Λοιμωδών Νοσημάτων στη Σχολή Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου (LSHTM), χαρακτήρισε τον εντοπισμό της αναπαραγωγής του κουνουπιού στο Λονδίνο ως ένα γεγονός-ορόσημο. Όπως υπογράμμισε, η σταδιακή άνοδος της θερμοκρασίας στη Βρετανία αυξάνει τον κίνδυνο μετάδοσης λοιμώξεων όπως ο Ζίκα, ο τσικουνγκούνια ή ο δάγκειος πυρετός μέσω των τσιμπημάτων.
Ο ρόλος της κλιματικής αλλαγής και ο κίνδυνος μετάδοσης
Παρά την ανησυχητική ανακάλυψη, οι επιστήμονες καθησυχάζουν το κοινό επισημαίνοντας ότι τα συγκεκριμένα κουνούπια είναι εξαιρετικά απίθανο να είναι φορείς των ιών αυτή τη στιγμή, καθιστώντας τον άμεσο κίνδυνο για τους πολίτες πολύ χαμηλό. Ωστόσο, η παρουσία τους ενδέχεται να σηματοδοτεί την αρχή μιας τακτικής καλοκαιρινής εμφάνισης τα επόμενα χρόνια. Αν και τα κουνούπια αυτά δεν μπορούν να επιβιώσουν στο ψύχος του φθινοπώρου και του χειμώνα, η εκ νέου εισαγωγή τους την ερχόμενη άνοιξη μπορεί να οδηγήσει σε νέους κύκλους αναπαραγωγής.
Σε άλλα μέρη του κόσμου όπου παρατηρείται αυτό το φαινόμενο, υπάρχει πιθανότητα εκδήλωσης μικρών εστιών μετάδοσης. Αυτό συμβαίνει αν ένας ταξιδιώτης επιστρέψει μολυσμένος από περιοχή όπου οι ασθένειες αυτές είναι ενδημικές και δεχθεί τσίμπημα από ένα τοπικό κουνούπι. Εάν συμβεί αυτό, μπορεί να δημιουργηθεί μια αλυσίδα μετάδοσης —από το κουνούπι στον άνθρωπο και ξανά στο κουνούπι— με πιθανές τοπικές εξάρσεις κατά τους θερινούς μήνες. Τα κουνούπια αυτά προσαρμόζονται ασφυκτικά στο αστικό περιβάλλον, ζώντας δίπλα στον άνθρωπο, και το μόνο που χρειάζονται είναι οι κατάλληλες θερμοκρασίες, τις οποίες η Βρετανία βιώνει πλέον όλο και πιο συχνά.
Απλά μέτρα προστασίας και πρόληψης στο σπίτι
Από την πλευρά του, ο Δρ Robert Jones, Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Ελέγχου Νόσων του LSHTM, σημείωσε ότι ακόμη και σε περιόδους επιδημικής έξαρσης, μόνο ένα μικρό ποσοστό των κουνουπιών φέρει τον ιό, επομένως δεν συντρέχει λόγος πανικού. Παρόλα αυτά, η ενεργοποίηση προγραμμάτων εντοπισμού και καταπολέμησης είναι απαραίτητη ώστε να αποτραπεί η μονιμοποίηση του πληθυσμού τους.
Παράλληλα, οι πολίτες μπορούν να λάβουν απλά μέτρα στον κήπο και τους εξωτερικούς χώρους του σπιτιού τους για να εμποδίσουν την εξάπλωσή τους. Καθώς τα κουνούπια γεννούν τα αβγά τους σε κουβάδες, γλάστρες, δοχεία και οποιοδήποτε σημείο μαζεύεται στάσιμο νερό, η συχνή απομάκρυνση του νερού στερεί από τα έντομα τους χώρους αναπαραγωγής και περιορίζει την πιθανότητα να εγκατασταθούν μόνιμα στην περιοχή.